Lấy hiệu quả thực thi làm thước đo chất lượng pháp luật

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu phát biểu tại Lễ hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026. Ảnh: Trung Kiên

Xử lý đúng nguyên nhân, đúng trách nhiệm

Phát biểu tại Lễ hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026, ngày 8/11 tại Hà Nội, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu, Chủ tịch Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật Trung ương yêu cầu tiếp tục đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, nâng cao chất lượng thể chế, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.

Theo Phó Thủ tướng, pháp luật phải xuất phát từ thực tiễn, mở đường cho phát triển, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp; bảo đảm đồng bộ, minh bạch, ổn định, khả thi. Việc ngăn ngừa lợi ích nhóm, kiểm soát quyền lực phải được thực hiện ngay từ khâu xây dựng chính sách.

Phó Thủ tướng đề nghị hoàn thiện kết quả tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, xử lý đến cùng các điểm nghẽn pháp lý, phấn đấu cơ bản tháo gỡ vướng mắc trong năm 2027; kết hợp giải quyết bất cập trước mắt với xây dựng nền tảng pháp lý lâu dài.

Nhấn mạnh yêu cầu lấy kết quả thực thi làm thước đo chất lượng pháp luật, Phó Thủ tướng yêu cầu khắc phục tình trạng luật có hiệu lực nhưng văn bản quy định chi tiết chưa được ban hành kịp thời; quy định đúng nhưng khó thực hiện, vướng mắc từ cơ sở chậm được giải quyết.

Một yêu cầu được đặt ra là phân biệt rõ bất cập của quy định với hạn chế trong tổ chức thực hiện, từ đó xử lý đúng nguyên nhân, đúng trách nhiệm. Phân cấp, phân quyền phải gắn với nguồn lực và trách nhiệm giải trình, khắc phục việc đùn đẩy, né tránh.

Trong phát biểu đáp từ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết Bộ sẽ kiểm soát chặt chẽ tính hợp hiến, thống nhất, đồng bộ của các dự án luật ngay từ giai đoạn hình thành chính sách; phòng ngừa lợi ích nhóm, cục bộ và các biểu hiện tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Bộ trưởng đồng thời nhấn mạnh việc đôn đốc ban hành văn bản quy định chi tiết để luật được thi hành ngay khi có hiệu lực; đổi mới theo dõi thi hành pháp luật, tổng hợp và tham mưu xử lý kịp thời, triệt để khó khăn phát sinh.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng phát biểu tại Lễ hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026. Ảnh: Trung Kiên

Lắng nghe doanh nghiệp, hỗ trợ tuân thủ

Đối với truyền thông chính sách, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu yêu cầu triển khai ngay từ khi đề xuất chính sách, coi trọng lắng nghe, tiếp thu và giải trình ý kiến của người dân, doanh nghiệp.

Công tác phổ biến pháp luật cần giúp người dân hiểu, thực hiện đúng và biết sử dụng pháp luật để bảo vệ quyền lợi. Hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật phải hướng về cơ sở, quan tâm nhóm yếu thế, gắn tuyên truyền với giải quyết vướng mắc thiết thực.

Tiếp thu chỉ đạo, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết Bộ Tư pháp sẽ lấy nhu cầu chính đáng của người dân, doanh nghiệp làm điểm xuất phát trong phổ biến, giáo dục pháp luật; phát huy công nghệ số và dữ liệu để việc tìm hiểu, tra cứu thuận tiện hơn. Hiệu quả hưởng ứng Ngày Pháp luật sẽ được đánh giá qua chuyển biến trong nhận thức và hành vi chấp hành.

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu và Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trao Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ khen thưởng tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong xây dựng và thi hành pháp luật. Ảnh: Trung Kiên

Trước đó, trả lời Báo Pháp luật Việt Nam, Bộ trưởng đề nghị cộng đồng doanh nghiệp chủ động tìm hiểu, tuân thủ pháp luật, xây dựng văn hóa kinh doanh minh bạch, liêm chính, có trách nhiệm xã hội; tích cực góp ý và phản ánh những quy định bất cập, thiếu khả thi để cơ quan nhà nước nghiên cứu hoàn thiện.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc cho biết những đổi mới trong hưởng ứng Ngày Pháp luật năm nay hướng tới lan tỏa kết quả xây dựng, thi hành pháp luật và thúc đẩy văn hóa thượng tôn Hiến pháp, pháp luật. Việc khai thác Cổng Pháp luật quốc gia cũng nhằm tăng khả năng tiếp cận thông tin, tương tác với người dân, doanh nghiệp.

Về trách nhiệm thực hiện, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu yêu cầu người đứng đầu trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm về chất lượng xây dựng và hiệu quả thi hành pháp luật; đồng thời huy động sự tham gia của luật sư, luật gia, báo chí, cộng đồng doanh nghiệp và Nhân dân.