Kiểm sát tốt tin báo - đảm bảo thực thi pháp luật từ khâu đầu

Phó Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao Nguyễn Duy Giảng trao tặng cờ thi đua của ngành cho đại diện các tập thể thuộc Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Nai. Ảnh: Trần Danh

Thực tiễn tại Đồng Nai cho thấy, bên cạnh những kết quả đạt được, ngành kiểm sát đang đối mặt không ít khó khăn, thách thức, đòi hỏi phải có giải pháp đồng bộ, quyết liệt nhằm nâng cao chất lượng công tố, đảm bảo pháp luật được thực thi nghiêm minh ngay từ đầu.

Những “điểm nghẽn” trong kiểm sát tin báo

Theo báo cáo của Viện Kiểm sát nhân dân (VKSND) tỉnh Đồng Nai, trong những năm qua, đặc biệt là sau khi sắp xếp tổ chức từ ngày 1-7-2025, VKSND tỉnh đã thể hiện vai trò “mũi nhọn” trong công tác phòng, chống tội phạm: tăng cường công tố, kiểm sát việc tiếp nhận, phân loại và xử lý tin báo, tố giác tội phạm; chủ động tham gia khám nghiệm, ghi lời khai, kiểm sát chặt chẽ quyết định khởi tố, bắt, tạm giữ.

Trên địa bàn tỉnh, tình hình tội phạm tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp, nhất là các loại tội phạm công nghệ cao, ma túy, giết người, chiếm đoạt tài sản, tội phạm liên quan đến hoạt động “tín dụng đen” và an ninh mạng… Ngoài ra, áp lực nguồn tin gia tăng trong khi biên chế và lực lượng chuyên môn vẫn còn thiếu. Lực lượng kiểm sát viên phải theo dõi địa bàn rộng, nhiều đầu mối; điều tra viên cấp xã còn thiếu, không đồng đều về trình độ...

Phát biểu tham luận tại Hội nghị Triển khai nhiệm vụ công tác năm 2026 của ngành kiểm sát tỉnh vào ngày 26-12-2025, Viện trưởng VKSND Khu vực 1 Hoàng Thị Thùy Giang cho biết: Do có sự thay đổi bộ máy Công an phường sau sáp nhập nên có những khó khăn trong quan hệ phối hợp cũng như việc triển khai công việc chuyên môn 2 ngành.

Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ điều tra viên cấp tỉnh bố trí tại công an các phường, xã chưa đáp ứng tương xứng cả về số lượng, chất lượng nên rất khó đáp ứng ngay yêu cầu hoàn thành nhiệm vụ, làm gia tăng nguy cơ sai sót vi phạm tố tụng ngay từ khâu đầu vào. Trong khi đó, số lượng hồ sơ giải quyết tin báo tạm đình chỉ là rất lớn. Điều này không những tạo thêm áp lực cho lực lượng công an xã, phường mà còn gây khó khăn cho công tác theo dõi, kiểm sát việc giải quyết tin báo.

Một vấn đề khó khăn đặt ra cho hoạt động kiểm sát đó là quá trình số hóa, triển khai phần mềm quản lý án hình sự trong thời gian tới đặt ra yêu cầu thủ tục chặt chẽ, trong khi đó, khối lượng công việc lớn và nguồn nhân lực hạn chế sẽ tạo “nút thắt” vận hành, ảnh hưởng tiến độ giải quyết tin báo, vụ án. Những hạn chế này nếu không được xử lý kịp thời sẽ làm giảm hiệu quả công tố...

Nâng chất lượng công tố, siết chặt kiểm sát từ khâu đầu

Để khắc phục những tồn tại, đảm bảo khâu đầu tố tụng vững chắc, cần có những giải pháp cấp bách đối với hoạt động kiểm sát.

Chỉ đạo tại Hội nghị Triển khai nhiệm vụ công tác năm 2026 của ngành kiểm sát, đồng chí Thái Bảo, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng ban Tổ chức Tỉnh ủy đề nghị: Đảng ủy, lãnh đạo VKSND tỉnh cần nghiêm túc xem xét, phân tích rõ nguyên nhân để đề ra những phương pháp khắc phục hiệu quả trong thời gian tới.

Cũng tại hội nghị này, đồng chí Thái Bảo cho rằng: Năm 2026 là năm đầu thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I, bên cạnh những thuận lợi cơ bản, cũng có nhiều khó khăn, thách thức, nguy cơ và nguyên nhân phát sinh tội phạm vẫn còn diễn biến phức tạp. Trước tình hình trên đòi hỏi các cơ quan tư pháp nói chung, ngành kiểm sát nhân dân của tỉnh nói riêng phải nỗ lực khắc phục khó khăn, phát huy cao độ tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức ngành trong việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của mình.

Chỉ đạo về công tác kiểm sát của ngành kiểm sát tỉnh, Phó Viện trưởng VKSND tối cao Nguyễn Duy Giảng cho rằng: Trong bối cảnh thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp như hiện nay, ngành kiểm sát Đồng Nai cần chủ động phối hợp với các ngành tham mưu lãnh đạo tỉnh trong chỉ đạo công tác đấu tranh, phòng ngừa các loại tội phạm.

Bên cạnh đó, ngành kiểm sát tỉnh phải tập trung kiểm sát tránh oan sai, bỏ lọt tội phạm. Để thực hiện tốt nhiệm vụ này, đội ngũ kiểm sát viên phải luôn quan tâm, kiểm sát tốt đầu vào. Bên cạnh đó, các viện kiểm sát khu vực phải phối hợp tốt với lực lượng công an cấp xã. Trên cơ sở đó cùng nhau tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ.

Ông Nguyễn Duy Giảng đề nghị, ngành kiểm sát phải chú trọng chất lượng giải quyết án, hạn chế án trả hồ sơ để điều tra bổ sung. Ngành kiểm sát phải tập trung đánh giá, rà soát lại án tạm đình chỉ, tin báo tạm đình chỉ để tránh tình trạng “quên án”.

Viện trưởng VKSND tỉnh Nguyễn Quốc Hân cho biết: Ngành kiểm sát tỉnh sẽ tập trung thực hiện tốt chức năng công tố và kiểm sát việc giải quyết các vụ án hình sự, hành chính... Để thực hiện tốt nhiệm vụ này, ngành kiểm sát sẽ nâng cao trách nhiệm của Viện trưởng VKSND 2 cấp trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp. Trong đó sẽ phân công, bố trí công chức có năng lực tiếp công dân đáp ứng yêu cầu 4T: “Tận tâm, tinh thông, thực chất, thuyết phục”. Tiếp tục thực hiện các giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền; chú trọng việc phân loại, xử lý đơn đúng thời hạn, đảm bảo chính xác; giải quyết đơn thuộc thẩm quyền phải đảm bảo đúng trình tự, thủ tục và nội dung.

Ngoài ra, ngành kiểm sát tỉnh cũng sẽ tiếp tục xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm đột phá trong năm 2026 và những năm tiếp theo. Các đơn vị VKSND 2 cấp quan tâm công tác đào tạo, bồi dưỡng, xây dựng nguồn nhân lực số.

Kiểm sát tốt tin báo, tố giác tội phạm không phải là nhiệm vụ của riêng VKSND mà là trách nhiệm liên ngành. Đồng Nai đã có nền tảng và khi được bổ sung nhân lực, chuẩn hóa quy chế phối hợp, số hóa thông minh và nâng cao năng lực điều tra ở cơ sở thì hiệu quả kiểm sát sẽ có nhiều chuyển biến. Khi làm được điều đó, từ khâu đầu tố tụng đến giai đoạn truy tố, xét xử sẽ bảo đảm công lý - không oan sai, không để lọt tội phạm - góp phần giữ vững an ninh, tạo nền tảng phát triển bền vững.

Trần Danh