Kinh tế chững lại, các cam kết trợ cấp nổi bật trong chiến dịch bầu cử tại Thái Lan

Hoàng Cung ở thủ đô Bangkok, Thái Lan. Ảnh: AFP/TTXVN

Theo Nikkei Asia, trước thềm cuộc tổng tuyển cử ngày 8/2, các đảng phái chính trị tại Thái Lan đang đẩy mạnh những cam kết tranh cử mang màu sắc dân túy, với hàng loạt đề xuất trợ cấp tốn kém nhằm thu hút lá phiếu cử tri. Từ ý tưởng tổ chức xổ số phát thưởng tiền mặt hàng ngày cho đến các chương trình trợ giá chi tiêu thiết yếu, các chính sách này đang làm dấy lên tranh luận gay gắt về gánh nặng tài khóa trong bối cảnh nền kinh tế có dấu hiệu chững lại.

Trợ cấp tiền mặt trở thành “tâm điểm” chiến dịch tranh cử

Một trong những đề xuất gây chú ý nhất đến từ đảng Pheu Thai đối lập, lực lượng từng gắn liền với cựu Thủ tướng Thaksin Shinawatra. Đảng này đưa ra sáng kiến xổ số trao thưởng 1 triệu baht mỗi ngày cho 9 người, với tổng chi phí ước tính 3,28 tỷ baht mỗi năm. Lãnh đạo Pheu Thai Julapun Amornvivat cho rằng giải thưởng lớn này sẽ giúp tăng sức mua để kích thích nền kinh tế.

Tuy nhiên, đề xuất nhanh chóng vấp phải phản ứng trái chiều. Nhiều ý kiến chỉ trích việc phát tiền qua hình thức xổ số là thiếu minh bạch, đồng thời lo ngại nó sẽ khuyến khích tâm lý trông chờ vào trợ cấp thay vì thúc đẩy lao động và năng suất. Cựu Bộ trưởng Tài chính Korn Chatikavanij, hiện là lãnh đạo Phó của đảng Dân chủ, cho rằng các khoản chi này lấy tiền thuế của người dân mà không làm rõ hiệu quả đối với kinh tế xã hội.

Bên cạnh đó, Pheu Thai còn hứa trợ cấp 3.000 baht mỗi tháng cho các nhóm dễ bị tổn thương như người cao tuổi và người khuyết tật.

Cuộc chạy đua dân túy giữa các đảng

Không chỉ Pheu Thai, các đảng khác cũng đưa ra những cam kết chi tiêu lớn. Đảng Bhumjaithai cầm quyền của Thủ tướng Anutin Charnvirakul cam kết khôi phục chương trình trợ giá mua sắm “Khon La Khrueng”, theo đó chính phủ chi trả một nửa chi phí thực phẩm và hàng tiêu dùng hằng ngày. Đảng Dân chủ đề xuất trợ cấp 5.000 baht mỗi tháng trong vòng một năm cho trẻ sơ sinh, cùng khoản 1.000 baht mỗi tháng cho người cao tuổi và người khuyết tật.

Trong khi đó, Đảng Nhân dân, lực lượng đối lập lớn nhất, đưa ra kế hoạch trợ cấp 50% tiền thuê nhà cho khoảng 500.000 hộ gia đình mỗi năm, với chi phí ước tính 3 tỷ baht, đồng thời chi trả 1.000 baht mỗi tháng cho người cao tuổi và cha mẹ có con mới sinh.

Theo giảng viên khoa học chính trị Wanwichit Boonprong của Đại học Rangsit, khi một đảng giành chiến thắng nhờ chính sách dân túy, các đảng khác gần như buộc phải chạy theo để không mất lợi thế trong cuộc đua giành phiếu bầu.

Nỗi lo nợ công và tăng trưởng suy yếu

Các chuyên gia cảnh báo rằng làn sóng cam kết trợ cấp có thể đẩy nợ công Thái Lan tiến sát trần cho phép. Bộ Tài chính nước này quy định trần nợ công không vượt quá 70% GDP. Tính đến cuối năm 2025, nợ công đã đạt 12,4 nghìn tỷ baht, tương đương 65,7% GDP.

Trong khi đó, triển vọng kinh tế không mấy khả quan. Chính phủ dự báo tăng trưởng năm ngoái chỉ đạt 2%, giảm so với mức 2,5% của năm 2024, do xuất khẩu và du lịch suy yếu, cùng tác động từ căng thẳng với Campuchia làm chậm thương mại biên giới. Hội đồng Phát triển Kinh tế và Xã hội Quốc gia dự đoán tăng trưởng năm tới có thể chỉ dao động từ 1,2% đến 2,2%.

Lo ngại minh bạch

Kết quả khảo sát của Đại học Suan Dusit cho thấy kinh tế và chi phí sinh hoạt là mối quan tâm hàng đầu của cử tri tại Bangkok, bên cạnh các vấn đề an ninh và giá nông sản. Trên thực tế, phản ứng của người dân đối với các cam kết tranh cử rất khác nhau. Một số cho rằng trợ cấp tiền mặt mang lại cơ hội cải thiện cuộc sống, trong khi những người khác phản đối vì lo ngại tiền thuế bị sử dụng kém hiệu quả.

Khu vực tư nhân cũng bày tỏ quan ngại. Chủ tịch Phòng Thương mại Thái Lan Poj Aramwattananont nhấn mạnh doanh nghiệp không phản đối việc bơm tiền kích thích kinh tế, nhưng lo lắng nhất là tính minh bạch và nguy cơ tham nhũng, bởi nguồn tiền trợ cấp cuối cùng vẫn xuất phát từ túi tiền của người lao động và người nộp thuế.

Bảo Hân/Báo Tin tức và Dân tộc