Không gian học tập sáng tạo từ công nghệ

Cô Nguyễn Hồng Thúy hướng dẫn bài giảng cho học sinh.

Từ lớp học số, cô giáo Nguyễn Hồng Thúy đã giúp học sinh tiếp cận thiết kế 3D, học qua dự án và phát triển tư duy công nghệ.

Hành trình khám phá

Trong bối cảnh chuyển đổi số lan tỏa mạnh mẽ trong giáo dục, Trường THCS Giảng Võ (phường Giảng Võ, TP Hà Nội) ghi nhận những đổi mới tích cực từ đội ngũ giáo viên. Nổi bật trong đó là cô Nguyễn Hồng Thúy - giáo viên môn Công nghệ, tổ Toán - Công nghệ - Tin, người đang truyền cảm hứng sáng tạo cho học sinh bằng những tiết học khác biệt.

Với quan niệm “mỗi tiết học là một hành trình khám phá”, cô Thúy không ngừng tìm tòi, ứng dụng công nghệ để làm mới bài giảng. Nhờ đó, môn Công nghệ không còn bó hẹp trong lý thuyết, mà trở thành không gian trải nghiệm, nơi học sinh được sáng tạo và phát triển tư duy.

Năm học này, cô Thúy giảng dạy lớp 6A1 và 6A9 - các lớp tiên phong triển khai mô hình “lớp học số”. Tại đây, công nghệ được tích hợp vào từng hoạt động học tập, tạo nên sự thay đổi rõ nét trong cách tiếp cận kiến thức. Trong các tiết học, học sinh không chỉ tìm hiểu vật liệu hay quy trình sản xuất, mà còn trực tiếp sử dụng phần mềm để hiện thực hóa ý tưởng. Từ thiết kế không gian nội thất 3D, phối màu, đến xây dựng vật dụng quen thuộc, các em từng bước tiếp cận tư duy công nghệ hiện đại.

Cách học này giúp học sinh phát triển đồng thời nhiều kỹ năng quan trọng như tư duy thiết kế, khả năng sáng tạo và kỹ năng số - những năng lực thiết yếu của công dân trong thời đại mới. Việc thao tác trên phần mềm không chỉ phục vụ bài học mà còn giúp các em tự tin hơn trong môi trường số hóa. Dưới sự hướng dẫn của cô Thúy, mỗi giờ học Công nghệ trở thành một “sân chơi trí tuệ”, nơi học sinh thử nghiệm, được sai và làm lại. Tinh thần học tập cởi mở ấy góp phần nuôi dưỡng niềm yêu thích khoa học - kỹ thuật từ sớm.

Điểm nhấn trong phương pháp giảng dạy của cô Thúy là dự án “Thiết kế bộ bàn học trên phần mềm Tinkercad” - mô hình học tập gắn với thực tiễn. Đơn cử, từ việc quan sát thực tế, học sinh tự phát hiện những hạn chế của nhiều bộ bàn học hiện nay như thiếu tiện ích, chưa phù hợp tư thế hay chưa đáp ứng nhu cầu cá nhân.

Trên cơ sở đó, các em đề xuất ý tưởng cải tiến, hướng tới sản phẩm thông minh, an toàn và có tính thẩm mỹ. Trong quá trình thực hiện, học sinh làm quen với phần mềm thiết kế 3D Tinkercad, sử dụng các khối hình cơ bản và thao tác cắt - ghép để xây dựng mô hình. Sản phẩm được đánh giá theo các tiêu chí cụ thể như công năng, độ an toàn, tính thẩm mỹ và sự sáng tạo.

Đặc biệt, phần báo cáo dự án được tổ chức theo hình thức mô phỏng chương trình gọi vốn “Shark Tank”. Lớp học số Google sẽ trở thành “triển lãm công nghệ”, nơi học sinh trưng bày sản phẩm và tham gia đánh giá qua Google Forms. Đáng chú ý, ở phần “gọi vốn”, các nhóm trình bày sản phẩm bằng mô hình 3D và thuyết trình để thuyết phục “nhà đầu tư”. Hoạt động này không chỉ tạo hứng thú mà còn giúp học sinh rèn luyện kỹ năng phản biện, đánh giá và thuyết phục.

Em Nguyễn Minh Hương A (lớp 6A1) chia sẻ: “Em thích nhất được tự nghĩ ý tưởng và biến nó thành sản phẩm trên máy tính. Khi tham gia triển lãm, em còn học hỏi thêm nhiều ý tưởng từ các bạn. Nhờ đó, em thấy môn Công nghệ trở nên thú vị và gần gũi hơn, đồng thời tự tin hơn khi trình bày ý tưởng của mình”.

Bài giảng thiết kế bài giảng của cô Nguyễn Hồng Thúy và học trò.

Khuyến khích đổi mới, phát triển năng lực

Chia sẻ về quá trình đổi mới, cô Nguyễn Hồng Thúy cho biết, thuận lợi lớn nhất là sự quan tâm, tạo điều kiện từ ban giám hiệu nhà trường, đặc biệt trong việc triển khai các lớp học số. Hệ thống hạ tầng công nghệ hiện đại cùng năng lực sử dụng công nghệ tốt của học sinh giúp việc ứng dụng các phần mềm và công cụ số vào giảng dạy trở nên hiệu quả hơn.

Tuy nhiên, ở giai đoạn đầu triển khai dự án, một số học sinh còn gặp khó khăn khi làm quen với phần mềm, việc phân bổ thời gian chưa thực sự hợp lý. Dù vậy, chỉ sau vài buổi, học sinh đã nhanh chóng thích nghi và thể hiện rõ tư duy thiết kế. “Điều khiến tôi bất ngờ nhất là khả năng trình bày và phản biện của học sinh trong phần báo cáo dự án. Các em tự tin bảo vệ ý tưởng và đưa ra những sản phẩm sáng tạo”, cô Thúy chia sẻ.

Kỷ niệm khiến cô Thúy ấn tượng là sau dự án, một học sinh đã chủ động chia sẻ trước đây em cho rằng môn Công nghệ khá khô khan, nhưng khi được trực tiếp thiết kế các sản phẩm 3D gần gũi với đời sống, em nhận ra việc học trở nên ý nghĩa hơn. “Chính những chia sẻ như vậy tiếp thêm động lực để tôi tiếp tục đổi mới, linh hoạt ứng dụng công nghệ trong từng bài giảng”, cô Thúy nói.

TS Vũ Đình Phương - Phó Hiệu trưởng Trường THCS Giảng Võ cho biết, nhà trường luôn tạo điều kiện để giáo viên đổi mới phương pháp giảng dạy. Bởi vậy, để mỗi bài giảng trở thành hành trình khám phá đầy hứng thú cho học sinh, nhà trường đã tạo điều kiện tối ưu cho giáo viên như trang bị hệ sinh thái số toàn diện, giúp giáo viên tự do thiết kế học liệu đa phương tiện, phá bỏ giới hạn của giáo án giấy và bảng đen truyền thống.

Bên cạnh đó, giáo viên nhà trường thay đổi cách đánh giá, không chỉ dựa vào điểm số mà chú trọng các dự án học tập và sản phẩm thực tế của học sinh. Việc khuyến khích thử nghiệm, chấp nhận sự khác biệt đã tạo môi trường thuận lợi để giáo viên mạnh dạn đổi mới. “Công nghệ tại Trường THCS Giảng Võ đóng vai trò giải phóng sức lao động hành chính để thầy cô tập trung vào sáng tạo nội dung...”, TS Vũ Đình Phương nhấn mạnh.

Từ những giờ học sáng tạo tại THCS Giảng Võ có thể thấy, chuyển đổi số trong giáo dục không chỉ nằm ở thiết bị hay phần mềm, mà quan trọng hơn ở người thầy - những người dám thay đổi để truyền cảm hứng học tập cho học sinh.