Khi những 'nút thắt' được tháo gỡ

Năm 2001, để triển khai dự án đường Hồ Chí Minh (đợt 3), gia đình ông N.V.T. (xã Trường Ninh) bị thu hồi toàn bộ 300m² đất ở và đất nông nghiệp, đất lâm nghiệp. Không đồng tình với việc thu hồi toàn bộ 300m² đất ở và cho rằng giá bồi thường quá thấp, ông T. có đơn khiếu nại lên cấp có thẩm quyền. Sau nhiều lần giải quyết, ông T. vẫn không thống nhất và tiếp tục khiếu kiện kéo dài, ảnh hưởng đến tình hình an ninh, trật tự tại địa phương.

Quá trình giải quyết vụ việc mới đây giữa các cơ quan liên ngành vẫn giữ 2 quan điểm. Một là cần xem xét yếu tố lịch sử, điều kiện thực tế tại thời điểm giao đất và thu hồi đất; diện tích đất ở thực tế người dân bị ảnh hưởng hơn 8m² nhưng thu hồi toàn bộ 300m² đất ở là chưa phản ánh đúng hiện trạng sử dụng đất.

Hơn nữa, tại thời điểm đó, việc thu hồi toàn bộ đất ở trong khi người dân vẫn đang trực tiếp sản xuất trên diện tích đất còn lại là chưa thật sự phù hợp với mục tiêu chính sách phủ xanh đất trống, đồi núi trọc, nhằm ổn định đời sống, sản xuất của người dân. Và quan điểm thứ hai là, sự việc đã được giải quyết đúng trình tự thủ tục. Nghĩa là sẽ không chấp nhận nội dung KN của ông T.

Thanh tra tỉnh công bố kết luận thanh tra công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của một số địa phương - Ảnh: C.H

Để tháo gỡ “nút thắt” quan điểm giải quyết vụ việc, các cơ quan liên ngành phải trải qua 2 phiên làm việc. Cuối cùng, cơ quan có thẩm quyền đã quyết định công nhận và cấp lại cho ông N.V.T. gần 291m2 đất ở, sau khi trừ phần diện tích đất ở đã thu hồi. Sự việc đến đây mới thực sự kết thúc.

Không chỉ vụ việc nói trên, nhiều đơn thư KN, TC tồn đọng, kéo dài thời gian qua là do quá trình giải quyết, một số đơn vị, địa phương chưa nhận diện được “nút thắt” bản chất cơ bản của sự việc. Điển hình như vụ việc của bà N.T.L. ở phường Quảng Trị. Sự việc phát sinh từ năm 2023, khi ông V.N.T., người hàng xóm xây dựng hàng rào. Trong đơn KN, bà L. cho rằng, ông T. xây dựng công trình trên phần đất (diện tích 79m2) do bà khai hoang, sử dụng từ năm 1980 và bà đề nghị cấp có thẩm quyền cấp bổ sung phần diện đất này.

Qua xác minh, chính quyền địa phương xác định, trước đây, phần diện tích đất này nằm trong phạm vi giải phóng mặt bằng và bà đã được bồi thường. Việc ông T. xây dựng hàng rào trên diện tích đất nói trên là vi phạm. Tuy nhiên, chính quyền địa phương không giải quyết dứt điểm. Lần này, bà L. tiếp tục có đơn tố cáo UBND phường về việc không xử lý hành vi xây dựng trái phép của ông T. Sự việc kéo dài cho đến thời gian gần đây, sau khi cơ quan có thẩm quyền vào cuộc kiểm tra và xác định được bản chất vụ việc là “tranh chấp đất đai” giữa bà và ông T.

Theo đó, thẩm quyền giải quyết thuộc Tòa án. Kết quả kiểm tra cũng chỉ ra rằng, chính quyền địa phương đã thiếu trách nhiệm trong quản lý đất đai, chưa kịp thời phát hiện, xử lý hành vi xây dựng, mở rộng diện tích nhà ở trái phép trên đất do Nhà nước quản lý.

Cán bộ Thanh tra tỉnh gặp gỡ, làm việc với người dân có khiếu nại, phản ánh - Ảnh: NVCC

Phó Chánh Thanh tra tỉnh Nguyễn Chơn Hòa cho biết nguyên nhân của nhiều vụ việc KN, TC kéo dài là do công tác quản lý đất đai ở một số địa phương còn lỏng lẻo, nhất là trong thực hiện các quy định về cấp, giao đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ về đất và tài sản trên đất, dẫn đến phát sinh KN, TC. Quá trình giải quyết KN, TC, một số đơn vị, địa phương phối hợp chặt chẽ với nhau, chưa gắn chặt công tác tiếp công dân với giải quyết KN, TC. Một số vụ việc tuy đã có quyết định giải quyết đúng pháp luật, có hiệu lực thi hành, nhưng thực hiện chưa kịp thời, không triệt để.

Bên cạnh đó, ý thức chấp hành pháp luật của một bộ phận nhân dân còn hạn chế, có những yêu cầu, đòi hỏi không đúng quy định pháp luật. Nhiều trường hợp đã được giải quyết nhiều lần, đúng chính sách, pháp luật, thấu tình, đạt lý nhưng người KN, TC vẫn không đồng ý, cố tình KN, TC tiếp đến các cơ quan có thẩm quyền.

“Thời gian tới, cùng với việc thực hiện các quy định về tiếp công dân, giải quyết KN, TC, Thanh tra tỉnh sẽ tăng cường thanh tra, kiểm tra trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương và đơn vị trong việc chấp hành quy định về công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư và giải quyết KN, TC, nhằm kịp thời chấn chỉnh, khắc phục tồn tại, hạn chế; đồng thời, theo dõi, giám sát, đôn đốc việc tổ chức thi hành các kết luận thanh tra, quyết định giải quyết KN, kết luận nội dung TC đã có hiệu lực pháp luật.

Đơn vị tiếp tục phối hợp với các cơ quan, địa phương rà soát, giải quyết dứt điểm các đơn, thư KN, TC tồn đọng, kéo dài, vượt cấp, tham mưu lãnh đạo tỉnh chỉ đạo giải quyết kịp thời, không để phát sinh thành điểm nóng, phức tạp về an ninh, trật tự”, Phó Chánh Thanh tra tỉnh Nguyễn Chơn Hòa cho hay.