Khoảng chờ sau giờ tan học

 Niềm vui của trẻ khi được bố đón đúng giờ. Ảnh: Minh Anh

Thấp thỏm mỗi chiều

Chị Nguyễn Thị Linh, 30 tuổi, làm công nhân tại một xưởng may ở phường Thuận Hóa cho biết: Có những ca làm kéo dài đến 7, 8 giờ tối. Việc làm khó tìm nên chị cố gắng thu xếp chuyện gia đình để theo giờ của xưởng. Nhưng cứ đến chiều, chị lại chộn rộn chuyện đón con. Chị phải tính trước người đón giúp: Lúc nhờ ông bà, lúc nhờ đồng nghiệp. Một lần chị đến muộn, con theo bạn trong lớp về nhà mà không báo. Không thấy con ở trường, về nhà cũng không thấy, chị tất tả đi tìm, lo đến mức định đến cơ quan công an trình báo.

Gia đình anh Trần Thịnh, tài xế taxi, có hai con đang đi học. Giờ làm phụ thuộc vào khách nên anh khó chủ động đưa đón. Vợ chồng chia nhau đón con lớn, con nhỏ; hôm một người bận, người còn lại phải đổi lịch. Có lúc vợ anh xin ra ngoài đón con rồi quay lại làm, có lúc phải gửi con sang nhà bạn. Anh Thịnh kể, nhiều khi đang bận chở khách nhưng không ai đón con, anh đành hủy chuyến. Thu nhập giảm sút nhưng không còn cách nào khác. Đến muộn vài chục phút đã không yên tâm, còn nhờ người khác mãi cũng ngại.

Ngay cả phụ huynh làm giờ hành chính cũng khó tránh khoảng chênh này. Con tan học khi cha mẹ chưa hết giờ làm, muốn đón đúng giờ phải rời cơ quan sớm hoặc nhờ người khác. Một cuộc họp kéo dài, một nhiệm vụ phát sinh cũng có thể làm xáo trộn lịch đưa đón. Áp lực vì thế không chỉ nằm ở quãng đường đến trường. Đang làm, cha mẹ vẫn phải theo dõi điện thoại, chờ tin người đón giúp, tính phương án thay thế. Nỗi lo lặp lại mỗi chiều, ảnh hưởng đến sự tập trung trong công việc và sinh hoạt gia đình.

Muôn kiểu tự xoay xở

Bà Nguyễn Thị Lành, cán bộ về hưu, sống trên đường Trần Phú, mỗi chiều đi đón ba đứa trẻ của các gia đình hàng xóm. Trong đó, một cháu học tiểu học, hai cháu học mẫu giáo gần nhà. Bà đưa các cháu về, chuẩn bị bữa ăn và trông nom đến khoảng 8 giờ tối, khi cha mẹ đến đón. Thấy các gia đình loay hoay tìm người đón con, bà nhận lời giúp, không đặt nặng tiền công. Bố mẹ các cháu gửi thực phẩm để bà chuẩn bị bữa chiều; tiền đón và trông trẻ tùy gia đình gửi.

Sự giúp đỡ ấy rất quý, nhưng không phải nhà nào cũng có người hàng xóm tin cậy để gửi con. Với những gia đình có ông bà hỗ trợ, việc đưa đón, nấu ăn và trông cháu trở thành công việc thường ngày của người lớn tuổi. Ông Trần Mão có cháu học lớp 1, cha mẹ cháu đi làm đến tối nên ông bà phải đón mỗi ngày. Những hôm ông đau ốm, gia đình lại phải tìm người thay. Khi lịch sinh hoạt của cả nhà phụ thuộc vào việc đưa đón, hôm nào ông bà có việc riêng cũng khiến mọi người bị động.

Khoảng chờ còn cho thấy sự khác biệt về điều kiện giữa các gia đình. Nhà có người thân ở gần dễ thu xếp hơn; nhà đủ khả năng chi trả có thể thuê người đón, trông trẻ. Gia đình thu nhập thấp, sống xa người thân ít lựa chọn hơn, dù nhu cầu được chăm sóc an toàn của trẻ là như nhau. Một số phụ huynh cho con học năng khiếu rồi đón sau giờ làm. Cách này có thể phù hợp nếu trẻ yêu thích, nhưng không nên trở thành lựa chọn bắt buộc chỉ để lấp khoảng trống chăm sóc, trông giữ. Sau một ngày ở trường, trẻ còn cần nghỉ ngơi, vui chơi.

Để phụ huynh không còn lo âu

Ông Dương Hồng Thắng, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Thủy Biều cho biết: Khi phụ huynh chưa đến đón, nhà trường nhắc học sinh ở lại trong sân, bảo vệ đóng cổng để các em không tự ý ra ngoài. Có hôm chờ quá lâu, bảo vệ chở các em về nhà. Tuy nhiên, việc bố trí không gian cho học sinh đọc sách, nghỉ ngơi trong thời gian chờ vẫn còn khó khăn. Trường chưa thể mở thư viện sau giờ học vì phụ thuộc vào giờ làm của nhân viên. Theo ông Thắng, nếu nhiều phụ huynh có nhu cầu, nhà trường sẽ nghiên cứu phương án tổ chức phù hợp.

Sự hỗ trợ ấy giúp phụ huynh bớt lo, nhưng khi việc đón muộn diễn ra thường xuyên, nhà trường và gia đình cần có phương án thống nhất. Trước hết, phải xác định trẻ chờ ở đâu, ai trực tiếp giám sát, thời gian trông giữ kéo dài đến khi nào và việc bàn giao cho người đón được thực hiện ra sao. Phụ huynh cũng cần chủ động thông báo khi đến muộn hoặc nhờ người đón thay.

Từ nhu cầu thực tế, nhiều ý kiến cho rằng, ngành giáo dục và chính quyền địa phương cần phối hợp với các trường khảo sát, tổ chức mô hình chăm sóc sau giờ học tại những nơi phù hợp. Khoảng thời gian này nên dành cho trẻ nghỉ ngơi, đọc sách, vui chơi có người quản lý. Để duy trì, mô hình phải có nhân sự, kinh phí, thù lao cho người phụ trách và phương án hỗ trợ gia đình khó khăn.

Cùng với việc bố trí nơi chờ tại trường, sự hỗ trợ từ nơi sử dụng lao động sẽ giúp phụ huynh chủ động hơn trong chuyện đưa đón. Tôi còn nhớ chị Đặng Thị Lý, công nhân vệ sinh tại doanh nghiệp Tấn Phát đã từng chia sẻ, mỗi chiều các chị em thu xếp một người ít việc hơn đi đón các cháu về doanh nghiệp. Trẻ cùng chơi, đợi mẹ xong việc rồi về. Cách xoay xở này cho thấy nhu cầu chăm sóc con đang gắn trực tiếp với lịch làm việc của người lao động.

Mong muốn của không ít phụ huynh là về lâu dài, cần xem xét sự tương thích giữa giờ học và giờ làm theo điều kiện từng địa bàn. Khoảng chờ sau giờ học không chỉ là chuyện đưa đón của mỗi nhà, mà còn là nhu cầu chăm sóc trẻ cần được tính đến trong tổ chức trường học và lao động. Khi nhà trường, gia đình và nơi sử dụng lao động cùng có phương án phối hợp, phụ huynh sẽ bớt bị động, trẻ cũng được chăm sóc, vui chơi ở nơi an toàn hơn.