Khảo sát tại Nhật Bản: 90% giới sáng tạo cho rằng 'bát cơm' bị AI đe dọa
Khảo sát cho thấy AI làm giảm thu nhập và gây lo lắng về kế thừa nghề nghiệp trong lĩnh vực anime, âm nhạc và nghệ thuật tại Nhật Bản.
Giới sáng tạo Nhật Bản phổ biến lo ngại AI sẽ cướp mất công việc của họ. Ảnh: Zaobao.
Làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh đang tác động mạnh đến ngành công nghiệp sáng tạo toàn cầu. Một cuộc khảo sát mới nhất tại Nhật Bản cho thấy gần 90% nhà sáng tạo nội dung trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật cho rằng AI đang tạo ra mối đe dọa nghiêm trọng đối với ngành nghề của họ. Hiện nay, trong các lĩnh vực anime, điện ảnh và âm nhạc tại Nhật đã xuất hiện nỗi lo “có AI thì không cần con người nữa”.
Cùng với việc các tập đoàn lớn đưa công nghệ AI vào sử dụng, đã có một số nhà sáng tạo bị sa thải, thu nhập giảm mạnh, làm dấy lên nỗi lo sâu sắc trong ngành về nguy cơ thiếu hụt nhân lực kế thừa trong tương lai.
Liên minh Lao động Tự do Nhật Bản (Japan Freelance League, JFL) năm ngoái đã tiến hành khảo sát đối với 37 tổ chức văn hóa nghệ thuật. Trong khoảng 25.000 người tham gia khảo sát, một nửa là họa sĩ truyện tranh, tiếp theo là nhà văn, nhà thiết kế, nhà làm phim và nhà sản xuất âm nhạc.
Kết quả cho thấy gần 90% người được hỏi cho rằng AI là mối đe dọa. Dù AI mới chỉ được ứng dụng trong ngành sáng tạo tại Nhật khoảng một năm rưỡi, nhưng đã có 12% người tham gia khảo sát xác nhận thu nhập của họ bị giảm sút vì AI.
Ngoài ra, khảo sát của tờ Asahi Shimbun cho thấy việc các nhà xuất bản lớn và công ty anime đưa AI vào sử dụng đã khiến các nhà sáng tạo Nhật Bản bị gạt ra bên lề. Một số người sau khi bị sa thải đã mắc chứng trầm cảm nặng và bắt đầu nghi ngờ năng lực của bản thân.
Một họa sĩ vẽ anime bị cho thôi việc chia sẻ: “Ban đầu, tôi có thể chấp nhận AI là một đổi mới công nghệ của con người. Nhưng khi công ty sản xuất đưa vào sử dụng phần mềm AI do họ tự phát triển, khối lượng công việc của tôi giảm đi. Lúc đó tôi dần nhận ra, nó không chỉ cướp mất công việc, mà còn khiến tôi cảm thấy ý nghĩa tồn tại với tư cách một người sáng tạo bị phủ nhận”.
Trong lĩnh vực âm nhạc, tác động của AI càng trực tiếp hơn. Cuộc khảo sát phát hiện việc AI tự động soạn nhạc đã làm gián đoạn nguồn thu của các nhà soạn nhạc. Trước đây, các công ty âm thanh tại Nhật thuê nhiều nhạc sĩ sáng tác cho các chương trình truyền hình nổi tiếng, quảng cáo và kịch sân khấu. Nay, một số công ty phối nhạc sau khi đưa AI vào đã cắt giảm hơn chục nhạc sĩ và người phối khí. Một nhà soạn nhạc ngoài 50 tuổi với 30 năm làm nhạc phim cho biết: “Trước đây, hơn một nửa thu nhập của tôi đến từ phối nhạc và tiền bản quyền. Sau khi có AI, thu nhập đã giảm khoảng 40%”.
Trong bối cảnh giới âm nhạc Nhật Bản dần bị AI thay thế, nỗi lo về việc đào tạo thế hệ kế cận cũng ngày càng rõ rệt. Một giáo viên âm nhạc nói: “Trong thời đại AI có thể sáng tác nhạc, số học sinh muốn học sáng tác đang giảm. Ngoài lo ngại không có người kế thừa, điều khiến tôi sợ hơn là mọi người sẽ không còn trân trọng âm nhạc, và giá trị của âm nhạc sẽ bị hạ thấp”.
Khảo sát cũng phản ánh tâm lý bài xích AI khá phổ biến trong giới sáng tạo, với 62,9% người được hỏi trả lời rằng: “Tôi không sử dụng AI và trong tương lai cũng không có ý định sử dụng”. Có 21,4% dùng AI để hỗ trợ lên ý tưởng và động não sáng tạo, 9,3% cho biết họ chỉ dùng AI cho các công việc thường nhật như tạo bối cảnh và kiểm tra lỗi.
