Lần đầu tiên phát hiện máu khủng long trong hóa thạch
Theo phóng viên TTXVN tại Nam Mỹ, một nhóm các nhà cổ sinh vật học quốc tế vừa xác nhận sự hiện diện của các phân tử sinh học còn nguyên vẹn và tế bào hồng cầu đã khoáng hóa bên trong xương hóa thạch 115 triệu năm tuổi của một loài khủng long tại Brazil.
Hóa thạch xương của một loài khủng long được phát hiện tại bang Parana của Brazil. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN
Đây là lần đầu tiên giới khoa học nhận diện được bằng phương pháp hóa học nhóm hợp chất heme - thành phần vận chuyển oxy trong máu - bên trong mẫu hóa thạch, phá vỡ quan niệm lâu nay cho rằng các cấu trúc tế bào vi mô không thể tồn tại qua thời gian địa chất. Nghiên cứu được công bố trên kỷ yếu của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Mỹ (PNAS).
Dấu vết sinh học này được tìm thấy bên trong xương chi hóa thạch của một cá thể non thuộc loài Aratasaurus museunacionali. Được phát hiện vào năm 2008 tại khu vực Đông Bắc Brazil ngày nay, A. museunacionali là một loài khủng long chân thú (theropod) sống vào đầu kỷ Phấn trắng. Hóa thạch cho thấy con vật dài hơn 3 mét và nặng khoảng 34 kg, song kích thước khi trưởng thành có thể còn lớn hơn.
Khi phân tích các lát cắt mỏng của xương, các nhà khoa học đã định vị được thành phần phân tử tế bào hồng cầu khoáng hóa cùng một loại oxit mangan phức tạp mang tên hausmannite. Loại khoáng chất này đóng vai trò quan trọng trong việc bảo toàn cấu trúc tế bào của heme – phân tử dạng vòng chứa sắt, có chức năng liên kết với nhiều protein, đặc biệt là hemoglobin.
Ngoài ra, hausmannite cũng góp phần lưu giữ các phân tử sinh học khác có trong máu, điển hình như các axit amin của collagen.
Nhóm nghiên cứu đưa ra giả thuyết rằng mức độ bảo tồn đặc biệt này chỉ có thể xảy ra khi sinh vật bị chôn vùi nhanh chóng trong môi trường giàu vi sinh vật nhưng đồng thời lại thiếu oxy.
Phát hiện này mở ra hướng đi mới cho ngành cổ sinh vật học ở cấp độ phân tử. Việc nghiên cứu sâu hơn có thể giúp giải mã quá trình tiến hóa của máu, sự trao đổi chất ở khủng long và mức độ vận động của các loài động vật cổ đại.
Không dừng lại ở Trái Đất, việc các phân tử sinh học mỏng manh có thể hóa thạch và tồn tại hàng triệu năm trong điều kiện khắc nghiệt còn mang lại ý nghĩa lớn cho ngành sinh học vũ trụ, củng cố giả thuyết rằng dấu vết sự sống tương tự có thể vẫn đang tồn tại ở những nơi khác ngoài vũ trụ.
