Khi nụ cười và tiếng cười ghi dấu ấn bản sắc văn hóa

Nụ cười có thể giúp giảm căng thẳng và cải thiện tâm trạng. Ảnh minh hoạ: AI

Nghiên cứu của các chuyên gia tại Đại học Stanford cho rằng nụ cười có thể giúp con người nhớ lại những trải nghiệm tích cực và cải thiện tâm trạng. Trong khi đó, các nhà tâm lý ghi nhận mỉm cười là một phương pháp giúp một số bệnh nhân trầm cảm hoặc lo âu giảm căng thẳng.

Theo các nghiên cứu khoa học, mỉm cười có thể ảnh hưởng đến nồng độ cortisol, hormone liên quan đến phản ứng căng thẳng của cơ thể, cũng như các chất hóa học trong não gắn với cảm xúc tích cực, gồm endorphin, dopamine và serotonin.

Các chuyên gia hy vọng việc mỉm cười thường xuyên có thể giúp con người dần cảm nhận được những thay đổi tích cực về cảm xúc.

Tuy nhiên, theo nghiên cứu, khi bị ép buộc, con người thường không thoải mái khi quyền tự chủ về cảm xúc bị hạn chế. Vì vậy, nụ cười chỉ thực sự phát huy tác dụng khi xuất phát từ sự chân thành và tự nguyện, thay vì bị áp đặt.

Ngoài ra, cách nhìn nhận nụ cười và mức độ cởi mở với biểu cảm này có sự khác nhau ở các nền văn hóa trên thế giới. Văn hóa Mỹ đề cao việc duy trì cảm xúc tích cực và hạn chế những cảm xúc tiêu cực như buồn bã. Trong khi đó, các nền văn hóa Đông Á chú trọng sự cân bằng giữa cảm xúc tích cực và tiêu cực.

Các nghiên cứu cũng nhìn nhận sự khác biệt giữa nụ cười nhẹ nhàng, điềm tĩnh và nụ cười rạng rỡ, bộc lộ cảm xúc rõ nét, đồng thời đánh giá các biểu cảm khuôn mặt khác nhau dựa trên mức độ ấm áp và đáng tin cậy.

Trong khi một số người Mỹ cho rằng nụ cười rạng rỡ, đầy phấn khích tạo cảm giác thân thiện hơn thì một số người Đông Á lại mô tả những biểu cảm này là “bất ổn về cảm xúc” hoặc “không đáng tin cậy”.

Tại Thái Lan, quốc gia được mệnh danh là “xứ sở của những nụ cười”, nụ cười gắn liền với bản sắc văn hóa riêng. Tiếng Thái có gần 30 từ diễn đạt các sắc thái khác nhau của nụ cười. Việc thường xuyên mỉm cười với trẻ em và đồng nghiệp được xem là cách thể hiện sự tôn trọng, phép lịch sự và thái độ điềm tĩnh.

Tại Học viện Khoa học và Nghệ thuật Orange County ở miền Nam California, nụ cười cũng được coi là một phần trong phương pháp giáo dục nhằm tạo môi trường học tập tích cực, giúp học sinh cảm thấy thoải mái, tự tin và có động lực học tập.