Khoa học công nghệ và chuyển đổi số: Sức mạnh mềm tạo đột phá cho PETROVIETNAM

Giàn khai thác thuộc Dự án Biển Đông 01, nơi ứng dụng các giải pháp công nghệ khai thác khí - condensate trong điều kiện địa chất phức tạp, thuộc cụm công trình được trao Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ.

Từ tài nguyên hữu hạn đến nguồn lực tri thức vô hạn

Trước đà suy giảm tự nhiên của các mỏ truyền thống, cũng như sự hữu hạn của tài nguyên thiên nhiên và yêu cầu cao về hiệu quả, an toàn, môi trường, PETROVIETNAM đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành trụ cột chiến lược. Đây không chỉ là công cụ hỗ trợ sản xuất mà còn là động lực để PETROVIETNAM chuyển mình thành tập đoàn công nghiệp - năng lượng hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao trong nước và quốc tế.

Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và năng lực chuyển đổi số toàn diện chính là sức mạnh mềm tạo nên động lực tăng trưởng mới cho PETROVIETNAM

Định hướng này được cụ thể hóa bằng những mục tiêu dài hạn: dành tối thiểu khoảng 2% doanh thu hợp nhất hoặc 10% lợi nhuận hợp nhất hằng năm cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; phấn đấu tối thiểu 25% doanh thu hợp nhất đến từ các sản phẩm, dịch vụ mới và cải tiến nhờ khoa học công nghệ. Đặc biệt, hiệu quả kinh tế mang lại từ hoạt động này hướng tới mức gấp hai lần tổng kinh phí đầu tư.

Những mục tiêu trên thể hiện cách tiếp cận mới, đầu tư cho công nghệ không phải là khoản chi phí đơn thuần mà là đầu tư cho năng lực tăng trưởng, khả năng làm chủ chuỗi giá trị và vị thế của Tập đoàn trong tương lai.

Một trong những lợi thế lớn nhất của PETROVIETNAM là nền tảng tri thức và kinh nghiệm được tích lũy qua hơn 50 năm xây dựng, phát triển. Từ những ngày đầu tiếp thu công nghệ, kinh nghiệm quốc tế thông qua Liên doanh Vietsovpetro, đội ngũ cán bộ, kỹ sư dầu khí Việt Nam đã từng bước trưởng thành, hình thành năng lực nghiên cứu, sáng tạo và giải quyết những bài toán kỹ thuật đặc thù.

Tập thể các nhà khoa học PETROVIETNAM nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học công nghệ năm 2012 với công trình “Tìm kiếm, phát hiện và khai thác có hiệu quả các thân dầu trong tầng đá móng granitoid trước Đệ tam bể Cửu Long, thềm lục địa Việt Nam”

Dấu ấn tiêu biểu là thành công trong nghiên cứu, ứng dụng công nghệ khai thác dầu trong tầng đá móng nứt nẻ tại mỏ Bạch Hổ. Đây từng được xem là bài toán đặc biệt khó của ngành dầu khí thế giới. Bằng tư duy sáng tạo và năng lực nghiên cứu thực tiễn, các kỹ sư Việt Nam đã tìm ra lời giải phù hợp, tạo nên thành tựu có ý nghĩa quan trọng đối với ngành dầu khí trong nước và được quốc tế ghi nhận.

Cùng với đó, PETROVIETNAM từng bước làm chủ nhiều công nghệ trong chế tạo thiết bị, xây dựng công trình biển và phát triển hệ thống khai thác. Việc nghiên cứu, chế tạo thiết bị đo carota tổng hợp xách tay TBM-02 mang lại giá trị làm lợi gần 3.000 tỷ đồng; năng lực tự thiết kế, thi công các giàn khoan và công trình biển siêu trường, siêu trọng góp phần nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, giảm phụ thuộc vào nhà thầu nước ngoài. Công nghệ thu gom, đưa khí đồng hành về bờ cũng là dấu ấn quan trọng trong quá trình phát triển năng lực kỹ thuật của Tập đoàn.

Trong lĩnh vực chế biến, hơn 30 sáng kiến cải tiến, tối ưu hóa vận hành Nhà máy Lọc dầu Dung Quất đã mang lại giá trị làm lợi hơn 4.000 tỷ đồng. Những thành tựu này không chỉ tạo hiệu quả kinh tế trực tiếp mà còn khẳng định năng lực sáng tạo, khả năng làm chủ công nghệ của đội ngũ khoa học, kỹ thuật PETROVIETNAM.

Việc sở hữu 6 Giải thưởng Hồ Chí Minh và 4 Giải thưởng Nhà nước về khoa học công nghệ là sự ghi nhận đối với những đóng góp nổi bật của Tập đoàn cho nền khoa học công nghệ quốc gia. Từ vị thế chủ yếu tiếp nhận và vận hành công nghệ, PETROVIETNAM đã từng bước chuyển sang làm chủ, cải tiến và sáng tạo công nghệ phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Làm chủ công nghệ chiến lược

Để khoa học công nghệ trở thành động lực phát triển, PETROVIETNAM xác định đổi mới cơ chế quản trị và chính sách đãi ngộ là yêu cầu quan trọng. Hoạt động nghiên cứu vốn tiềm ẩn rủi ro, đòi hỏi thời gian và nguồn lực lớn, vì vậy, cần có cơ chế đủ linh hoạt để khuyến khích tinh thần sáng tạo và bảo vệ những người dám nghĩ, dám làm.

Tập đoàn định hướng xây dựng cơ chế đột phá trên ba phương diện: đãi ngộ tương xứng với giá trị đóng góp để thu hút, giữ chân nhân tài; chấp nhận rủi ro có kiểm soát trong nghiên cứu, coi thất bại là một phần của quá trình sáng tạo; đồng thời phân phối lợi ích công bằng, ghi nhận xứng đáng giá trị từ các sáng chế, giải pháp khi được thương mại hóa.

PETROVIETNAM đang chuyển sang mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, dựa trên tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Song song với hoàn thiện thể chế, hệ sinh thái nghiên cứu và đổi mới sáng tạo cũng được chú trọng phát triển. Trong đó, Viện Dầu khí Việt Nam (VPI) giữ vai trò hạt nhân nghiên cứu chiến lược, kết nối tri thức khoa học với nhu cầu thực tiễn sản xuất, kinh doanh.

Trong giai đoạn tới, yêu cầu đặt ra với PETROVIETNAM không chỉ là tối ưu hóa các lĩnh vực truyền thống mà còn phải chủ động tham gia những chuỗi giá trị công nghiệp - năng lượng mới. Tập đoàn định hướng phát triển danh mục khoảng 34-35 sản phẩm công nghệ chiến lược, tập trung vào những lĩnh vực có tiềm năng ứng dụng và thương mại hóa như nhiên liệu hàng không bền vững (SAF), methanol xanh từ phụ phẩm nông nghiệp, vật liệu tiên tiến Graphene, thiết bị lặn tự hành dưới nước (AUV)...

Cùng với đó, các công nghệ thu hồi, sử dụng và lưu trữ carbon (CCS/CCUS), hydro xanh, ammonia xanh và điện gió ngoài khơi được xác định là những hướng nghiên cứu, phát triển quan trọng. Đây đều là những lĩnh vực đòi hỏi năng lực nghiên cứu chuyên sâu, khả năng tích hợp công nghệ và làm chủ các khâu trong chuỗi giá trị.

Với lợi thế về hạ tầng công nghiệp năng lượng, kinh nghiệm vận hành công trình biển, năng lực kỹ thuật và đội ngũ nhân lực chất lượng cao, PETROVIETNAM có cơ sở để mở rộng không gian phát triển, từng bước chuyển dịch từ tập đoàn dầu khí truyền thống sang tập đoàn công nghiệp - năng lượng có năng lực cạnh tranh quốc tế.

Sự kết hợp giữa di sản khoa học 65 năm của ngành dầu khí, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và năng lực chuyển đổi số toàn diện chính là sức mạnh mềm tạo nên động lực tăng trưởng mới cho PETROVIETNAM. Không chỉ giúp nâng cao năng suất, tối ưu nguồn lực và duy trì đà tăng trưởng hai con số, khoa học công nghệ và chuyển đổi số còn là nền tảng để Tập đoàn chủ động thích ứng với những biến động của thị trường, khẳng định vai trò dẫn dắt trong bảo đảm an ninh năng lượng và phát triển công nghiệp quốc gia.

Đó cũng là con đường để PETROVIETNAM phát huy nội lực, nâng tầm vị thế trên bản đồ năng lượng toàn cầu, hiện thực hóa tinh thần 8 chữ vàng Tổng Bí thư Tô Lâm dành tặng: “Tiên phong - Vượt trội - Bền vững - Toàn cầu”.