Kình ngư Trung Quốc 13 tuổi khiến ASIAD phải nhìn lại

Yu Zidi giành HCV 200 m bướm ASIAD với thành tích 2 phút 05,08 giây, nhanh hơn người về nhì 3,36 giây.

Một ngày sau khi Yu Zidi phá kỷ lục ASIAD ở nội dung 200 m bướm, điều đáng nói về cô không còn nằm ở tuổi tác. Con số 13 khiến Yu gây chú ý, nhưng thành tích 2 phút 05,08 giây mới là dữ kiện cho thấy kình ngư Trung Quốc đã tiến xa đến đâu.

Yu thắng người về nhì Chang Mohan tới 3,36 giây và phá kỷ lục đại hội 2 phút 05,57 giây của Zhang Yufei. Đây cũng là HCV cá nhân lớn đầu tiên của cô tại một sân chơi quốc tế cấp cao, nhưng ASIAD của Yu vẫn chưa kết thúc khi phía trước còn 200 m hỗn hợp và 400 m hỗn hợp.

Vì thế, chiến thắng ngày 20/9 không nên được xem như một bất ngờ riêng lẻ. Nó phù hợp với quá trình tiến bộ liên tục của Yu trong gần hai năm qua, từ một VĐV trẻ gây tò mò thành người đủ khả năng cạnh tranh với những tên tuổi hàng đầu.

Không còn là hiện tượng nhất thời

Yu bắt đầu được chú ý khi suýt giành vé dự Olympic Paris 2024 lúc mới 11 tuổi. Một năm sau, tại giải vô địch thế giới 2025 ở Singapore, cô trở thành VĐV trẻ nhất lịch sử giành huy chương ở World Aquatics Championships, với HCĐ cùng đội tiếp sức 4x200 m tự do Trung Quốc.

Những gì Yu làm được ở các nội dung cá nhân còn đáng chú ý hơn. Cô đứng thứ tư ở 200 m bướm, 200 m hỗn hợp và 400 m hỗn hợp, tức ba lần chỉ cách bục huy chương thế giới đúng một vị trí khi mới 12 tuổi.

Đầu năm 2026, Yu tiếp tục cho thấy cô không chỉ nổi bật khi thi đấu với các VĐV cùng lứa. Tại một giải đấu ở Trung Quốc hồi tháng 3, cô đánh bại Regan Smith ở nội dung 200 m bướm, trong khi kình ngư Mỹ là á quân Olympic Paris 2024 ở chính cự ly này.

Thành tích của Yu khi ấy là 2 phút 05,71 giây. Đến ASIAD, cô kéo thông số xuống còn 2 phút 05,08 giây, tức cải thiện hơn nửa giây chỉ trong vài tháng.

Kình ngư 13 tuổi phá kỷ lục đại hội 2 phút 05,57 giây từng thuộc về Zhang Yufei.

Khoảng cách với phần còn lại của châu Á cũng khá rõ. Ở vòng loại 200 m bướm, Yu đạt 2 phút 07,97 giây, nhanh hơn người xếp sau 2,7 giây; đến chung kết, cô tiếp tục gia tăng chênh lệch và bỏ người giành HCB hơn ba giây.

Điều đáng chú ý nằm ở phản ứng sau cuộc đua. Yu không nói quá nhiều về chiếc HCV mà tập trung vào những chi tiết kỹ thuật còn phải sửa, từ thời điểm hạ đầu, độ vươn tay đến động tác chân.

Cách phản ứng đó cho thấy tiêu chuẩn của Yu đã không còn nằm riêng trong phạm vi châu Á. Khi một VĐV vừa phá kỷ lục ASIAD nhưng vẫn lập tức nhìn vào những phần chưa tốt, mục tiêu rõ ràng lớn hơn một tấm HCV đại hội.

Khoảng cách với đỉnh thế giới vẫn còn

Thành tích 2 phút 05,08 giây của Yu vẫn cách kỷ lục thế giới 2 phút 01,65 giây của Summer McIntosh 3,43 giây. Ở bơi đỉnh cao, đó vẫn là khoảng cách đáng kể, nhưng tuổi 13 khiến tốc độ phát triển của Yu trở thành chi tiết khó bỏ qua.

Kình ngư Trung Quốc cũng không chỉ mạnh ở một nội dung. Cô từng đạt 4 phút 30,79 giây ở 400 m hỗn hợp, đồng thời từng lập kỷ lục châu Á 200 m hỗn hợp với 2 phút 07,41 giây vào tháng 11/2025.

Kỷ lục đó sau này bị đồng hương Yu Yiting phá vào tháng 6/2026 với thành tích 2 phút 06,82 giây. Dù vậy, việc một VĐV 13 tuổi từng chạm tới chuẩn kỷ lục châu Á ở nội dung hỗn hợp vẫn cho thấy mức độ toàn diện hiếm thấy.

Đây cũng là lý do Yu thường được đặt cạnh Summer McIntosh. Kình ngư Canada dự Olympic Tokyo khi mới 14 tuổi, sau đó giành ba HCV tại Paris 2024 và hiện giữ kỷ lục thế giới ở cả 200 m bướm, 200 m hỗn hợp và 400 m hỗn hợp.

Yu từng lập kỷ lục châu Á 200 m hỗn hợp với 2 phút 07,41 giây trước khi cột mốc này bị Yu Yiting phá vào tháng 6/2026.

Siobhan Haughey, chủ nhân bốn huy chương Olympic, cũng nhắc đến Yu và McIntosh khi nói về làn sóng VĐV trẻ đang đẩy chuẩn thành tích của môn bơi lên cao hơn. Tuy nhiên, Haughey đồng thời nhấn mạnh lợi thế kinh nghiệm của những VĐV trưởng thành, đặc biệt trong cách xử lý áp lực ở những giải đấu lớn.

Vì thế, Yu chưa cần được gọi là “McIntosh mới”. Những gì cô làm được hiện tại đã đủ để tạo ra một câu chuyện riêng, từ huy chương thế giới ở tuổi 12 đến HCV ASIAD và những thành tích nằm rất gần nhóm tốt nhất thế giới.

Hai nội dung còn lại tại ASIAD sẽ cho thêm dữ liệu về mức độ ổn định của Yu. Nếu tiếp tục thắng ở 200 m hoặc 400 m hỗn hợp, cách nhìn về cô sẽ thay đổi thêm một bước, bởi khi ấy đây không còn là trường hợp một VĐV trẻ bất ngờ xuất sắc ở một cự ly.

Tất nhiên, thành tích ở tuổi 13 không đảm bảo sự nghiệp của Yu sẽ phát triển theo một đường thẳng. Bơi đỉnh cao còn phụ thuộc vào thể chất, khối lượng tập luyện, chấn thương và khả năng duy trì phong độ trong nhiều năm.

Nhưng ở thời điểm hiện tại, Yu đã vượt khỏi câu chuyện đơn giản về một “cô bé bơi nhanh”. Cô có đủ thành tích để được xem như một trong những VĐV trẻ đáng theo dõi nhất của bơi thế giới trên hành trình hướng tới Olympic Los Angeles 2028.