Lào Cai: Nâng cao chất lượng để nông sản vươn xa

Măng Bát độ không chỉ là giải pháp giảm nghèo hiệu quả mà còn vươn lên trở thành cây làm giàu chủ lực cho người dân tại xã Hưng Khánh (Lào Cai).

Nông sản Lào Cai đang đứng trước yêu cầu nâng cao chất lượng, minh bạch nguồn gốc và tăng sức cạnh tranh để mở rộng thị trường tiêu thụ. Đây không chỉ là vấn đề kiểm soát an toàn thực phẩm mà còn gắn với bảo vệ thương hiệu, ứng dụng khoa học, công nghệ và tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị.

Doanh nhân & Công lý đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Xuân Huy, Chi cục trưởng Chi cục Chất lượng và Phát triển nông thôn tỉnh Lào Cai, về những giải pháp quản lý chất lượng, phát triển sản phẩm OCOP và tháo gỡ các điểm nghẽn trong xúc tiến thương mại, xuất khẩu nông sản.

Phóng viên: Trong công tác quản lý chất lượng nông sản, Chi cục đang triển khai những giải pháp gì để kiểm soát nguồn gốc, hỗ trợ truy xuất sản phẩm, phòng ngừa gian lận thương mại, hàng giả, hàng nhái? Việc bảo vệ thương hiệu, nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý được thực hiện ra sao?

Ông Nguyễn Xuân Huy: Quan điểm của chúng tôi là muốn bảo vệ thương hiệu nông sản Lào Cai thì trước hết phải kiểm soát được chất lượng và nguồn gốc sản phẩm. Đây là nền tảng để bảo vệ người sản xuất chân chính, quyền lợi người tiêu dùng và uy tín hàng hóa trên thị trường.

Hiện Chi cục tập trung kiểm soát điều kiện an toàn thực phẩm từ sản xuất, sơ chế, chế biến đến lưu thông. Đồng thời, chúng tôi hướng dẫn doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất ghi chép hồ sơ, thực hiện tem nhãn và truy xuất nguồn gốc. Công tác quản lý được triển khai theo phân cấp của tỉnh, xác định rõ trách nhiệm giữa cấp tỉnh và cấp xã.

Bên cạnh kiểm tra, Chi cục coi tuyên truyền, phòng ngừa là giải pháp quan trọng. Các chủ thể được hướng dẫn về nhãn hàng hóa, công bố chất lượng, truy xuất nguồn gốc, nhận diện hành vi gian lận thương mại, hàng giả, hàng nhái và việc sử dụng sai thông tin xuất xứ sản phẩm.

Đối với tài sản trí tuệ, ngành Nông nghiệp và Môi trường đang phối hợp quản lý, khai thác, bảo vệ các nhãn hiệu chứng nhận và chỉ dẫn địa lý đã được giao. Việc bảo hộ không chỉ dừng ở có nhãn hiệu, mà phải gắn với quy chế sử dụng, kiểm soát chất lượng và khả năng truy xuất nguồn gốc. Qua đó, thương hiệu nông sản Lào Cai có cơ sở được bảo vệ bằng chất lượng thực tế và sự minh bạch trong sản xuất, lưu thông.

Phóng viên: Chi cục đã hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và chủ thể OCOP ứng dụng khoa học, công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm, phát triển nông nghiệp xanh, hữu cơ, tuần hoàn ra sao? Kết quả chương trình OCOP của tỉnh hiện nay như thế nào?

Ông Nguyễn Xuân Huy: Hỗ trợ của Chi cục không chỉ hướng đến việc giúp sản phẩm đạt sao OCOP, mà quan trọng hơn là giúp chủ thể nâng cao chất lượng, giảm chi phí, xây dựng thương hiệu và tiêu thụ hàng hóa bền vững.

Trọng tâm hỗ trợ là chuẩn hóa quy trình sản xuất; ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; thực hiện truy xuất nguồn gốc; cải tiến bao bì, nhãn hàng hóa; gắn sản xuất với vùng nguyên liệu và nhu cầu thị trường. Đối với nông nghiệp xanh, hữu cơ và tuần hoàn, chúng tôi khuyến khích tận dụng phụ phẩm nông nghiệp, giảm chất thải, tiết kiệm tài nguyên, sử dụng nguyên liệu an toàn và từng bước hình thành chuỗi sản xuất thân thiện với môi trường.

Đây cũng là hướng cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW, đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành công cụ trực tiếp nâng năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của sản phẩm.

Tính đến hết tháng 6/2026, toàn tỉnh Lào Cai có 565 sản phẩm OCOP từ 3 đến 5 sao, trong đó có 2 sản phẩm 5 sao. Kết quả này cho thấy quy mô chương trình OCOP của tỉnh, đồng thời tạo động lực để các chủ thể đổi mới công nghệ, hoàn thiện tiêu chuẩn và tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị.

Phóng viên: Chi cục đang phối hợp triển khai những hoạt động gì để hỗ trợ xây dựng sản phẩm, xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường tiêu thụ và xuất khẩu? Các chủ thể cần ưu tiên tháo gỡ những khó khăn nào?

Ông Nguyễn Xuân Huy: Chúng tôi xác định xúc tiến thương mại phải bắt đầu từ chất lượng sản phẩm và năng lực cung ứng, chứ không chỉ dừng ở việc đưa sản phẩm đi hội chợ.

Tính đến hết tháng 6/2026, toàn tỉnh Lào Cai có 565 sản phẩm OCOP từ 3 đến 5 sao, trong đó có 2 sản phẩm 5 sao.

Chi cục phối hợp hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và chủ thể OCOP từ hoàn thiện chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm, bao bì, nhãn mác, truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu đến quảng bá và kết nối thị trường. Các sản phẩm có tiềm năng được giới thiệu tại hội chợ, tuần hàng, chương trình kết nối cung cầu và hệ thống phân phối. Đồng thời, chúng tôi đẩy mạnh thương mại điện tử, quảng bá số và gắn sản phẩm OCOP với du lịch.

Đối với xuất khẩu, trọng tâm là cung cấp thông tin thị trường và hướng dẫn các chủ thể đáp ứng yêu cầu về chất lượng, kiểm dịch, mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và truy xuất nguồn gốc theo yêu cầu của từng thị trường.

Theo tôi, các chủ thể cần tập trung tháo gỡ ba điểm nghẽn. Thứ nhất, ổn định chất lượng và sản lượng thông qua tổ chức vùng nguyên liệu, liên kết sản xuất. Thứ hai, đáp ứng đầy đủ yêu cầu về tiêu chuẩn, hồ sơ chất lượng, bao bì và truy xuất nguồn gốc. Thứ ba, nâng cao năng lực tiếp cận thị trường, từ tính đúng giá thành, logistics đến kỹ năng đàm phán và thực hiện hợp đồng.

Muốn đi xa trên thị trường, nông sản phải có chất lượng tốt, nguồn gốc rõ ràng, sản lượng đáp ứng nhu cầu và giữ được uy tín với đối tác. Đây là nền tảng để bảo vệ thương hiệu, mở rộng đầu ra và phát triển bền vững nông sản Lào Cai.

Xin cảm ơn ông!