Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số: Nguồn lực để Bắc Ninh bứt phá

Từ chủ trương đến hành động cụ thể

Ngay sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 57 xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là “đột phá quan trọng hàng đầu”, động lực chính để phát triển, Bắc Ninh đã kịp thời ban hành các chương trình, kế hoạch, tổ chức triển khai với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Sự thay đổi rõ nét, dễ cảm nhận là không những nhận thức của các cấp, ngành, người dân về lĩnh vực này nâng lên mà còn chuyển mạnh sang “hành động đột phá”.

Giải Robocon Bắc Ninh mở rộng 2026 - Tranh Cúp Foxconn tạo sân chơi trí tuệ hấp dẫn.

Tháng 4 vừa qua, tỉnh tiếp tục ban hành kế hoạch thực hiện với các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, từ hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng số, dữ liệu, nhân lực đến hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ và xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Bắc Ninh không thụ động trông chờ nhiệm vụ Trung ương giao mà chủ động đề xuất các nội dung sát thực tế của địa phương, giao nhiệm vụ theo hướng “6 rõ” (rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời hạn, rõ kết quả).

Các ngành, địa phương coi đó là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong quá trình thực hiện, lấy kết quả làm tiêu chí xếp loại thi đua và đánh giá mức độ hoàn thành công việc. Phong trào thi đua “Phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và các tầng lớp nhân dân thực hiện thành công cuộc cách mạng phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh Bắc Ninh” nở rộ. Cán bộ, viên chức, đảng viên, hội viên các tổ chức đoàn thể… gương mẫu tham gia. Khắp các địa phương, đơn vị, phong trào “Bình dân học vụ số”, mô hình “Thanh niên tình nguyện hỗ trợ số”, “Đảng viên số đi trước” phát huy hiệu quả, lan tỏa mạnh mẽ tinh thần “mỗi đảng viên là một công dân số tiên phong”.

Bên cạnh nhiệm vụ Trung ương giao, Bắc Ninh lựa chọn 3 bài toán lớn để đặt hàng công nghệ, bao gồm: Nghiên cứu, xây dựng nền tảng bản sao số phục vụ quản lý và phát triển đô thị thông minh; Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu viễn thám đa nguồn, đa thời gian trong giám sát hiện trạng rừng, ước tính sinh khối và trữ lượng carbon rừng trên địa bàn; Nghiên cứu xây dựng bản đồ số năng lượng điện trực quan tại tỉnh giúp bảo đảm an ninh năng lượng và hướng tới mục tiêu Net Zero. Những bài toán này đặt ra theo hướng không chỉ dừng lại ở nghiên cứu mà tạo ra sản phẩm công nghệ ứng dụng trực tiếp. Ngay trong năm nay, bài toán lớn về ứng dụng AI và dữ liệu viễn thám đa nguồn được triển khai.

Đáng quan tâm là Bắc Ninh luôn ưu tiên bố trí nguồn lực tài chính cho lĩnh vực này, có chính sách về thu hút, ưu đãi, hỗ trợ, bồi dưỡng nguồn nhân lực chất lượng cao, ưu tiên phát triển công nghiệp bán dẫn. Tổ chức hội thảo, mở rộng các mô hình hợp tác “3 nhà” và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, như: Hội thảo “Trí thức Bắc Ninh hiến kế xây dựng quê hương”, ký kết chương trình phối hợp với các viện, trường đại học, thu hút các đơn vị đào tạo chất lượng cao đặt cơ sở tại tỉnh...

Những dấu ấn làm nền tảng vững chắc

Nhờ quyết liệt trong chỉ đạo, đồng lòng hành động và tinh thần đổi mới không ngừng, Bắc Ninh đang khẳng định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực quan trọng để bứt phá trong quá trình phát triển. Sau gần hai năm thực hiện Nghị quyết 57, tỉnh đạt nhiều kết quả quan trọng trên tất cả các lĩnh vực, trở thành điểm sáng của cả nước.

Bắc Ninh xác định phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực chủ yếu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, góp phần đạt mục tiêu “2 con số”, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị của Nhà nước.

Theo đánh giá của Trung ương, năm 2025, Bắc Ninh xếp thứ hai cả nước về tỷ lệ thực hiện đúng hạn đối với 167 nhiệm vụ được giao, theo dõi, giám sát trên hệ thống nq57.vn. Hoạt động nghiên cứu khoa học hướng trọng tâm vào nhu cầu thực tiễn tại địa phương, bảo đảm hiệu quả để ứng dụng ngay. Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp tỉnh (PII) tăng 5 bậc, đứng thứ 6 toàn quốc.

Chuyển đổi số đồng bộ hơn gắn với yêu cầu vận hành bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp. Bắc Ninh luôn nằm trong nhóm dẫn đầu về tỷ lệ “xanh hóa” trong cả hai giai đoạn thúc đẩy chuyển đổi số trong hệ thống chính trị, dẫn đầu cả nước về Bộ chỉ số phục vụ người dân, doanh nghiệp. Các cơ sở dữ liệu gốc đã được làm sạch và đồng bộ ở mức độ hoàn thiện rất cao.

Đặc biệt, Nghị quyết 57 đã thúc đẩy cải cách toàn diện từ thể chế, quản trị nhà nước, môi trường đầu tư kinh doanh đến phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Trong công nghiệp công nghệ thông tin, Bắc Ninh thuộc nhóm dẫn đầu về số doanh nghiệp, doanh thu phần cứng, kim ngạch xuất khẩu phần mềm, lợi nhuận trước thuế và lượng lao động. Năm 2025, tỷ trọng kinh tế số của tỉnh trong GRDP đạt 46,3%, cao nhất nước.

Đáng quan tâm là xã hội số phát triển toàn diện, nhận thức của các tầng lớp nhân dân về chuyển đổi số nâng lên rõ nét. Bắc Ninh trong nhóm địa phương sớm hoàn thành việc tích hợp sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID; xây dựng bệnh án điện tử tại các bệnh viện công lập, học bạ số và học trực tuyến tại tất cả cơ sở giáo dục…

Hiện tỉnh có 45 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khoa học công nghệ, công nghệ cao, dẫn đầu cả nước (cùng Thành phố Hồ Chí Minh). Các cơ quan chức năng thường xuyên quan tâm, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tích cực tham gia nghiên cứu, ứng dụng khoa học, đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu quả quản trị và sản xuất kinh doanh.

Tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột quan trọng

Bắc Ninh đã tạo dấu ấn rõ nét khi thực hiện Nghị quyết 57, từng bước trở thành một trong những trung tâm khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số hàng đầu của khu vực và cả nước. Nhiều bài học kinh nghiệm được rút ra, trong đó khẳng định rõ vai trò then chốt của sự lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất, quyết liệt từ tỉnh đến các xã, phường; lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm; triển khai đồng bộ từ thể chế đến hạ tầng, dữ liệu và con người; gắn trách nhiệm người đứng đầu và bảo đảm “6 rõ” trong tổ chức thực hiện.

Đào tạo nhân lực chất lượng cao tại Trường Cao đẳng Công nghiệp Bắc Ninh.

Từ nay đến năm 2030, Bắc Ninh kiên định mục tiêu lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là một trong những trụ cột, đột phá quan trọng hàng đầu, động lực chính để đổi mới phương thức quản trị, phát triển kinh tế - xã hội theo hướng hiện đại và bền vững. Các ngành và địa phương tiếp tục tập trung nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao công nghệ, xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Chú trọng xây dựng chính quyền số, kinh tế số, xã hội số minh bạch và hiệu quả. Trên cơ sở các chỉ số đạt được ở mức độ cao, thành tựu ấn tượng về đổi mới sáng tạo trong tốp dẫn đầu cả nước, Bắc Ninh sẽ củng cố và giữ vững vị thế.

Nhân dịp sơ kết thực hiện Nghị quyết 57 mới đây, đồng chí Nguyễn Hồng Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Ban Chỉ đạo tỉnh về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số nhấn mạnh, các cấp, các ngành, địa phương cần tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, đơn vị, khuyến khích tư duy đổi mới, chủ động, sáng tạo trong tổ chức thực hiện hiệu quả, tạo động lực mới cho phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Bắc Ninh đã và đang khẳng định, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để tỉnh bứt phá, phát triển nhanh, giàu mạnh và bền vững.