Lan tỏa phong trào 'Bình dân học vụ số' từ cơ sở

Cán bộ xã Nật Sơn hướng dẫn người dân xử lý các giao dịch hành chính thông qua Cổng Dịch vụ công quốc gia trên điện thoại di động.

Đưa “không gian số” đến từng nhà, từng người dân

Anh Bùi Văn Tưởng - Trưởng xóm Khuộc, xã Liên Sơn chia sẻ: Xóm Khuộc hiện có hơn 50 hộ với trên 220 nhân khẩu, chủ yếu là đồng bào Mường (chiếm tới 90%) và Dao (trên 7%). Trước đây, do giao thông cách trở, đời sống người dân còn nhiều khó khăn, trình độ dân trí không đồng đều, kéo theo những "khoảng cách số”. Việc tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, tra cứu thông tin chính thống hay thực hiện thủ tục hành chính (TTHC) trên môi trường mạng từng là điều xa lạ. Giờ đây, tổ chuyển đổi số cộng đồng của xóm đã trở thành điểm tựa để người dân bước vào kỷ nguyên số.

“Đi từng ngõ, gõ từng nhà”, hướng dẫn cài đặt ứng dụng, tạo tài khoản định danh điện tử, truy cập cổng dịch vụ công, các thành viên trong tổ chủ yếu là đoàn viên thanh niên đã trở thành những “thầy giáo số” của bản làng.

Anh Triệu Văn Hà, một người dân trong xóm phấn khởi khi được hỗ trợ hoàn tất TTHC trên Cổng Dịch vụ công quốc gia cho biết: "Trước đây, nghe đến làm TTHC qua mạng là tôi ngại lắm. Nay được hướng dẫn từng bước, tôi thấy mình cũng có thể theo kịp thời đại."

Lực lượng công an tuyên truyền, hướng dẫn người dân phường Hòa Bình thực hiện giao dịch hành chính trên Cổng Dịch vụ công quốc gia thông qua ứng dụng VNeID.

Theo chị Bùi Thị Giang Nga - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ, Bí thư Đoàn Thanh niên xã Mường Vang, sau sáp nhập, toàn xã có 34 xóm, đến nay 100% xóm đã thành lập, duy trì hiệu quả tổ chuyển đổi số cộng đồng. Trong đó, lực lượng đoàn viên thanh niên là nòng cốt, hỗ trợ người dân giao dịch trên không gian mạng từ thanh toán không dùng tiền mặt, đăng ký dịch vụ công trực tuyến đến tiếp cận thông tin chính thống. Trong đợt cao điểm tuyên truyền bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, các tổ chuyển đổi số cộng đồng của các xóm tích cực hỗ trợ người dân tra cứu thông tin, nắm rõ quy trình, quyền và trách nhiệm công dân. Nhờ được tuyên truyền kịp thời, đa phần người dân trong xã đã hiểu rõ các bước bầu cử, sẵn sàng tham gia thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ cử tri.

Gắn chuyển đổi số với nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo

Đồng chí Chu Thị Bích Thủy - Phó Giám đốc Sở KH&CN cho biết: Những kết quả đạt được từ phong trào “Bình dân học vụ số” càng có ý nghĩa khi đặt trong bức tranh tổng thể về năng lực đổi mới sáng tạo của tỉnh. Báo cáo chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2025 do Bộ KH&CN công bố cho thấy, tỉnh Phú Thọ đạt 41,10 điểm, xếp hạng 15/34 tỉnh, thành phố. Trong đó, điểm đầu vào đạt 45,15 điểm, cao hơn đáng kể so với điểm đầu ra 37,04 điểm. Điều này khẳng định, tỉnh có nền tảng tương đối tốt về thể chế, vốn con người và phát triển doanh nghiệp. Trong đó, chỉ số trụ cột “vốn con người, nghiên cứu và phát triển” và “trình độ phát triển của doanh nghiệp” cùng xếp hạng 8/34 tỉnh, thành phố.

Người dân xóm Luông Cá, xã Vân Sơn đăng ký thứ tự, lĩnh vực giải quyết TTHC trên Cổng Dịch vụ công quốc gia.

"Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số ở cơ sở không chỉ là phổ cập kỹ năng công nghệ, mà còn là giải pháp thu hẹp khoảng cách giữa “đầu vào” và “đầu ra” của đổi mới sáng tạo. Khi người dân quen sử dụng dịch vụ công trực tuyến, doanh nghiệp nhỏ biết tận dụng nền tảng số để quảng bá sản phẩm, thanh niên nông thôn tiếp cận tri thức qua môi trường mạng thì nguồn lực con người sẽ được kích hoạt mạnh mẽ hơn" - Phó Giám đốc Sở KH&CN Chu Thị Bích Thủy khẳng định.

Với quy mô dân số khoảng 4 triệu người, thuộc nhóm thu nhập trung bình và đứng thứ 4/11 địa phương về PII, Phú Thọ có nhiều lợi thế. Các chỉ số như giá trị xuất khẩu/GRDP xếp hạng 1/34, chỉ số sản xuất công nghiệp xếp hạng 3/34, điểm trung bình thi tốt nghiệp THPT xếp hạng 4/34 cho thấy nền tảng kinh tế - giáo dục khá vững. Tuy nhiên, các chỉ số về chi ngân sách địa phương cho khoa học và công nghệ/GRDP hay đơn đăng ký sáng chế/10.000 dân còn ở nhóm thấp. Điều này đòi hỏi giải pháp đồng bộ để nâng cao hiệu quả đầu tư cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Cán bộ Công an xã Pà Cò hỗ trợ người dân đăng ký tài khoản và thực hiện giao dịch hành chính trên Cổng Dịch vụ công quốc gia ngay tại nhà.

Phong trào “Bình dân học vụ số” đang trở thành mắt xích quan trọng trong chiến lược phát triển. Khi mỗi xóm có một tổ chuyển đổi số hoạt động hiệu quả, chính quyền cơ sở có thêm công cụ triển khai cải cách hành chính, nâng cao hiệu quả quản trị điện tử, người dân có thêm kỹ năng để tiếp cận, khai thác tri thức số, doanh nghiệp có thêm điều kiện ứng dụng công nghệ vào sản xuất, kinh doanh.

Có thể nói, chuyển đổi số không bắt đầu từ những dự án lớn mà từ thao tác chạm màn hình, từ một tài khoản được đăng ký, từ sự kiên trì hướng dẫn của các tổ chuyển đổi số cộng đồng ở từng xóm, bản. Khi “Bình dân học vụ” của thời đại mới lan tỏa đến từng bản làng, mỗi người dân trở thành một công dân số sẽ góp phần tạo nền tảng vững chắc để nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương bền vững.

Mạnh Hùng