Khởi nghiệp bằng đôi tay, viết tiếp giấc mơ bằng nghị lực

B

iến cố không khép lại những ước mơ

Tháng 6-2019, tai nạn bất ngờ đã làm thay đổi hoàn toàn cuộc đời chị Lê Thị Diện (sinh năm 1994, hiện sống tại phường Tùng Thiện, Hà Nội). Như bao lần trước, chị Diện trèo cây hái quả để bán, một khoảnh khắc mất thăng bằng, chị bị ngã xuống, chấn thương cột sống, liệt hoàn toàn hai chân và những biến cố liên tiếp xảy đến với cuộc đời.

Từ một cô gái trẻ tự do đi lại, lao động, chăm sóc gia đình, chị phải làm quen với xe lăn và những giới hạn mới của cơ thể. Sau ca phẫu thuật tại Bệnh viện Việt Đức và thời gian điều trị ở bệnh viện tuyến tỉnh, chị về nhà bố mẹ đẻ.

Day dứt nhất là hơn nửa năm phải xa con trai. Kết hôn từ năm 2016, chị đã có một gia đình nhỏ với bao dự định, biến cố ập đến khiến tình mẫu tử cũng bị đặt vào thử thách. Những ngày tối tăm nhất, nghĩ đến con, chị Diện tự nhắc mình không được buông xuôi.

“Mình không thể đi lại như trước,
nhưng mình vẫn là mẹ. Mình còn có con, mình không thể từ bỏ”, chị Lê Thị Diện tự nhủ với bản thân.

Trở về nhà chồng sau thời gian điều trị, chị Diện từng hy vọng hai vợ chồng cùng vượt qua khó khăn. Nhưng chồng đi làm xa, chị phải tự xoay xở cuộc sống. Tháng 4-2020, con trai gặp tai nạn giao thông, gãy đùi trái. Một tháng ở bệnh viện chăm con là một tháng những đêm dài mất ngủ.

Tháng 3-2023, cuộc hôn nhân khép lại. Chị Diện trở thành mẹ đơn thân, nuôi con bằng chính khả năng và sức lực của mình. Chị nhận ra, nếu cứ thu mình trong mặc cảm, cuộc sống sẽ không thể thay đổi. Muốn chăm lo cho con và tự chủ kinh tế, chị phải tìm một con đường.

Từ vài món đồ thiết yếu đến cửa hàng tạp hóa

Mở một cửa hàng tạp hóa có thể là việc quen thuộc với người bình thường, nhưng với những người phụ nữ khuyết tật, đó là cả hành trình vượt qua giới hạn tưởng như không thể. Sau tai nạn, lao động chân tay, đi làm xa, đứng bán hàng hay di chuyển liên tục đều không còn phù hợp, chị Diện lại cần việc vừa tạo thu nhập, vừa cho phép chăm sóc con trai nhỏ. Ý tưởng kinh doanh tại nhà của chị hình thành từ nhu cầu ấy.

Không có nhiều vốn, chị Diện vay mượn họ hàng để mở cửa hàng. Những ngày đầu, cửa hàng chỉ có vài mặt hàng thiết yếu, chị dùng xe ba bánh điện đi lấy hàng, khách cần gì nhập thứ đó, chưa dám đầu tư nhiều vì nguồn vốn hạn chế.

“Tôi bắt đầu từ những thứ nhỏ nhất. Khách đặt gì thì tôi lấy đó. Thời gian đầu, tôi được mọi người xung quanh ủng hộ rất nhiều, và sự động viên ấy tiếp thêm động lực để tôi nhập thêm hàng hóa từng chút một”, chị Diện kể.

Cửa hàng dần có thêm mặt hàng, khách quen ngày một nhiều. Nhưng không thể đứng lên, mỗi lần lấy hàng, chị phải tính cách di chuyển xe lăn, với tay, xoay người. Có món đồ phải đặt trên đùi để mang từ chỗ này sang chỗ khác - công việc tưởng đơn giản nhưng mất rất nhiều sức lực.

Chị Diện luôn cố gắng tự mình làm mọi việc mỗi ngày. Ảnh: NVCC

Chị Diện duy trì cửa hàng, bán hàng trực tuyến, thu tiền điện, nước và thanh toán dịch vụ cho người dân trong khu vực. Ảnh: NVCC

Nhiều khách quen hiểu hơn về hoàn cảnh của chị Diện và sẵn sàng hỗ trợ chị. Ảnh: NVCC

Cửa hàng tạp hóa của chị Diện khá đông khách đến. Ảnh: NVCC

Chị Diện nhớ mãi lần cố với lấy hàng ở vị trí xa. Không thể đứng dậy giữ thăng bằng, chị nhào người về phía trước rồi ngã xuống, xe lăn ở gần đó nhưng không có ai bên cạnh. Chị Diện ngồi dưới đất một lúc lâu, chân tím lại, nước mắt cứ thế rơi.

Giữa khoảng lặng ấy, chị chỉ có thể tự trấn an mình. Thay vì ngồi khóc, chị Diện sắp xếp những món đồ xung quanh để trở lại vị trí làm việc. Một lúc sau, khách vào mua hàng nhìn thấy đã chủ động giúp chị trở lại xe lăn.

Dần dần, khách quen hiểu hơn về hoàn cảnh của chị, người đến mua chủ động lấy đồ, người nhận hàng hỗ trợ sắp xếp, việc quá sức thì mọi người sẵn lòng giúp. Chị học cách phân chia công việc, việc nào vượt khả năng thì nhờ hỗ trợ.

Chị không xem sự giúp đỡ như lý do để phụ thuộc. Mỗi sự sẻ chia lại khiến chị có thêm động lực. Từ những đơn hàng nhỏ, chị Diện duy trì cửa hàng, bán hàng trực tuyến, thu tiền điện, nước và thanh toán dịch vụ cho người dân trong khu vực.

Chị Lê Thị Diện tích cực tham gia công tác Hội và phong trào thanh niên, cũng như hoạt động vì cộng đồng. Ảnh: NVCC

Tự chủ sinh kế, lan tỏa giá trị của sự tự tin

Trước khi sáp nhập các hội, chị là Ủy viên Ban Thanh niên Hội Người khuyết tật thị xã Sơn Tây (cũ). Tháng 3-2026, Hội Người khuyết tật phường Tùng Thiện thành lập. Chị Diện được tín nhiệm bầu vào Ban Chấp hành, đảm nhiệm Trưởng ban Thanh niên và Trưởng ban Truyền thông của Hội.

Chị cũng là thành viên tích cực của Câu lạc bộ Chấn thương cột sống khát vọng, từng nhận giấy khen thành viên xuất sắc nhiệm kỳ 2018-2023 của Câu lạc bộ Chấn thương cột sống Việt Nam. Qua Hội và câu lạc bộ, chị Diện tham gia tập huấn kỹ năng, hoạt động văn hóa, văn nghệ và hỗ trợ dạy thêu cho người khuyết tật đang học nghề.

Nữ thanh niên khuyết tật tích cực tham gia các cuộc thi đấu thể thao và giành được nhiều giải thưởng. Ảnh: NVCC

Thể thao mở ra một cánh cửa mới. Chị Diện tham gia các hoạt động thể thao cho người khuyết tật do Hội Thể thao Giải trí Hà Nội tổ chức, thử sức ở những giải pickleball mở rộng và đạt một số thành tích đáng khích lệ. Mỗi lần ra sân là một cơ hội chiến thắng sự tự ti; chiếc xe lăn không còn là biểu tượng của bất lực mà thành phương tiện để chị khám phá những khả năng của mình.

Chị Diện tham gia cuộc thi “Hoa hậu Trăng Khuyết” và giành được danh hiệu Người đẹp có gương mặt khả ái nhất. Ảnh: NVCC

Năm 2025, chị Diện tham gia cuộc thi “Hoa hậu Trăng Khuyết”. Có người hỏi chị thi để làm gì khi cuộc sống còn nhiều khó khăn; với chị, đó là cơ hội thể hiện một góc nhìn khác về vẻ đẹp của phụ nữ khuyết tật.

“Tôi muốn khẳng định rằng mình vẫn là chính mình, vẫn là một người phụ nữ có vẻ đẹp, có sự tự tin và những giá trị riêng. Khuyết tật không có nghĩa là chúng tôi phải từ bỏ quyền được làm đẹp, được tỏa sáng”, chị Diện chia sẻ.

Tại cuộc thi, chị Diện đạt danh hiệu Người đẹp có gương mặt khả ái nhất. Cũng trong năm 2025, chị lần đầu trình diễn thời trang cho người khuyết tật, tự tin thể hiện thần thái và cá tính riêng. Những trải nghiệm ấy cho chị thấy điều ngăn người khuyết tật bước ra xã hội nhiều khi là mặc cảm, định kiến.

Đầu năm 2026, chị tham gia tập huấn về an ninh số và bảo vệ thanh niên khuyết tật trên không gian mạng; dự chương trình “Sắc màu nghị lực” của Hội Thanh niên khuyết tật thành phố Hà Nội và đạt giải Quý quân. Chị Diện cũng là một trong 27 học viên của khóa “Lãnh đạo trẻ”.

Điều còn lại là

…

không dừng lại

Hiện nay, cửa hàng tạp hóa có doanh số tốt, là nguồn sinh kế quan trọng của gia đình, giúp chị Diện và con trai vững vàng trong cuộc sống. Tuy nhiên, chị không muốn dừng ở quy mô hiện tại mà luôn nỗ lực để mở rộng cửa hàng, phục vụ tốt hơn người dân trong khu vực và xây dựng địa chỉ bán hàng đáng tin cậy trên các nền tảng trực tuyến.

Để hiện thực hóa mục tiêu, chị Diện tìm hiểu kỹ năng số, thương mại điện tử và những phương thức kinh doanh phù hợp xu hướng chuyển đổi số, mong xây dựng thương hiệu cá nhân để giới thiệu sản phẩm và chia sẻ hành trình khởi nghiệp, truyền thông điệp tích cực về khả năng tự chủ của người khuyết tật.

Chị Diện đa tài, luôn tự tin tỏa sáng trên sân khấu với giọng hát của mình. Ảnh: NVCC

Chủ tịch Hội Thanh niên khuyết tật Việt Nam Phạm Văn Thành đánh giá, chị Diện là tấm gương tiêu biểu về nghị lực của thanh niên khuyết tật. Sau tai nạn, dù là mẹ đơn thân, chị vẫn nỗ lực tự lập bằng cửa hàng tạp hóa, bán hàng trực tuyến và học thêm kỹ năng số để mở rộng sinh kế.

“Với chị Diện và nhiều thanh niên khuyết tật khác, điều cần thiết là cơ hội và sự kết nối đúng. Khi được tạo điều kiện, các bạn hoàn toàn có thể tự tạo việc làm cho mình và truyền cảm hứng cho nhiều người khác”, anh Phạm Văn Thành nhấn mạnh.

Năm 2026, chị Diện là một trong 26 gương mặt thanh niên được tuyên dương tại chương trình “Tỏa sáng nghị lực Việt”, do Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam trao thưởng, góp phần lan tỏa những câu chuyện đẹp về ý chí và khả năng đóng góp của thanh niên khuyết tật.

Chị Lê Thị Diện được tuyên dương trong chương trình “Tỏa sáng nghị lực Việt” năm 2026, do Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam phối hợp với các đơn vị tổ chức. Ảnh: PV

Chia sẻ tại chương trình, Bí thư Trung ương Đoàn, Chủ tịch Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam Nguyễn Kim Quy cho rằng, mỗi gương mặt được tuyên dương mang theo một câu chuyện riêng, nhưng cùng gặp nhau ở niềm tin vào cuộc sống và sự kiên trì theo đuổi điều tốt đẹp, phía sau thành quả là những nỗ lực âm thầm mỗi ngày.

Với chị Diện, danh hiệu ấy là niềm vui nhưng không phải đích cuối. Điều chị hướng tới vẫn là duy trì cửa hàng, chăm lo cho con trai và đồng hành cùng người cùng cảnh. Cô muốn con nhìn thấy rằng, dù mẹ khiếm khuyết về thể chất, mẹ vẫn lao động, tạo ra thu nhập và chịu trách nhiệm với cuộc sống của mình.

Từng có những ngày chị Diện nghĩ cuộc đời mình đã khép lại sau cú ngã năm 2019. Hôm nay, từ chiếc xe lăn, chị vẫn phát triển tốt cửa hàng, nuôi dạy con và tham gia hoạt động cộng đồng. Đôi chân không còn đưa chị đi trên những con đường cũ, nhưng đôi tay vẫn có thể lao động, trái tim vẫn có thể yêu thương.

“Khuyết tật có thể tạo ra những rào cản, nhưng không có nghĩa chúng ta phải từ bỏ ước mơ. Chỉ cần có quyết tâm, sự kiên trì, cơ hội phù hợp và sự đồng hành của cộng đồng, mỗi người đều có thể tìm thấy con đường để tự chủ cuộc sống, khẳng định giá trị của chính mình”, chị Diện chia sẻ.

Với chị Diện, đi nhanh hay chậm không phải điều quan trọng nhất. Quan trọng là không dừng lại. Hành trình ấy vẫn tiếp tục, từ những món hàng nhỏ trong cửa tiệm đến mong muốn lớn hơn: Sống tự chủ, sống có ích và tiếp thêm niềm tin cho người đang vượt qua nghịch cảnh.

Người phụ nữ giàu nghị lực không ngừng cố gắng, vươn lên khẳng định bản thân và tỏa sáng. Ảnh: NVCC

Bài viết và trình bày: Lê Dung