Kiểm soát nhiễm khuẩn, tránh lây nhiễm chéo

Chủ động phân luồng, theo dõi

Ngày 7/9, ông Trần Trọng N (sinh năm 1955), trú tại xã Bảo Đài được người nhà đưa đến Bệnh viện Phổi Bắc Ninh số 1 khám với các triệu chứng: Ho có đờm kéo dài, tức ngực, khó thở, sút cân. Với những dấu hiệu lâm sàng và yếu tố nguy cơ, các bác sĩ chỉ định thực hiện các xét nghiệm cần thiết, đồng thời đưa người bệnh vào buồng theo dõi lao để tiếp tục đánh giá, chẩn đoán. Tương tự, bệnh nhân Hoàng Thị Diệu L (20 tuổi), trú tại xã Đồng Kỳ, có bệnh án điều trị lao tại Nhật Bản 3 tháng được đưa vào buồng điều trị dành cho bệnh nhân lao ngay sau khi hoàn tất các thủ tục nhập viện.

Bác sĩ Khoa Truyền nhiễm (Bệnh viện Đa khoa Yên Dũng) tuân thủ nghiêm quy định về kiểm soát nhiễm khuẩn trong quá trình thăm khám, điều trị.

Theo chị Nguyễn Thị Mến, điều dưỡng trưởng Khoa Lao/HIV - Kháng thuốc (Bệnh viện Phổi Bắc Ninh số 1), khoa thường xuyên tiếp nhận, theo dõi và điều trị khoảng 140 bệnh nhân lao, trong đó có những trường hợp nhiễm HIV. Do đó, việc chủ động phân luồng, bố trí người bệnh vào các buồng theo mức độ là một trong những giải pháp quan trọng nhằm kiểm soát nguy cơ lây nhiễm. Ngay khi người bệnh đến khám, các dấu hiệu nghi ngờ và thông tin liên quan đến tiền sử bệnh được khai thác, đánh giá để có phương án bố trí phù hợp. “Cùng với phân luồng người bệnh, tại phòng khám, buồng tiêm, chúng tôi lắp đặt đèn cực tím nhằm triệt tiêu mầm bệnh trước và sau khi thăm khám, điều trị. Nhờ đó, nhiều năm nay tại khoa không xảy ra lây nhiễm chéo”, chị Nguyễn Thị Mến chia sẻ.

Cùng với thực hiện nghiêm các quy trình chuyên môn, các cơ sở y tế chú trọng đầu tư, sử dụng thiết bị, công nghệ hỗ trợ kiểm soát nhiễm khuẩn, góp phần giảm nguy cơ tồn tại, phát tán tác nhân gây bệnh. Tại Bệnh viện Sản - Nhi Bắc Ninh số 2, công tác giám sát được hỗ trợ bằng Google Sheet, qua đó giúp theo dõi, cập nhật và tổng hợp thông tin liên quan đến kiểm soát nhiễm khuẩn thuận tiện hơn. Khi phát hiện trường hợp có nguy cơ lây nhiễm, các khoa, phòng cập nhật thông tin về tình trạng bệnh, nguồn lây lên hệ thống. Thông qua công cụ này, lãnh đạo bệnh viện và các khoa, phòng có thể nắm bắt, theo dõi nguy cơ, từ đó chủ động triển khai các biện pháp phòng ngừa, hạn chế khả năng lây nhiễm.

Trong khi đó, Khoa Truyền nhiễm (Bệnh viện Đa khoa Yên Dũng) thực hiện phân luồng và bố trí phòng điều trị theo từng nhóm bệnh; đồng thời phân công bác sĩ phụ trách từng mặt bệnh, buồng bệnh, giúp quá trình theo dõi, chăm sóc và điều trị được tổ chức phù hợp với đặc điểm của từng nhóm người bệnh.

Bác sĩ chuyên khoa I Đỗ Thị Hà Chung, Phó Trưởng Khoa Truyền nhiễm (Bệnh viện Đa khoa Yên Dũng) cho biết: “Việc bố trí người bệnh theo từng nhóm bệnh giúp khoa chủ động hơn trong theo dõi, điều trị, đồng thời kiểm soát nguy cơ lây nhiễm giữa các nhóm người bệnh. Với bác sĩ phụ trách các buồng bệnh, chúng tôi yêu cầu chấp hành nghiêm quy trình, thực hiện sát khuẩn trước và sau khi ra khỏi buồng bệnh”.

Thay đổi phương thức quản lý, giám sát

Nhiễm khuẩn bệnh viện là nhiễm khuẩn xuất hiện trong quá trình người bệnh được chăm sóc và điều trị tại cơ sở y tế mà không có hoặc chưa ủ bệnh tại thời điểm nhập viện. Theo các nghiên cứu giám sát nhiễm khuẩn bệnh viện của Bộ Y tế, tại Việt Nam, tỷ lệ nhiễm khuẩn bệnh viện dao động khoảng 5 - 10% số người bệnh nhập viện. Tại Bắc Ninh, dù chưa có số liệu thống kê chính thức về nhiễm khuẩn bệnh viện song tại nhiều cơ sở y tế, tình trạng nhiễm khuẩn vẫn xảy ra, trong đó các loại nhiễm khuẩn thường gặp gồm: Viêm phổi bệnh viện; nhiễm khuẩn vết mổ; nhiễm khuẩn tiết niệu liên quan sonde tiểu; nhiễm khuẩn huyết liên quan catheter…

Tại Bắc Ninh, dù chưa có số liệu thống kê chính thức về nhiễm khuẩn bệnh viện song tại nhiều cơ sở y tế, tình trạng nhiễm khuẩn vẫn xảy ra, trong đó các loại nhiễm khuẩn thường gặp gồm: Viêm phổi bệnh viện; nhiễm khuẩn vết mổ; nhiễm khuẩn tiết niệu liên quan sonde tiểu; nhiễm khuẩn huyết liên quan catheter…

Theo đại diện các cơ sở y tế, người bệnh mắc nhiễm khuẩn bệnh viện không chỉ phải kéo dài thời gian điều trị mà còn có thể phát sinh thêm các chi phí chăm sóc, sử dụng thuốc và các can thiệp y tế. Trong khi đó, một số trường hợp vốn đã có bệnh nền, sức đề kháng giảm hoặc phải điều trị bằng các kỹ thuật can thiệp, nếu phát sinh nhiễm khuẩn sẽ làm quá trình điều trị trở nên phức tạp hơn.

Để nâng cao chất lượng kiểm soát nhiễm khuẩn, các cơ sở y tế từng bước đổi mới phương thức quản lý, tăng cường ứng dụng công nghệ trong thực hiện nhiệm vụ. Thay vì chỉ kiểm tra theo từng thời điểm, công tác kiểm soát nhiễm khuẩn được lồng ghép vào hoạt động thường xuyên của các khoa, phòng, gắn trách nhiệm cụ thể với từng vị trí chuyên môn.

Tại Bệnh viện Sản - Nhi Bắc Ninh số 2, từ đầu năm 2026, đơn vị sử dụng hệ thống camera để hỗ trợ giám sát, kịp thời phát hiện những trường hợp chưa tuân thủ đầy đủ quy định về kiểm soát nhiễm khuẩn trong khám, điều trị. Cùng đó, triển khai phần mềm quản lý đồ vải, dụng cụ phẫu thuật, từng bước số hóa quy trình từ cấp phát, thu hồi, giặt là đến kiểm kê. Theo đó, mỗi loại đồ vải, dụng cụ được gắn mã nhận diện và cập nhật thông tin trên hệ thống.

Đối với Bệnh viện Phổi Bắc Ninh số 1, đơn vị đang xây dựng Đề án kiểm soát nhiễm khuẩn thông qua phần mềm, hướng tới tăng cường khả năng theo dõi, giám sát và quản lý các nguy cơ nhiễm khuẩn trong quá trình khám, điều trị.

Thạc sĩ Lê Tiến Toàn, Trưởng Khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn (Bệnh viện Phổi Bắc Ninh số 1) cho biết: “Khi phần mềm được triển khai, công tác kiểm soát nhiễm khuẩn sẽ được quản lý trên một hệ thống thống nhất, giúp theo dõi, cập nhật thông tin và đánh giá việc thực hiện các quy định tại từng khoa, phòng. Qua đó, những nguy cơ hoặc nội dung chưa được thực hiện đầy đủ có thể được phát hiện sớm để kịp thời chấn chỉnh, thay vì chờ đến các đợt kiểm tra mới phát hiện”.