Khởi động Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc, Tp.HCM kiến tạo nền tảng tri thức

Hình thành “vùng lõi” khoa học công nghệ

Ngày 15/1, UBND TP.HCM phối hợp cùng các sở, ngành và Tập đoàn Becamex, VSIP tổ chức Lễ công bố Đề án phát triển Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc Tp.HCM (đề án), đánh dấu bước đi chiến lược trong lộ trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Phát biểu tại sự kiện, lãnh đạo ông Bùi Minh Thạnh, Phó Chủ tịch UBND Tp.HCM đánh giá cao về việc Tp.HCM sẽ hình thành đô thị khoa học công nghệ, đây không đơn thuần là đầu tư hạ tầng, mà hướng đến kiến tạo một "vùng lõi" đổi mới sáng tạo, nơi hội tụ các nguồn lực về tri thức, công nghệ, nhân lực và vốn, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố và khu vực phía Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Theo Phó Chủ tịch UBND Tp.HCM, đề án được xây dựng trên nền tảng thực tiễn vững chắc, đặc biệt là những nỗ lực đầu tư bền bỉ của Tập đoàn Becamex cùng các đối tác trong và ngoài nước trong hơn một thập niên qua.

Mô hình phát triển công nghiệp gắn với đô thị và dịch vụ đã được kiểm chứng, trở thành tiền đề quan trọng để Thành phố triển khai Đô thị Khoa học Công nghệ mang tầm chiến lược.

Ông Bùi Minh Thạnh, Phó Chủ tịch UBND Tp.HCM.

Đô thị Khoa học Công nghệ Bắc Tp.HCM được xác định có vị trí chiến lược đặc biệt trong tổng thể không gian phát triển Thành phố và vùng Đông Nam Bộ. Khu vực này đóng vai trò cửa ngõ logistics, trung tâm cung ứng năng lượng sạch, với hệ thống hạ tầng giao thông liên vùng, cảng biển, sân bay và nguồn năng lượng tái tạo quy mô lớn.

Trên cơ sở đó, khu vực phía Bắc Thành phố có khả năng chuyển hóa các lợi thế về logistics và năng lượng thành năng lực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và sản xuất công nghệ cao, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Theo ông Bùi Minh Thạnh, việc hình thành Đô thị Khoa học Công nghệ không chỉ tạo ra một cực tăng trưởng mới mà còn mở ra dư địa chiến lược để tái phân bổ các chức năng đô thị, công nghiệp và logistics ra khỏi vùng lõi trung tâm. Qua đó, Tp.HCM từng bước phát triển theo mô hình siêu đô thị đa cực, giảm áp lực cho khu vực nội đô, nâng cao hiệu quả sử dụng không gian và hạ tầng.

Trong cấu trúc phát triển tổng thể, khu vực trung tâm Tp.HCM sẽ có điều kiện tái thiết để trở thành trung tâm tài chính quốc tế, giữ vai trò thu hút, điều phối và phân bổ nguồn lực cho toàn vùng.

Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc sẽ đảm nhận vai trò hạt nhân nghiên cứu phát triển, đổi mới sáng tạo và sản xuất công nghệ cao, tạo mối liên kết chặt chẽ giữa tài chính, khoa học công nghệ và công nghiệp hiện đại.

Việc Tp.HCM hình thành Đô thị Khoa học Công nghệ Bắc Tp.HCM sẽ "kế thừa" những nền tảng đã có sẵn từ Thành phố thông minh Bình Dương (Bình Dương cũ) để góp phần thúc đẩy sự phát triển toàn diện, vững mạnh kinh tế trong tương lai.

"Đề án được triển khai trong bối cảnh Thành phố đang được Trung ương trao các cơ chế, chính sách đặc thù theo Nghị quyết 98 và Nghị quyết 260 của Quốc hội. Đây là nền tảng thể chế quan trọng, cho phép Thành phố chủ động hơn trong quản lý đầu tư, tài chính, phân cấp phân quyền và thử nghiệm các mô hình phát triển mới theo hướng linh hoạt, tiệm cận chuẩn mực quốc tế.

Tp.HCM cam kết sẽ đồng hành, hỗ trợ mạnh mẽ các nhà đầu tư, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và tổ chức trong, ngoài nước tham gia phát triển Đô thị Khoa học Công nghệ Bắc TP.HCM; tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, đơn giản hóa thủ tục hành chính và triển khai các cơ chế sandbox có kiểm soát", ông Thạnh phát biểu.

Thế "kiềng ba chân" đưa Thành phố lên nấc thang phát triển mới

Theo đề án, Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc Tp.HCM được định vị là "bộ não khoa học công nghệ" của vùng sản xuất công nghệ cao.

Không gian phát triển gồm vùng lõi đổi mới sáng tạo khoảng 103ha tại phường Bình Dương, tập trung các hoạt động nghiên cứu, thử nghiệm, ươm tạo công nghệ; kết hợp vành đai phát triển công nghệ cao với các khu công nghiệp thế hệ mới như VSIP III, Cây Trường, Lai Hưng.

Khu công nghiệp, đô thị dịch vụ, sinh thái sẽ gắn liền với sự phát triển, thu hút FDI của Tp.HCM trong thời gian tới. Đề án đô thị Khoa học Công nghệ Bắc Tp.HCM được đánh giá là "bước chạy đà" cho sự phát triển công nghiệp, sinh thái, công nghệ trong tương lai.

Điểm khác biệt của mô hình là đưa trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) vào ngay giữa khu vực sản xuất quy mô lớn, qua đó rút ngắn khoảng cách từ nghiên cứu đến thương mại hóa sản phẩm.

Đề án cũng tận dụng hạ tầng sẵn có tại Thành phố mới Bình Dương, trong đó chuyển đổi Trung tâm Hành chính tỉnh Bình Dương (cũ) thành Tòa nhà Khoa học Công nghệ nhằm nhanh chóng kích hoạt các hoạt động nghiên cứu, đổi mới sáng tạo.

Một nội dung đáng chú ý là việc triển khai cơ chế "sandbox" theo các nghị quyết của Quốc hội, cho phép thí điểm có kiểm soát các công nghệ mới, mô hình quản trị và chính sách đặc thù, tạo dư địa linh hoạt cho đổi mới sáng tạo và thu hút đầu tư chất lượng cao.

Ông Nguyễn Minh Triết, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch nước (giữa); cùng đại diện lãnh đạo Hội đồng Nhân dân Tp.HCM; Lãnh đạo UBND Tp.HCM; Lãnh đạo Đoàn đại biểu Quốc hội Tp.HCM; Lãnh đạo Công an Tp.HCM cùng sở ban ngành, doanh nghiệp… nhấn nút khởi động Đô thị Khoa học Công nghệ Bắc Tp.HCM.

Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc Tp.HCM cũng được xây dựng theo hướng hệ sinh thái mở, kết nối với các trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu thế giới như A*STAR (Singapore), Fraunhofer ENAS (Đức), Brainport Eindhoven (Hà Lan), cùng các tập đoàn trong chuỗi cung ứng bán dẫn và công nghệ cao toàn cầu.

Mục tiêu của đề án là tạo động lực tăng trưởng mới dựa trên kinh tế tri thức, thúc đẩy thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao, đào tạo nguồn nhân lực gắn với công nghiệp 4.0, hướng tới phát triển xanh, bền vững, phù hợp với cam kết phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050 và góp phần nâng cao vị thế quốc tế của Tp.HCM như một trung tâm khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo của khu vực.

Ông Nguyễn Hoàn Vũ, Tổng giám đốc Tập đoàn Becamex cho biết, đề án hiện đang từng bước hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, với các cấu phần như Trung tâm Sản xuất Tiên tiến, FabLab, TechLab, Vườn ươm Doanh nghiệp Becamex và Trung tâm Đổi mới sáng tạo Công nghiệp 4.0, cho phép kết nối trọn vẹn chuỗi giá trị từ nghiên cứu, thiết kế, tạo mẫu, sản xuất thử nghiệm đến thương mại hóa ngay trong môi trường khu công nghiệp.

Đây là nền tảng quan trọng để thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang công nghiệp thông minh, sinh thái, nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút thế hệ nhà đầu tư mới.

Ông Nguyễn Hoàn Vũ, Tổng giám đốc Tập đoàn Becamex.

Theo ông Vũ, Đô thị Khoa học Công nghệ Bắc Tp.HCM là một không gian phát triển mới, đóng góp thiết thực cho sự phát triển của Thành phố và cả nước, quy hoạch trên cơ sở nâng cấp, phát huy các công trình hiện hữu, với trọng tâm là cụm công viên sinh thái khoa học, bao gồm Công viên Khoa học Sinh thái, Trung tâm Khoa học Tp.HCM, Tòa nhà khoa học công nghệ đa chức năng (dự kiến chuyển đổi từ Trung tâm Hành chính Bình Dương cũ)…

"Trong tổng thể chiến lược phát triển, khi kết hợp cùng Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại Tp.HCM và Đô thị Kinh tế biển cửa ngõ logistics phía Đông Nam, Đô thị Khoa học Công nghệ Bắc Tp.HCM sẽ góp phần tạo nên "chiếc kiềng ba chân", kiến tạo một Tp.HCM phát triển năng động – hài hòa – cân bằng – bền vững", Tổng giám đốc Tập đoàn Becamex chia sẻ.

Phùng Sơn