Kinh tế Nhật Bản: Du lịch gặp khó; xuất khẩu tăng bất chấp thuế quan Mỹ

Mặc dù Nhật Bản ghi nhận lượng khách quốc tế kỷ lục trong năm 2025, song lĩnh vực khách sạn và lưu trú của nước này vẫn gặp khó. (Nguồn: Wayless Travel)

Theo số liệu thống kê do Tổ chức Du lịch quốc gia Nhật Bản công bố ngày 21/1, có 42,68 triệu lượt du khách nước ngoài đến Nhật Bản trong năm 2025.

Trong số đó, Hàn Quốc là nguồn khách du lịch hàng đầu với 9,46 triệu lượt khách, tiếp theo là Trung Quốc với 9,1 triệu lượt khách.

Báo cáo khác của Cơ quan Du lịch Nhật Bản cho thấy, chi tiêu của khách du lịch nước ngoài đã đạt mức cao kỷ lục 9.460 tỷ Yen (tương đương 59,8 tỷ USD) vào năm ngoái.

Bất chấp những con số đó, hiệu quả hoạt động trong lĩnh vực khách sạn và lưu trú của xứ sở hoa anh đào vẫn khá ảm đạm.

Theo số liệu của Bộ Tài chính Nhật Bản, ngành này đạt tỷ suất lợi nhuận hoạt động chung là 6,6% trong năm tài chính 2024 (từ tháng 4/2024 đến cuối tháng 3/2025), thấp hơn so với toàn ngành dịch vụ, vốn đạt mức 8,1%.

Tỷ suất lợi nhuận hoạt động của ngành dịch vụ lưu trú vẫn chưa phục hồi về mức 7,2% được ghi nhận trong năm tài chính 2017, trước đại dịch Covid-19.

Mức lương trong ngành này cũng giảm mạnh. Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản cho hay, mức lương trung bình hàng năm của một doanh nghiệp có từ 10 nhân viên trở lên là 3,9 triệu Yen vào năm 2024, thấp hơn hơn 20% so với mức trung bình 5,27 triệu Yen của toàn ngành.

Mức lương trong ngành dịch vụ lưu trú cao hơn tùy thuộc vào quy mô doanh nghiệp. Thu nhập trung bình là 3,37 triệu Yen đối với các doanh nghiệp có từ 10 đến 99 nhân viên, và 3,9 triệu Yen đối với các doanh nghiệp có từ 100 đến 999 nhân viên. Trong khi đó, một nhân viên trung bình kiếm được 4,57 triệu Yen tại một doanh nghiệp có từ 1.000 nhân viên trở lên.

Lượng khách du lịch đến Nhật Bản đã tăng mạnh kể từ khi kết thúc đại dịch Covid-19, làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt lao động. Tỷ lệ vị trí tuyển dụng còn trống trong lĩnh vực lưu trú và dịch vụ ăn uống đạt 4,4% vào cuối tháng 6/2024, cao hơn mức trung bình toàn ngành là 2,9%.

Những nỗ lực tăng lương để giữ chân người lao động đang ngày càng được đẩy mạnh.

Tháng 4/2025, chuỗi khách sạn Fujita Kanko tăng lương trung bình 6,3%, tương đương 17.036 Yen. Sự thay đổi này tác động đến khoảng 1.300 công nhân toàn thời gian thuộc công đoàn.

Ngoài ra, tập đoàn Fujita Kanko cấp thêm cho nhân viên một ngày nghỉ phép hàng năm và cho phép nhân viên nghỉ phép có lương theo từng nửa ngày.

Một số khách sạn đang cắt giảm nhân viên để tiết kiệm chi phí lao động. Kasumigaseki Capital, đơn vị điều hành chuỗi khách sạn FAV, đã phát triển một hệ thống độc quyền xử lý thanh toán và thủ tục nhận phòng trực tuyến. Các cơ sở khác đã thuê ngoài dịch vụ lễ tân cho các nhà hàng địa phương.

Tổng kim ngạch xuất khẩu của Nhật Bản năm 2025 đã tăng 3,1% so với cùng kỳ năm 2024. (Nguồn: Getty Images)

Trong khi đó, số liệu thống kê mới nhất cho thấy, xuất khẩu của Nhật Bản đã tăng trưởng trong năm 2025 đầy biến động do các biện pháp thuế quan mà Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính Nhật Bản ngày 22/1, tổng kim ngạch xuất khẩu của Nhật Bản trong năm 2025 đã tăng 3,1% so với năm trước, chủ yếu nhờ linh kiện điện tử và thực phẩm.

Trong khi xuất khẩu của Nhật Bản sang châu Âu và châu Á (không bao gồm Trung Quốc) vẫn ổn định, xuất khẩu của nước này sang Mỹ giảm 4,1%, chủ yếu do ô tô và máy móc sản xuất chip, đánh dấu mức giảm mạnh nhất kể từ năm 2016 (không tính tác động của đại dịch Covid-19).

Còn xuất khẩu của Nhật Bản sang Trung Quốc giảm 0,4% trong năm 2025.

Nhà kinh tế trưởng tại Viện Nghiên cứu Norinchukin, Takeshi Minami, cho biết: “Xuất khẩu nhìn chung đang tăng trưởng, dẫn đầu là ngành bán dẫn, nhưng tôi tin rằng sự tăng trưởng này có thể không bền vững. Rủi ro địa chính trị đang gia tăng, tiêu dùng của Mỹ cũng dự báo sẽ chậm lại”.

Mặc dù dữ liệu thương mại hôm 22/1 cho thấy bức tranh hỗn hợp và chỉ ra những rủi ro phía trước, nhưng nhiều khả năng sẽ giúp Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BoJ) tiếp tục lộ trình tăng lãi suất dần dần.

BoJ được dự đoán giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp chính sách ngày 23/1 sau khi tăng lãi suất chuẩn vào tháng 12/2025. BoJ phát tín hiệu rằng họ tiếp tục tăng lãi suất miễn là giá cả và tăng trưởng phát triển phù hợp với dự báo.

Năm 2025, Nhật Bản tiếp tục duy trì thặng dư thương mại với Mỹ, đạt 7.520 tỷ Yen (47,5 tỷ USD), giảm 12,6% so với năm 2024.

(tổng hợp)

Khánh Chi