Không chủ quan với bệnh dại từ chó, mèo

Ngày 12/8, tại tổ dân phố Bế Văn Đàn (phường Điện Biên Phủ) một con chó vô chủ có biểu hiện hung dữ, chảy dãi đã cắn chị N.T.X. Khoảng 1 tháng sau, ngày 13/9, tại tổ dân phố Thanh Minh, một con chó vô chủ có biểu hiện hung hăng, miệng chảy dãi chạy vào nhà chị N.T.H và cắn cháu N.A.C.

Theo báo cáo của Trung tâm Dịch vụ tổng hợp phường Điện Biên Phủ, cả 2 mẫu bệnh phẩm của chó trong 2 vụ việc trên đều cho kết quả dương tính với vi rút dại. Hai trường hợp xảy ra trong thời gian ngắn, cùng liên quan đến chó vô chủ, một lần nữa cho thấy nguy cơ bệnh dại có thể xuất hiện ngay tại khu dân cư. Trong đó, chó thả rông, chó không được quản lý và không xác định được tình trạng tiêm phòng là những yếu tố làm gia tăng nguy cơ người dân bị phơi nhiễm với vi rút dại.

Người dân phường Điện Biên Phủ tiêm phòng bệnh dại cho vật nuôi. 

Bệnh dại có thời gian ủ bệnh thường từ 1 - 3 tháng sau khi phơi nhiễm, nhưng có thể thay đổi tùy từng trường hợp. Mức độ tổn thương, vị trí vết cắn và lượng vi rút xâm nhập có thể ảnh hưởng đến thời gian phát bệnh. Vì vậy, khi bị chó, mèo cắn, người dân không nên chủ quan, tự theo dõi tại nhà hoặc chờ đợi các biểu hiện bất thường ở con vật mà cần xử lý vết thương và đến ngay cơ sở y tế để được tư vấn, đánh giá nguy cơ và thực hiện các biện pháp dự phòng phù hợp.

Trong phòng, chống bệnh dại, tiêm phòng cho đàn chó, mèo được xác định là một trong những biện pháp quan trọng nhằm kiểm soát nguồn lây từ vật nuôi sang người. Hàng năm, các địa phương trong tỉnh xây dựng kế hoạch, bố trí kinh phí và tổ chức tiêm phòng, đồng thời tăng cường tuyên truyền, vận động các hộ nuôi chó, mèo đưa vật nuôi đi tiêm đầy đủ.

Đến hết tháng 9/2026, toàn tỉnh có 35/45 xã, phường triển khai tiêm phòng vắc xin dại. Trong đó, 28 xã đã hoàn thành công tác tiêm phòng, tỷ lệ tiêm đạt từ 43,89% - 99,37% so với tổng đàn; 7 xã, phường đang tiếp tục triển khai. Tổng số vắc xin đã tiêm toàn tỉnh là 44.642 liều, đạt 46,45% so với tổng đàn. Vẫn còn 10 xã, phường chưa triển khai tiêm phòng bệnh dại cho đàn chó, mèo.

Tại phường Điện Biên Phủ, ngay từ đầu năm, địa phương đã xây dựng kế hoạch tiêm phòng bệnh dại cho đàn chó, mèo; các tổ dân phố, bản thông báo lịch tiêm để người dân chủ động tham gia.

Ông Nguyễn Văn Long, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp phường Điện Biên Phủ cho biết: “Đến nay, toàn phường đã hoàn thành tiêm phòng bệnh dại cho đàn chó, mèo với trên 1.900 liều vắc xin. Phường Điện Biên Phủ cũng là địa phương triển khai 2 đợt tiêm phòng trong năm. Đợt 1 được thực hiện trong tháng 8 - 9/2026; sau đó tiếp tục rà soát, tiêm bổ sung đợt 2 từ cuối tháng 9 đến đầu tháng 10.”

Tuy nhiên, việc tiêm phòng cho đàn vật nuôi cần đi cùng với quản lý chặt chẽ chó, mèo. Thực tế 2 vụ chó dại cắn người tại phường Điện Biên Phủ cho thấy, ngay cả khi địa phương đã triển khai tiêm phòng, chó vô chủ, chó thả rông vẫn tiềm ẩn nguy cơ đối với cộng đồng.

Tổ công tác Quản lý trật tự đô thị phường Điện Biên Phủ xử lý chó thả rông.

Sau khi xảy ra trường hợp chó nghi mắc bệnh dại cắn người, UBND phường Điện Biên Phủ đã triển khai chiến dịch xử lý, bắt chó thả rông trên địa bàn. Từ ngày 7 - 13/9, địa phương tổ chức thông tin, tuyên truyền rộng rãi để các hộ nuôi chó, mèo nâng cao ý thức, trách nhiệm trong quản lý vật nuôi. Từ ngày 14/9, Tổ công tác Quản lý trật tự đô thị phường phối hợp với Công an phường, các tổ dân phố, bản tổ chức tuần tra, tiến hành bắt chó thả rông.

Theo ông Nguyễn Văn Long, việc xử lý chó thả rông nhằm tăng cường quản lý vật nuôi, phòng ngừa nguy cơ chó, mèo cắn người, đồng thời góp phần giữ gìn trật tự, vệ sinh môi trường trên địa bàn.

Tại xã Na Son, công tác tiêm phòng bệnh dại cho đàn chó, mèo cũng được duy trì thường xuyên hàng năm. Ông Phạm Quang Thành, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Na Son cho biết: “Đến nay địa phương đã hoàn tất công tác tiêm phòng. Trong năm nay, trên địa bàn xã chưa xảy ra trường hợp chó dương tính với vi rút dại.”

Xã Na Son duy trì hàng năm việc tiêm phòng bệnh dại cho chó, mèo. (Ảnh CTV)

Cùng với tiêm phòng, công tác tuyên truyền được triển khai từ cơ sở. Các trạm y tế phối hợp với nhà trường tuyên truyền cho học sinh về nguy cơ bệnh dại và cách xử lý khi bị chó, mèo cắn. Đội ngũ y tế thôn, bản tăng cường truyền thông tại vùng sâu, vùng xa, vận động người dân không chủ quan trước nguy cơ bệnh dại. Các cơ sở y tế cũng thông tin địa điểm tiêm phòng, tư vấn và bảo đảm cung ứng vắc xin để người dân có thể tiếp cận các biện pháp dự phòng khi cần thiết.

Phòng, chống bệnh dại vì thế không chỉ là câu chuyện của ngành y tế hay cơ quan chuyên môn. Đó là một chuỗi biện pháp liên quan trực tiếp đến việc quản lý vật nuôi của từng hộ gia đình, tỷ lệ tiêm phòng trên đàn chó, mèo, kiểm soát chó thả rông và khả năng tiếp cận các biện pháp dự phòng của người dân khi xảy ra phơi nhiễm.

Khi vẫn còn chó vô chủ, chó thả rông và tỷ lệ tiêm phòng chưa đạt mức bao phủ cao, nguy cơ bệnh dại vẫn còn hiện hữu. Bởi vậy, chủ động phòng bệnh cần được thực hiện thường xuyên, từ việc quản lý, tiêm phòng cho vật nuôi đến nâng cao nhận thức của cộng đồng và xử lý kịp thời các trường hợp bị chó, mèo cắn. Mỗi biện pháp được thực hiện đầy đủ sẽ góp phần tạo nên “lá chắn”, giảm nguy cơ phơi nhiễm và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.