Khi thông tin trở thành nguồn lực giảm nghèo

Ông Trần Lới chăm vườn bưởi. 

Đưa thông tin đến gần người dân

Từ sáng sớm, khi nhiều gia đình ở tổ dân phố (TDP) Lương Hậu bắt đầu một ngày mới, những cụm loa truyền thanh đã vang lên trên các tuyến đường, đưa đến người dân những thông tin về kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh - quốc phòng và các chủ trương, chính sách mới.

Ngày qua ngày, những bản tin ấy trở thành một phần quen thuộc trong đời sống cộng đồng. Các chương trình được phát vào những khung giờ cố định buổi sáng và chiều tối. Khi địa phương có sự kiện quan trọng, thời lượng tuyên truyền được tăng cường để thông tin kịp thời đến người dân.

Nội dung tuyên truyền không còn chỉ dừng ở những thông tin hành chính. Những vấn đề người dân quan tâm như chính sách giảm nghèo, sản xuất nông nghiệp, việc làm, những mô hình kinh tế hiệu quả, gương người tốt, việc tốt hay việc sắp xếp tổ chức bộ máy, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp... cũng được lựa chọn, chuyển tải bằng những cách thức gần gũi hơn.

Ông Phan Đắc Chiến, người dân TDP Lương Hậu cho biết, những thông tin được chuyển tải về TDP khá thiết thực đối với cuộc sống. Khi tiếp nhận được thông tin, gia đình ông có thể chủ động tìm hiểu, đăng ký và thực hiện những công việc phù hợp.

Từ hệ thống truyền thanh truyền thống, Hương Thủy từng bước mở rộng các phương thức truyền thông. Triển khai Dự án 6 - Truyền thông và giảm nghèo về thông tin thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, địa phương đã tăng cường cơ sở vật chất, nâng cấp và mở rộng hệ thống loa truyền thanh, hệ thống truyền thanh thông minh.

Thông tin vì thế không chỉ được chuyển tải qua hệ thống loa mà tại các TDP, cán bộ cơ sở còn sử dụng hình ảnh, slide và các nhóm Zalo cộng đồng để chuyển tải các nội dung đến người dân. Ông Nguyễn Trọng Nghĩa, Tổ trưởng TDP Lương Hậu cho rằng, cán bộ cơ sở phải gần dân, hiểu dân và nắm được nguyện vọng của dân. Từ đó, thông tin mới có thể được chuyển tải đúng đối tượng, đúng nhu cầu.

Cán bộ lãnh đạo phường, TDP đến tận hộ dân để nắm bắt, trao đổi thông tin. 

Bà Nguyễn Thị Ngân, Tổ trưởng TDP Lương Nhơn cho biết, đối với các hộ khó khăn trong tiếp cận thông tin, cán bộ sẽ trực tiếp đến tuyên truyền những nội dung ngắn gọn, dễ hiểu. Từ việc nắm bắt thông tin, người dân có thêm cơ hội tiếp cận chính sách, tìm kiếm việc làm và ổn định cuộc sống.

Cách tiếp cận này cũng được mở rộng thông qua đội ngũ cán bộ mặt trận Tổ quốc, các hội, đoàn thể và những người có uy tín trong cộng đồng. Họ đến từng hộ, gặp từng nhóm đối tượng để giải thích về chuẩn nghèo đa chiều, tiêu chí thoát nghèo cũng như những giải pháp phòng ngừa tái nghèo. Các tổ công nghệ số cộng đồng cũng được huy động để hướng dẫn, hỗ trợ người dân tiếp cận môi trường số.

Theo bà Nguyễn Thị Phương Đông, Phó Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội phường Hương Thủy, hệ thống thông tin của địa phương góp phần giúp doanh nghiệp và người dân nắm bắt các chính sách, nhất là những chính sách liên quan đến giảm nghèo bền vững.

Ông Trần Lới đã tậu ô tô. 

Từ hỗ trợ ban đầu đến sinh kế lâu dài

Trong quá trình giảm nghèo, một trong những khó khăn dễ nhận thấy là sự thiếu hụt thông tin. Một hộ gia đình có thể được hỗ trợ về vốn, con giống, vật tư sản xuất, nhưng nếu không biết chính sách nào dành cho mình, không biết cách tiếp cận nguồn hỗ trợ hoặc thiếu kiến thức sản xuất thì cơ hội thoát nghèo vẫn có thể bị bỏ lỡ. Vì vậy, truyền thông về giảm nghèo ở Hương Thủy được triển khai theo hướng sát từng nhóm đối tượng.

Câu chuyện của ông Trần Lới ở TDP Châu Sơn là một minh chứng rõ nét cho hành trình ấy. Gần 30 năm trước, ông Lới từ Hà Tĩnh vào vùng đất Hương Thủy trong hành trình tìm kiếm mộ người em liệt sĩ. Sau những tháng ngày rong ruổi ở Huế, ông quyết định chọn nơi đây làm quê hương thứ hai. Nhưng những ngày đầu lập nghiệp là quãng thời gian đầy khó khăn.

Ngày ấy, hệ thống thông tin, mạng internet và điện thoại di động chưa phổ biến. Việc kết nối giữa chính quyền và người dân vì thế gặp không ít trở ngại. Dẫu vậy, chính quyền địa phương vẫn tìm cách duy trì mối liên hệ, nắm bắt hoàn cảnh, tâm tư và nguyện vọng của từng gia đình. Khi biết hoàn cảnh khó khăn của gia đình ông Lới, thông qua kênh phụ nữ địa phương, ông được hỗ trợ vay 2 triệu đồng.

Hai triệu đồng ngày ấy không phải một số tiền lớn, nhưng với vợ chồng ông Lới là một cơ hội. Cầm tiền trên tay, ông phải suy nghĩ nhiều đêm để tìm cách sử dụng sao cho hiệu quả. Cuối cùng, vợ chồng ông quyết định mua lợn giống, gà giống; trồng rau làm thức ăn chăn nuôi. Hai vợ chồng tiếp tục khai hoang trồng lạc, đào đắp đồng ruộng để trồng lúa.

Công việc đang có dấu hiệu khởi sắc thì trận lũ lịch sử năm 1999 ập đến, cuốn phăng những gì gia đình ông đã gây dựng. Một lần nữa, thông tin từ cơ sở lại trở thành cầu nối. Chính quyền địa phương nắm bắt tình hình, hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả, ổn định cuộc sống. Nhiều hộ được hỗ trợ cây giống, con giống, nhà ở. Gia đình ông Lới cũng được dựng một căn nhà nhỏ đủ che nắng, che mưa; đồng thời được các dự án, hội, đoàn thể hỗ trợ một con lợn nái và một con bò giống sinh sản.

Với nhiều người, đó có thể chỉ là vài con vật nuôi. Nhưng với vợ chồng ông Lới lúc này quý hơn vàng. Ông hiểu rằng hỗ trợ chỉ là điểm khởi đầu. Muốn thoát nghèo, chính gia đình phải biết cách gây dựng và phát triển số vốn ấy. Đàn lợn từ đó được nhân lên gần 50 con; đàn bò có thời điểm hơn 20 con. Không dừng lại ở chăn nuôi, ông đào 5 hồ với diện tích khoảng 8 sào để nuôi cá trắm cỏ, cá mè, cá diêu hồng. Tận dụng nguồn phân chuồng và nguồn nước, gia đình trồng thêm khoảng 200 gốc bưởi cùng nhiều loại cây ăn quả khác. Nhận thấy hiệu quả từ rừng trồng kinh tế, ông tiếp tục khai hoang, trồng thêm 3ha keo.

Mỗi năm, 200 gốc bưởi cho nguồn thu ước khoảng 60 triệu đồng; bò mang lại khoảng 60 triệu đồng từ ba lứa bán; cá khoảng 20 triệu đồng; lợn cho thêm vài chục triệu đồng. Riêng rừng trồng, thu nhập bình quân mỗi năm khoảng 100 triệu đồng. Từ một gia đình từng được biết đến với hoàn cảnh nghèo khó, ông Lới nay đã có một ngôi nhà kiên cố, có ô tô phục vụ đi lại và công việc làm ăn.

Bằng nguồn thu từ chăn nuôi, trồng trọt, gia đình ông Lới từng bước thay đổi cuộc sống. Điều đáng chú ý trong câu chuyện này không nằm ở những con số thu nhập, mà ở sự thay đổi trong cách nghĩ. Từ một khoản hỗ trợ ban đầu, gia đình ông đã biến thành nguồn lực sản xuất. Từ được giúp đỡ, ông chủ động tìm hướng phát triển kinh tế. Và từ một hộ khó khăn, gia đình từng bước vươn lên bằng chính sức lao động của mình.

Theo ông Nguyễn Quang Bình, Phó Chủ tịch UBND phường Hương Thủy, từ năm 2021 đến nay, địa phương đã triển khai 6 dự án giảm nghèo. Các dự án được triển khai chủ yếu tại những địa bàn trước đây thuộc xã Thủy Tân, phường Thủy Lương và phường Thủy Châu. Tổng kinh phí ngân sách hỗ trợ gần 3 tỷ đồng với 192 hộ nghèo, cận nghèo và mới thoát nghèo trong thời gian 36 tháng.

Điểm đáng chú ý là người dân không chỉ được hỗ trợ con giống, vật tư mà còn được tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật sản xuất. Nguồn hỗ trợ vì thế được gắn với kiến thức và sinh kế, giúp người dân có thêm điều kiện duy trì sản xuất. Đến nay, toàn phường Hương Thủy chỉ còn 12 hộ nghèo, chiếm tỷ lệ 0,17%; 48 hộ cận nghèo, chiếm 0,6%. Những con số ấy cho thấy sự chuyển biến của công tác giảm nghèo, nhưng phía sau mỗi tỷ lệ vẫn là những câu chuyện cụ thể của từng gia đình.