Không triển khai 'túi sinh tồn 72 giờ'

Ảnh minh họa sử dụng AI

Khoa học phân tích rằng, 72 giờ đầu tiên sau một thảm họa được gọi là “thời gian vàng” của việc tự lực. Khi thiên tai, lũ lụt, bão tuyết, sự cố sập lưới điện, cho đến các cuộc tấn công phá hoại hạ tầng xảy ra, hệ thống phản ứng khẩn cấp của chính quyền sẽ lập tức bị quá tải. Lực lượng cứu hộ, y tế và hậu cần cần tối thiểu 48 - 72 giờ để thiết lập lại trung tâm điều phối, dọn dẹp các tuyến giao thông huyết mạch và khoanh vùng hỗ trợ những nơi bị thiệt hại nặng nhất.

Việc yêu cầu mỗi hộ gia đình chuẩn bị sẵn nhu yếu phẩm cho 3 ngày mang hai ý nghĩa then chốt đó là nâng cao năng lực chuẩn bị ứng phó dân sự, tăng cường khả năng chống chịu xã hội. Nếu cộng đồng có thể tự duy trì sự sống căn bản trong 3 ngày, áp lực lên chuỗi cung ứng khẩn cấp sẽ giảm bớt, ngăn chặn sự sụp đổ dây chuyền do tâm lý hỗn loạn và giúp các đội cứu hộ tập trung nguồn lực cứu sống những trường hợp nguy cấp nhất.

Nhiều nước cho biết, những khuyến cáo trên là biện pháp chuẩn bị ứng phó với thảm họa, không đồng nghĩa với cảnh báo về nguy cơ xung đột sắp xảy ra. Mục tiêu là giúp người dân có thể tự bảo đảm những nhu cầu cơ bản khi xảy ra các sự cố như: thời tiết cực đoan, động đất hoặc gián đoạn hoạt động của hệ thống hạ tầng. Dù cách thức triển khai và thời gian dự trữ được khuyến nghị có sự khác biệt, các quốc gia đều hướng tới một nguyên tắc chung là khi xảy ra tình huống khẩn cấp nghiêm trọng, cơ quan chức năng có thể không đủ khả năng tiếp cận và hỗ trợ ngay lập tức mọi hộ gia đình. Việc chú trọng chuẩn bị trước khi thiên tai xảy ra cũng phù hợp với Khung hành động Sendai về giảm thiểu rủi ro thiên tai giai đoạn 2015 - 2030, được thông qua dưới sự bảo trợ của Liên Hợp Quốc. Theo định hướng của Khung hành động Sendai, các chính phủ cần chủ động giảm thiểu rủi ro và những tổn thất tiềm tàng trước khi thiên tai xảy ra, thay vì chỉ tập trung vào hoạt động cứu trợ và tái thiết sau thảm họa.

Trước thông tin hơn 30 quốc gia trên thế giới đưa ra khuyến cáo người dân chuẩn bị nhu yếu phẩm cho tình huống khẩn cấp, các cơ quan chức năng Việt Nam đã khẳng định tình hình trong nước hoàn toàn chủ động và được kiểm soát tốt. Đến thời điểm này, Việt Nam không có văn bản hay thông báo chính thức nào khuyến cáo người dân chuẩn bị “túi sinh tồn 72 giờ” do không có tình trạng khẩn cấp hay biến động lớn trong nước. Các cơ quan chức năng cũng lưu ý người dân cần cảnh giác với các thông tin lan truyền chưa được kiểm chứng trên mạng xã hội, tránh tâm lý hoang mang, mua gom và tích trữ hàng hóa không cần thiết. Các cơ quan chức năng cũng sẽ phối hợp đánh giá nguy cơ, nghiên cứu các biện pháp phù hợp với điều kiện thực tế, trong đó có việc nâng cao nhận thức, hướng dẫn người dân chủ động phòng ngừa và ứng phó khi xảy ra sự cố, không để phát sinh tâm lý hoang mang trong xã hội.

Công điện mới đây của Bộ Công thương về chủ động ứng phó mưa lũ cho thấy, Sở Công thương các tỉnh, thành phố đã chủ động rà soát các khu vực có nguy cơ bị chia cắt, cô lập để có phương án dự trữ hàng hóa, bảo đảm cung ứng hàng thiết yếu, nhất là lương thực, nước uống, nhu yếu phẩm, không để xảy ra tình trạng thiếu hàng hóa thiết yếu phục vụ Nhân dân. Có thể coi đó là “72 giờ” theo cách của Việt Nam chính là chuẩn bị theo vùng rủi ro, có tổ chức, có chính quyền đứng sau.

Từ thực tế trên cần hiểu rõ, mỗi nước nêu một lý do riêng, đồng thời Việt Nam không ra khuyến cáo nghĩa là không quan tâm mà có hướng đi khác đó là: các cơ quan chức năng sẽ phối hợp đánh giá nguy cơ, nghiên cứu biện pháp phù hợp với điều kiện thực tế, nâng cao nhận thức, hướng dẫn người dân chủ động phòng ngừa, ứng phó. Phương châm “bốn tại chỗ” cùng với việc dự trữ hàng thiết yếu cho những vùng có nguy cơ bị chia cắt.