Lê Đình Trung với tiểu thuyết "Giữa hai ngọn lửa"

Từ miền ký ức Sơn Viện

Trong hành trình của mỗi người viết thường có một miền đất để trở về. Với Lê Đình Trung, một trong những miền đất ấy mang tên Sơn Viện. Là cây bút trẻ trưởng thành từ Thanh Hóa, Lê Đình Trung từng ghi dấu ấn tại một số cuộc thi sáng tác: Giải Nhất cuộc thi “Hà Nội – Thành phố tôi yêu” năm 2021, giải Nhì “Tiếng vọng thời đại” năm 2022 với truyện ngắn Thông trên núi Sơn Viện, giải Khuyến khích cuộc thi viết về thành phố Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk năm 2023 với Hương miền hoa tuyết, giải Nhì cuộc thi “Di sản, văn hóa, đất và người Ninh Bình” năm 2024 với Lối về Thung Nham.

Tác giả Lê Đình Trung

Qua những tác phẩm ấy, có thể nhận ra sự quan tâm của tác giả đối với những vùng đất, ký ức và số phận con người. Địa danh trong sáng tác của Lê Đình Trung không đơn thuần là phông nền mà thường được đặt trong mối quan hệ với đời sống tinh thần của nhân vật.

Sơn Viện từng xuất hiện trong Thông trên núi Sơn Viện. Đến tiểu thuyết Giữa hai ngọn lửa, miền đất ấy lại trở về như một lớp trầm tích ký ức, nơi bắt đầu những biến cố góp phần hình thành số phận và lựa chọn của nhân vật chính.

Khi người từng sợ lửa lựa chọn viết về lửa

Giữa hai ngọn lửa là tiểu thuyết đầu tay của Lê Đình Trung, do Nhà xuất bản Công an nhân dân ấn hành. Tác phẩm được viết trong khuôn khổ cuộc thi sáng tác tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài “Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống” lần thứ V, giai đoạn 2022–2025 do Bộ Công an phối hợp Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức.

Tác giả lựa chọn một lĩnh vực khá đặc thù, phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Tuy nhiên, thay vì chỉ khai thác những vụ cháy để tạo kịch tính, tác phẩm đặt con người vào trung tâm của ngọn lửa. Nhân vật chính Bình là người con của Sơn Viện. Tuổi thơ anh gắn với một biến cố đau đớn khi lửa cướp đi người cha. Những đám cháy rừng cũng từng gây ra mất mát cho quê hương, khiến lửa trở thành một phần ký ức ám ảnh.

Tác phẩm được viết trong khuôn khổ cuộc thi sáng tác tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài “Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống” lần thứ V

Thế nhưng, chính người từng mang nỗi ám ảnh về lửa ấy lại lựa chọn trở thành một chiến sĩ phòng cháy, chữa cháy. Nghịch lý đó tạo nên một trong những điểm đáng chú ý của tác phẩm về việc con người ta đối diện với đau thương và vượt qua nỗi sợ. Hành trình của Bình vì thế không chỉ là quá trình trưởng thành của một người chiến sĩ mà còn là hành trình vượt qua ký ức, nỗi đau và chính bản thân mình.

Nhan đề Giữa hai ngọn lửa mở ra nhiều tầng ý nghĩa. Trước hết là ngọn lửa hữu hình của những vụ cháy, nơi người lính cứu hỏa phải đối diện với khói, sức nóng và ranh giới mong manh giữa sự sống với cái chết. Nhưng còn một ngọn lửa khác cháy âm ỉ bên trong mỗi con người là ký ức, tình yêu, mất mát, lòng oán hận và những giằng co giữa tình cảm cá nhân với trách nhiệm nghề nghiệp.

Khi chỉ có vài giây để quyết định, cứu ai trước? Khi đồng đội gặp nguy hiểm nhưng phía bên kia vẫn còn người dân mắc kẹt, người chiến sĩ sẽ lựa chọn thế nào? Và nếu người cần được cứu lại liên quan đến bi kịch lớn nhất trong cuộc đời mình, liệu con người có thể vượt qua oán hận? Những câu hỏi đó giúp câu chuyện vượt ra khỏi khuôn khổ một tiểu thuyết nghề nghiệp để chạm tới vấn đề rộng hơn về lòng trắc ẩn, sự tha thứ và trách nhiệm của con người trước sinh mạng của người khác.

Ở đó, “hai ngọn lửa” cũng có thể được hiểu là hai phía của sự lựa chọn, một bên là quá khứ, một bên là hiện tại. Một bên là mất mát, một bên là trách nhiệm, một bên là bản năng của con người, một bên là nghĩa vụ của người chiến sĩ.

"Ngọn lửa" còn lại sau trang sách

Với một cây bút trẻ, Giữa hai ngọn lửa trước hết là một dấu mốc. Từ những truyện ngắn gắn với ký ức, vùng đất và con người, Lê Đình Trung thử sức với một cấu trúc dài hơi hơn, đồng thời bước vào một đề tài đòi hỏi sự kết hợp giữa tư liệu nghề nghiệp và hư cấu văn chương.

Tiểu thuyết Giữa hai ngọn đánh dấu lần đầu tiên tác giả Lê Đình Trung thử sức với một thể loại văn chương mới

Sự trở lại của Sơn Viện cũng gợi mở một hướng đi đáng chú ý. Từ những rặng thông trong Thông trên núi Sơn Viện đến tuổi thơ và bi kịch của Bình trong Giữa hai ngọn lửa, miền đất ấy đang dần trở thành một không gian nghệ thuật có tính kết nối trong sáng tác của tác giả.

Viết về người chiến sĩ Công an hay sự hy sinh không phải là đề tài mới. Điều quan trọng là người viết tìm thấy góc nhìn của riêng mình trong một đề tài quen thuộc. Với Giữa hai ngọn lửa, Lê Đình Trung lựa chọn nhìn người chiến sĩ từ những giằng co rất con người, để từ đó làm nổi bật ý nghĩa của trách nhiệm, lòng nhân ái và sự lựa chọn.

Khi trang sách khép lại, những đám cháy rồi sẽ tắt, khói rồi sẽ tan. Điều còn ở lại không chỉ là hình ảnh những người lính bước qua lửa, mà còn là câu hỏi mỗi con người sẽ lựa chọn như thế nào khi đứng trước những giới hạn của chính mình. Bởi "Có những ngọn lửa không thiêu rụi, mà thắp sáng cả phần người trong ta" như tác giả viết.