Lễ hội Văn hóa-Du lịch Dinh Thầy Thím 2026: Sức hút từ di sản miền biển

Lễ nghinh Thần, rước Sắc Phong và Bằng công nhận Di sản Văn hóa Phi vật thể Quốc gia về Dinh Thầy Thím. (Ảnh: Nguyễn Thanh/TTXVN)

Từ ngày 23 đến 25/10/2026, tại Di tích lịch sử-văn hóa quốc gia Dinh Thầy Thím, xã Tân Hải, tỉnh Lâm Đồng, Lễ hội Văn hóa-Du lịch Dinh Thầy Thím diễn ra với nhiều nghi lễ truyền thống, hoạt động văn hóa, thể thao và trò chơi dân gian đặc sắc.

Không chỉ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng của người dân, lễ hội còn là dịp tôn vinh những giá trị văn hóa dân gian miền biển, quảng bá hình ảnh địa phương và mở rộng sức hút du lịch văn hóa-tâm linh.

Dấu ấn di sản và câu chuyện nghĩa tình Thầy Thím

Nằm giữa không gian xanh mát của rừng Dầu Bàu Cái, Dinh Thầy Thím là điểm đến văn hóa, tín ngưỡng tiêu biểu của vùng ven biển phía Đông tỉnh Lâm Đồng. Quần thể di tích gồm khu dinh thờ và khu mộ Thầy Thím, cách nhau khoảng 3 km, gắn liền với những câu chuyện dân gian được người dân lưu truyền qua nhiều thế hệ. Di tích được xếp hạng cấp quốc gia và năm 2022, Lễ hội Dinh Thầy Thím được ghi danh vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Được xây dựng năm 1879, Dinh Thầy Thím mang dáng dấp kiến trúc đình làng truyền thống, nổi bật với những chi tiết chạm khắc, trang trí tinh xảo, thể hiện dấu ấn nghệ thuật kiến trúc thời Nguyễn. Tuy nhiên, sức sống của di tích không chỉ đến từ những công trình cổ kính mà còn bắt nguồn từ câu chuyện về đạo nghĩa, lòng nhân ái và tinh thần tương trợ cộng đồng của Thầy Thím.

Theo truyền thuyết dân gian, Thầy là một đạo sỹ quê ở Quảng Nam, cùng vợ đến vùng đất Tam Tân xưa, nay thuộc xã Tân Hải, lập nghiệp. Tại đây, hai người được người dân kính trọng bởi những việc làm nhân nghĩa như chữa bệnh, giúp đỡ người nghèo, hỗ trợ ngư dân đóng ghe thuyền, ổn định cuộc sống và vượt qua khó khăn trong lao động, sản xuất.

Qua thời gian, hình tượng Thầy Thím trở thành biểu tượng của lòng nhân hậu, đức độ và lối sống nghĩa tình trong tâm thức cộng đồng. Câu chuyện về Thầy Thím không đơn thuần là truyền thuyết dân gian mà còn gửi gắm những giá trị nhân văn sâu sắc, góp phần bồi đắp nền tảng tinh thần và nét đẹp trong đời sống tín ngưỡng của người dân địa phương.

Hằng năm, lễ hội được tổ chức vào trung tuần tháng Chín âm lịch, với các nghi lễ như nghinh thần, nhập điện an vị, thỉnh sanh, tế tiền hiền và chánh tế thần. Mỗi nghi thức đều thể hiện lòng thành kính, sự tri ân đối với tiền nhân, đồng thời gửi gắm ước vọng về cuộc sống bình an, mưa thuận gió hòa, gia đình no ấm, ngư dân ra khơi thuận lợi.

Năm 2026, lễ hội diễn ra trong ba ngày, từ 23 đến 25/10, tiếp tục duy trì những nghi lễ truyền thống, góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa địa phương. Không gian lễ hội cũng là dịp để các thế hệ gặp gỡ, cùng thực hành phong tục, gìn giữ ký ức cộng đồng và lan tỏa đạo lý “Uống nước nhớ nguồn.”

Lễ nghinh Thần, rước Sắc Phong về đến Dinh Thầy Thím. (Ảnh: Nguyễn Thanh/TTXVN)

Kết nối du lịch tâm linh với trải nghiệm văn hóa miền biển

Nếu phần lễ mang đến không khí trang nghiêm, thành kính thì phần hội mở ra không gian sinh hoạt cộng đồng sôi nổi, đậm hơi thở đời sống ngư dân. Các hoạt động rước kiệu, trò chơi dân gian, hội thi gắn với nghề biển, biểu diễn nghệ thuật truyền thống và hội chợ tạo nên bức tranh văn hóa đa sắc màu, thu hút người dân, du khách tham gia trải nghiệm.

Những hoạt động như khiêng thúng ra khơi, gánh cá, đan lưới, kéo co, cờ người và làm bánh không chỉ tạo không khí vui tươi mà còn tái hiện nét sinh hoạt, lao động đặc trưng của cư dân miền biển. Qua đó, du khách có thêm cơ hội tìm hiểu phong tục, tập quán và tinh thần gắn kết cộng đồng được hình thành từ quá trình lao động, chinh phục biển cả.

Sức hút của Dinh Thầy Thím không chỉ tập trung trong những ngày hội chính. Suốt tháng Chín âm lịch, nhiều người tìm về di tích để dâng hương, chiêm bái, cầu bình an và gửi gắm những mong ước tốt đẹp cho gia đình. Với nhiều du khách, chuyến đi là dịp tìm lại sự thanh thản, hòa mình vào không gian thiên nhiên và tìm hiểu những câu chuyện dân gian giàu ý nghĩa nhân văn.

Trong định hướng phát triển kinh tế-xã hội, du lịch được xác định là lĩnh vực có nhiều tiềm năng của địa phương, trong đó Dinh Thầy Thím giữ vai trò là điểm nhấn về văn hóa-tâm linh. Việc kết nối di tích với cảnh quan biển, các điểm tham quan, văn hóa bản địa và ẩm thực địa phương có thể tạo nên những hành trình trải nghiệm đa dạng, đáp ứng nhu cầu tham quan, nghỉ dưỡng và khám phá của du khách.

Để phát huy hiệu quả nguồn lực di sản, địa phương cần tiếp tục gắn bảo tồn với nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch; chú trọng giữ gìn kiến trúc, cảnh quan, bảo đảm an ninh trật tự, vệ sinh môi trường và tổ chức lễ hội văn minh, an toàn. Việc giới thiệu câu chuyện về Thầy Thím bằng những hình thức phù hợp sẽ góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ về giá trị lịch sử và văn hóa của di tích.

Với chiều sâu lịch sử, nét độc đáo trong kiến trúc và sức sống của các thực hành tín ngưỡng dân gian, Lễ hội Văn hóa-Du lịch Dinh Thầy Thím năm 2026 tiếp tục khẳng định sức hút của một di sản gắn bó mật thiết với đời sống cư dân miền biển.

Sự kết hợp hài hòa giữa tín ngưỡng, văn hóa truyền thống và trải nghiệm du lịch không chỉ góp phần gìn giữ bản sắc địa phương mà còn mở ra cơ hội đưa di sản trở thành nguồn lực cho phát triển du lịch bền vững của tỉnh Lâm Đồng./.