Khơi thông quỹ đất, đón dòng vốn công nghiệp

Phát triển công nghiệp được tỉnh Lào Cai xác định là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Sau gần một năm triển khai Nghị quyết số 34-NQ/TU ngày 27/12/2025 của Tỉnh ủy, việc quy hoạch, đầu tư hạ tầng khu, cụm công nghiệp và chuẩn bị quỹ đất sạch đã có những chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành sức hút đầu tư thực chất, tỉnh vẫn cần tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn về giải phóng mặt bằng, hạ tầng và chất lượng dự án.

Phối cảnh Khu Công nghiệp Phú Xuân, quy mô 300ha.

Phối cảnh Khu Công nghiệp Phú Xuân, quy mô 300ha.

Tạo chuyển biến từ những dự án trọng điểm

Toàn tỉnh hiện có 12 khu công nghiệp, tổng diện tích trên 3.306 ha, thu hút 228 dự án, tỷ lệ lấp đầy đạt gần 74%. Hệ thống cụm công nghiệp có 25 cụm, diện tích trên 1.028 ha, thu hút 233 dự án, tỷ lệ lấp đầy gần 30%.

Đáng chú ý, tỉnh đã chấp thuận chủ trương đầu tư, lựa chọn nhà đầu tư đối với 5 khu công nghiệp gồm Bản Qua, Phú Xuân, Phú Xuân 1, Võ Lao và Cam Đường, tổng diện tích trên 1.255 ha, vốn đầu tư gần 14.000 tỷ đồng. Kết quả này vượt mục tiêu có ít nhất 2 khu công nghiệp mới trong năm 2026 theo Nghị quyết 34, tạo thêm dư địa thu hút các dự án sản xuất quy mô lớn.

Lãnh đạo tỉnh và các đại biểu dự lễ khởi công Khu Công nghiệp Phú Xuân tại xã Gia Phú.

Lãnh đạo tỉnh và các đại biểu dự lễ khởi công Khu Công nghiệp Phú Xuân tại xã Gia Phú.

Trong đó, khu công nghiệp Phú Xuân và Phú Xuân 1 tại xã Gia Phú có tổng diện tích khoảng 500 ha, vốn đầu tư gần 5.500 tỷ đồng, được khởi công ngày 26/8/2026.

Theo kế hoạch, năm 2027, chủ đầu tư triển khai xây dựng hạ tầng kỹ thuật; từ quý I/2028 dự kiến tiếp nhận các nhà đầu tư thứ cấp. Vị trí kết nối với nút giao IC17, khu công nghiệp Tằng Loỏng và tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng trong quy hoạch là lợi thế để dự án phát triển.

Bà Lương Thị Lợi, Giám đốc Công ty Cổ phần Linh Linh trao đổi với các nhà đầu tư thứ cấp Trung Quốc về cơ hội hợp tác, đầu tư tại Khu Công nghiệp Phú Xuân.

Bà Lương Thị Lợi, Giám đốc Công ty Cổ phần Linh Linh trao đổi với các nhà đầu tư thứ cấp Trung Quốc về cơ hội hợp tác, đầu tư tại Khu Công nghiệp Phú Xuân.

Bà Lương Thị Lợi, Giám đốc Công ty Cổ phần Linh Linh (xã Gia Phú) cho biết doanh nghiệp nhận được sự quan tâm, hỗ trợ của tỉnh và các cơ quan chức năng. Chủ đầu tư cam kết tập trung nguồn lực, bảo đảm tiến độ, chất lượng hạ tầng và các yêu cầu về môi trường, sớm tạo mặt bằng sản xuất để thu hút nhà đầu tư thứ cấp.

Tại khu công nghiệp Cam Đường, quy mô hơn 196 ha, vốn đầu tư gần 2.000 tỷ đồng, công tác chuẩn bị mặt bằng đang được triển khai. Dự án chia làm hai giai đoạn, trong đó giai đoạn 1 khoảng 90 ha dự kiến hoàn thành quý III/2028; giai đoạn 2 khoảng 106,3 ha dự kiến hoàn thành quý IV/2030.

Phối cảnh tổng thể Khu công nghiệp Cam Đường, định hướng hình thành không gian sản xuất công nghiệp hiện đại tại Lào Cai.

Phối cảnh tổng thể Khu công nghiệp Cam Đường, định hướng hình thành không gian sản xuất công nghiệp hiện đại tại Lào Cai.

Ông Nguyễn Xuân Nhẫn, Chủ tịch UBND phường Cam Đường cho biết địa phương đang rà soát nguồn gốc, hiện trạng đất, tổ chức kiểm đếm và xây dựng phương án giải phóng mặt bằng. Quá trình thực hiện được yêu cầu bảo đảm công khai, minh bạch, đúng quy định, đồng thời lắng nghe, giải quyết kiến nghị của người dân.

Một dự án quy mô lớn khác là khu công nghiệp Võ Lao, diện tích 482,6 ha, tổng vốn đầu tư hơn 5.171 tỷ đồng, thuộc địa bàn xã Võ Lao và xã Tằng Loỏng. Giai đoạn 1 có diện tích 200 ha, dự kiến khởi công quý II/2027, hoàn thành quý III/2029. Để bảo đảm tiến độ, địa phương đang phối hợp với các cơ quan chức năng và chủ đầu tư chuẩn bị các điều kiện về đất đai, bồi thường, hỗ trợ người dân.

 Phối cảnh tổng thể Khu công nghiệp Võ Lao, dự án được kỳ vọng tạo động lực phát triển công nghiệp tại khu vực phía Nam tỉnh Lào Cai.

Phối cảnh tổng thể Khu công nghiệp Võ Lao, dự án được kỳ vọng tạo động lực phát triển công nghiệp tại khu vực phía Nam tỉnh Lào Cai.

Không chỉ phát triển khu công nghiệp, tỉnh còn đẩy mạnh thành lập cụm công nghiệp nhằm tạo mặt bằng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, cơ sở sản xuất tại địa phương. Năm 2026, có thêm 4 cụm công nghiệp được thành lập gồm Bảo Minh, Mông Sơn, Yên Hợp 2 và Xuân Ái, tổng diện tích khoảng 260 ha, vốn đầu tư dự kiến hơn 3.437 tỷ đồng.

Cụm công nghiệp Phú Thịnh 3, quy mô 75 ha, vốn đầu tư khoảng 550 tỷ đồng, định hướng thu hút các ngành chế biến nông, lâm sản, thực phẩm, sản xuất đồ gỗ, vật liệu xây dựng, cơ khí, điện tử và công nghiệp hỗ trợ. Việc phát triển các cụm công nghiệp góp phần sắp xếp lại sản xuất, tạo mặt bằng cho doanh nghiệp và hạn chế tình trạng cơ sở công nghiệp nhỏ lẻ trong khu dân cư.

Công tác san gạt, tạo mặt bằng tại Cụm công nghiệp Phú Thịnh được triển khai khẩn trương, chuẩn bị quỹ đất thu hút các dự án sản xuất.

Công tác san gạt, tạo mặt bằng tại Cụm công nghiệp Phú Thịnh được triển khai khẩn trương, chuẩn bị quỹ đất thu hút các dự án sản xuất.

Những kết quả trên cho thấy Nghị quyết 34 đang từng bước đi vào thực tiễn. Tuy nhiên, số lượng dự án được chấp thuận mới là bước khởi đầu. Hiệu quả phát triển công nghiệp phụ thuộc vào khả năng giải phóng mặt bằng, hoàn thiện hạ tầng và đưa các dự án vào hoạt động đúng tiến độ.

Gỡ điểm nghẽn, nâng chất lượng thu hút đầu tư

Thực tế triển khai cho thấy giải phóng mặt bằng vẫn là khâu khó, bởi liên quan trực tiếp đến đất đai, tài sản và sinh kế của người dân. Hồ sơ nguồn gốc đất, hiện trạng sử dụng và phương án bồi thường ở một số khu vực còn phức tạp. Nếu không được xử lý kịp thời, đây sẽ là nguyên nhân ảnh hưởng đến tiến độ đầu tư hạ tầng và khả năng tiếp nhận dự án thứ cấp.

Công tác san tạo mặt bằng Khu công nghiệp Phú Xuân đang được triển khai, chuẩn bị các điều kiện xây dựng hạ tầng kỹ thuật.

Công tác san tạo mặt bằng Khu công nghiệp Phú Xuân đang được triển khai, chuẩn bị các điều kiện xây dựng hạ tầng kỹ thuật.

Do đó, mỗi khu công nghiệp, cụm công nghiệp cần có kế hoạch giải phóng mặt bằng cụ thể, xác định rõ diện tích, tiến độ và trách nhiệm của từng cơ quan, địa phương. Công khai quy hoạch, chính sách bồi thường, tăng cường đối thoại và giải quyết kiến nghị chính đáng của người dân phải được thực hiện ngay từ đầu.

Tại xã Gia Phú, nơi triển khai khu công nghiệp Phú Xuân và Phú Xuân 1, cấp ủy, chính quyền địa phương xác định công tác tuyên truyền, vận động phải gắn với lắng nghe và bảo vệ quyền lợi người dân.

Ông Ngô Minh Quế - Bí thư Đảng ủy xã Gia Phú cho biết địa phương chỉ đạo các tổ chức, đoàn thể bám sát cơ sở, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân, kịp thời phối hợp giải quyết những vấn đề phát sinh, tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai dự án.

Tuyến đường vào Cụm công nghiệp Phú Thịnh đang được tập trung thi công, từng bước hoàn thiện hạ tầng giao thông kết nối.

Tuyến đường vào Cụm công nghiệp Phú Thịnh đang được tập trung thi công, từng bước hoàn thiện hạ tầng giao thông kết nối.

Bên cạnh mặt bằng, hạ tầng kết nối cũng là yếu tố quyết định sức hấp dẫn của các khu công nghiệp, cụm công nghiệp. Đường giao thông, điện, nước, xử lý nước thải và dịch vụ logistics cần được đầu tư đồng bộ, gắn với cao tốc, quốc lộ, cửa khẩu và các đầu mối vận tải.

Nếu hạ tầng bên trong khu công nghiệp hoàn thiện nhưng kết nối bên ngoài chưa đáp ứng, chi phí sản xuất, vận chuyển của doanh nghiệp sẽ tăng, làm giảm khả năng cạnh tranh.

Theo ông Hoàng Chí Hiền - Giám đốc Sở Công Thương Lào Cai, yêu cầu hiện nay không chỉ là mở rộng diện tích khu công nghiệp, cụm công nghiệp mà quan trọng hơn là chuẩn bị quỹ đất sạch gắn với hạ tầng đồng bộ, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và chất lượng dòng vốn đầu tư.

Ông Hoàng Chí Hiền (đứng giữa) kiểm tra thực địa, nắm bắt tiến độ thi công các khu, cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh.

Ông Hoàng Chí Hiền (đứng giữa) kiểm tra thực địa, nắm bắt tiến độ thi công các khu, cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh.

Theo đó, Sở Công Thương sẽ phối hợp với các sở, ngành, địa phương rà soát tiến độ từng dự án, nhận diện những điểm nghẽn về giải phóng mặt bằng, hạ tầng kỹ thuật và thủ tục đầu tư để tham mưu giải pháp tháo gỡ kịp thời.

Đồng thời, tăng cường giám sát năng lực, tiến độ của chủ đầu tư; ưu tiên các dự án công nghệ hiện đại, giá trị gia tăng cao, tiết kiệm tài nguyên và thân thiện với môi trường. "Mục tiêu là chuyển lợi thế về vị trí và quỹ đất thành năng lực cạnh tranh công nghiệp thực chất" - ông Hiền nhấn mạnh.

Hệ thống hạ tầng điện lưới được đầu tư đồng bộ, bảo đảm cung cấp điện ổn định, đáp ứng nhu cầu sản xuất, kinh doanh tại các khu, cụm công nghiệp.

Hệ thống hạ tầng điện lưới được đầu tư đồng bộ, bảo đảm cung cấp điện ổn định, đáp ứng nhu cầu sản xuất, kinh doanh tại các khu, cụm công nghiệp.

Cùng với tháo gỡ khó khăn, Lào Cai cần chuyển mạnh từ thu hút đầu tư theo số lượng sang lựa chọn dự án có chất lượng. Các tiêu chí về năng lực tài chính, công nghệ, hiệu quả sử dụng đất, khả năng tạo việc làm và trách nhiệm môi trường cần được xem xét chặt chẽ.

Tỉnh nên ưu tiên các ngành chế biến sâu khoáng sản, nông, lâm sản; cơ khí, điện tử, công nghiệp hỗ trợ và logistics, phù hợp với lợi thế từng địa bàn.

Định hướng chuyển đổi khu công nghiệp Tằng Loỏng theo mô hình khu công nghiệp sinh thái đang được hoàn thiện hồ sơ, dự kiến trình UBND tỉnh trong tháng 12/2026. Đây là hướng đi cần thiết nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, kiểm soát ô nhiễm và đáp ứng yêu cầu phát triển công nghiệp xanh.

Các khu công nghiệp mới cũng cần tính toán ngay từ đầu hệ thống xử lý chất thải, tiết kiệm năng lượng và không gian cây xanh.

Khu Công nghiệp Tằng Loỏng – Trung tâm hóa chất và luyện kim lớn tại Lào Cai.

Khu Công nghiệp Tằng Loỏng – Trung tâm hóa chất và luyện kim lớn tại Lào Cai.

Để công nghiệp phát triển bền vững, tỉnh cũng cần quan tâm đào tạo nghề, nhà ở và các thiết chế phục vụ người lao động. Việc gắn đào tạo với nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp sẽ giúp người dân địa phương có thêm cơ hội việc làm, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp ổn định nguồn nhân lực.

Dự kiến đến hết tháng 11/2026, tỉnh Lào Cai có khoảng 503 ha đất sạch tại các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, vượt mục tiêu 500 ha theo Nghị quyết 34. Năm 2027, tỉnh đặt mục tiêu tạo lập 1.000 ha đất sạch, nhằm chủ động quỹ đất, đáp ứng nhu cầu thu hút đầu tư và tạo động lực phát triển công nghiệp.

Khơi thông quỹ đất công nghiệp vì thế không chỉ là giải quyết bài toán mặt bằng, mà là quá trình đồng bộ từ quy hoạch, hạ tầng đến lựa chọn nhà đầu tư và phát triển nguồn nhân lực. Khi các điểm nghẽn được tháo gỡ, quỹ đất được chuẩn bị đúng tiến độ và dòng vốn được lựa chọn có trọng tâm, công nghiệp mới thực sự trở thành động lực tăng trưởng, đóng góp vào mục tiêu phát triển xanh và bền vững của Lào Cai.

Đinh Viết Vinh

Nguồn Lào Cai: https://baolaocai.vn/khoi-thong-quy-dat-don-dong-von-cong-nghiep-post914839.html