Khoảng 4.000 trường hợp có dấu hiệu bị mạo danh đăng ký doanh nghiệp: Làm sạch dữ liệu, lành mạnh môi trường kinh doanh

Chiều 10/6, Bộ Tài chính tổ chức Họp báo thường kỳ Quý III/2026 tại trụ sở cơ quan Bộ. Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi chủ trì họp báo; tham dự họp báo có đại diện lãnh đạo các đơn vị chuyên môn thuộc Bộ Tài chính, cùng đông đảo phóng viên các cơ quan báo chí tại Trung ương và địa phương.

Thông tin tại buổi họp báo bà Trịnh Thị Hương, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính), Cục đã tiếp nhận thông tin về khoảng 4.000 trường hợp có dấu hiệu bị mạo danh thông tin cá nhân để đăng ký doanh nghiệp. Các trường hợp được phát hiện trong quá trình ngành Thuế triển khai chiến dịch “Làm sạch mã số thuế”, thông qua ứng dụng eTax Mobile và đường dây nóng.

Bà Trịnh Thị Hương - Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể

Đáng chú ý, nhiều người chỉ phát hiện thông tin cá nhân của mình bị sử dụng khi được cơ quan thuế thông báo hoặc phát sinh nghĩa vụ thuế liên quan đến một doanh nghiệp mà họ không biết.

Trước đó, cơ quan chức năng cũng ghi nhận những trường hợp người dân bất ngờ phát hiện mình đang đứng tên chủ doanh nghiệp, người đại diện theo pháp luật hoặc chủ hộ kinh doanh, dù chưa từng thực hiện thủ tục đăng ký.

Lý giải nguyên nhân, bà Trịnh Thị Hương cho biết cơ chế đăng ký doanh nghiệp hiện được thực hiện theo hướng tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp, trên nguyên tắc tự khai và tự chịu trách nhiệm về thông tin.

Cơ chế này góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp gia nhập thị trường. Tuy nhiên, đây cũng là kẽ hở có thể bị lợi dụng để mạo danh thông tin cá nhân.

Bên cạnh đó, trong quá trình chuyển đổi số, thông tin cá nhân được sử dụng ngày càng phổ biến trong các giao dịch và thủ tục hành chính. Nguy cơ dữ liệu bị lộ lọt, đánh cắp hoặc sử dụng trái phép vì thế cũng đặt ra thách thức lớn hơn đối với công tác quản lý đăng ký kinh doanh.

Hiện Trung tâm Thông tin doanh nghiệp thuộc Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể đang phối hợp với cơ quan đăng ký kinh doanh tại các tỉnh, thành phố để rà soát những trường hợp được phản ánh.

Các cơ quan chức năng sẽ xác minh từng trường hợp nhằm làm rõ có thực sự xảy ra hành vi mạo danh hay không. Sau khi có kết luận xác minh và đáp ứng đầy đủ các điều kiện, thông tin sẽ được chuyển cho cơ quan thuế và cơ quan đăng ký kinh doanh để xử lý.

Theo bà Hương, nếu xác định có hành vi mạo danh, giấy đăng ký doanh nghiệp sẽ được thu hồi theo quy định.

Bộ Tài chính cũng đang nghiên cứu các giải pháp công nghệ và phương án sửa đổi Luật Doanh nghiệp nhằm hạn chế tình trạng lợi dụng thông tin cá nhân để thành lập doanh nghiệp.

Xử lý chậm có thể ảnh hưởng quyền lợi người dân

Người dân khi phát hiện thông tin của mình bị sử dụng trái phép được khuyến nghị kịp thời thông báo cho cơ quan thuế, cơ quan đăng ký kinh doanh và cung cấp tài liệu chứng minh mình không thực hiện các hoạt động, giao dịch liên quan.

Tại họp báo, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho rằng việc xử lý cần được thực hiện kịp thời bởi tình trạng mạo danh có thể ảnh hưởng đến nhiều quyền lợi khác của người bị mạo danh.

Theo Thứ trưởng, nếu người dân đã gửi yêu cầu, cung cấp đầy đủ hồ sơ nhưng sau 6 tháng vẫn chưa được cơ quan chức năng rà soát thì cần phản ánh trực tiếp tới Bộ Tài chính để được chỉ đạo xử lý.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi tại buổi họp báo

Bộ Tài chính đồng thời đề nghị báo chí nếu phát hiện trường hợp đã hoàn thiện hồ sơ, gửi tới cơ quan đăng ký kinh doanh nhưng quá thời hạn 6 tháng vẫn chưa được xem xét, giải quyết thì cung cấp thông tin cho Bộ.

“Việc xử lý kịp thời là cần thiết bởi tình trạng mạo danh có thể ảnh hưởng đến các quyền lợi khác của người bị mạo danh. Đây là trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước và cần có sự phối hợp giữa các đơn vị liên quan”, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh.

Tăng liên thông dữ liệu để ngăn mạo danh

Để hạn chế việc lợi dụng thông tin cá nhân, Bộ Tài chính cho biết đang tăng cường liên thông dữ liệu giữa cơ quan thuế, cơ quan đăng ký kinh doanh và các cơ quan liên quan.

Cục Thuế cho biết, hệ thống quản lý thuế đã được kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và hệ thống định danh, xác thực điện tử. Đây là cơ sở để nâng cao khả năng xác thực thông tin, đồng thời hỗ trợ phát hiện những trường hợp bất thường trong quá trình quản lý.

Việc liên thông dữ liệu cũng hướng tới ngăn chặn hành vi lợi dụng thông tin cá nhân để thành lập doanh nghiệp, kê khai khống thu nhập hoặc thực hiện các nghĩa vụ tài chính mà người bị mạo danh không hề biết.

Vụ việc khoảng 4.000 trường hợp được phản ánh cho thấy bảo vệ dữ liệu cá nhân đang trở thành một yêu cầu quan trọng trong quá trình số hóa thủ tục hành chính. Bài toán đặt ra đối với cơ quan quản lý là phải cân bằng giữa hai mục tiêu: đơn giản hóa thủ tục, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp gia nhập thị trường và tăng cường các lớp xác thực để ngăn chặn gian lận.

Trong bối cảnh dữ liệu dân cư, thuế và đăng ký doanh nghiệp ngày càng được kết nối, việc xây dựng cơ chế xác thực chặt chẽ ngay từ khâu đăng ký sẽ có ý nghĩa quan trọng trong việc hạn chế mạo danh, bảo vệ quyền lợi người dân và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.