LHQ cùng cộng đồng quốc tế kêu gọi Israel chấm dứt các hành động vi phạm chủ quyền Syria

Hội đồng Bảo an LHQ họp về Syria ngày 12/10. (Nguồn: UN Web TV)

Phát biểu tại cuộc họp Hội đồng Bảo an LHQ, ông Claudio Cordone, Phó Đặc phái viên của Tổng thư ký LHQ về Syria, cho biết, các hoạt động quân sự của Israel tại miền Nam Syria vẫn diễn ra hằng ngày, bao gồm xây dựng công trình, lập chốt kiểm soát, khám xét và bắt giữ người. Ngày 5/10, một dân thường Syria đã bị bắn chết gần vị trí quân sự của Israel.

Theo các báo cáo, hiện vẫn còn 49 người bị Israel giam giữ. Trong một vụ việc khác ngày 23/9, 14 người thuộc một nhóm định cư Israel đã vượt qua đường ranh giới ngừng bắn vào lãnh thổ Syria trước khi được lực lượng Israel đưa trở lại.

Kể từ khi chính quyền Tổng thống Syria Bashar al-Assad sụp đổ ngày 8/12/2024, Israel đã mở rộng sự hiện diện quân sự tại Syria, đưa binh sĩ vào vùng đệm phi quân sự trên Cao nguyên Golan bị chiếm đóng và các vị trí lân cận, với lý do bảo đảm an ninh. Damascus yêu cầu Tel Aviv rút toàn bộ lực lượng khỏi các khu vực chiếm đóng, đồng thời khẳng định tiếp tục tuân thủ thỏa thuận năm 1974.

Ông Cordone nhấn mạnh: “Ngoại giao là con đường duy nhất để đạt được thỏa thuận về các dàn xếp an ninh phù hợp với luật pháp quốc tế”.

Đại diện thường trực của Thổ Nhĩ Kỳ tại LHQ Ahmet Yildiz cũng kêu gọi Israel chấm dứt các hành động mà ông mô tả là “liều lĩnh” tại Syria và tuân thủ đầy đủ Thỏa thuận rút quân năm 1974. Ông cảnh báo các hoạt động quân sự và những động thái mở rộng hiện diện của Israel tại miền Nam Syria đang làm suy yếu triển vọng ổn định, phục hồi kinh tế và thu hút đầu tư của nước này.

Ông Yildiz kêu gọi Israel tuân thủ các nghị quyết liên quan của Hội đồng Bảo an, đặc biệt là Nghị quyết 497, và rút khỏi Cao nguyên Golan bị chiếm đóng.

Về phía Syria, Đại sứ Ibrahim Olabi tuyên bố, những bên thực sự muốn bảo đảm an ninh không nên sát hại công dân Syria trên lãnh thổ nước này. Ông nhấn mạnh con đường duy nhất dẫn tới an ninh là tôn trọng tính chính danh quốc tế và các nghị quyết của Hội đồng Bảo an.

Đại diện Syria đồng thời kêu gọi hỗ trợ phục hồi kinh tế, đầu tư, tạo việc làm và tái thiết, trong đó có khôi phục trường học, bệnh viện, hệ thống cấp nước và điện, cũng như rà phá bom mìn và vật liệu nổ còn sót lại.

Đại sứ Nga tại LHQ Anna M. Evstigneeva cũng lên án điều mà bà mô tả là những hành vi ngày càng có hệ thống của Israel vi phạm chủ quyền Syria, bao gồm các cuộc đột kích quân sự, bắt giữ dân thường và chiếm đóng lãnh thổ ở miền Nam. Bà yêu cầu Israel rút khỏi các khu vực chiếm đóng và tuân thủ đầy đủ thỏa thuận năm 1974 cùng các nghị quyết liên quan của Hội đồng Bảo an.

Trong khi đó, Đại sứ Mỹ tại LHQ Tammy Bruce hoan nghênh những tiến triển của chính quyền Syria trong các lĩnh vực chính trị, nhân đạo và an ninh, đồng thời ghi nhận việc Damascus tham gia cuộc họp gần đây của Liên minh toàn cầu chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng. Bà cho rằng chiến dịch “Quyết tâm vốn có” đã hoàn thành mục tiêu quân sự chủ yếu, khi IS không còn kiểm soát lãnh thổ tại Iraq và Syria.

Bà Bruce nhấn mạnh, an ninh lâu dài phụ thuộc vào việc xây dựng các thể chế nhà nước có chủ quyền, bao trùm, đủ năng lực đại diện và bảo vệ mọi cộng đồng. Đại diện Mỹ cũng khẳng định Washington ủng hộ lộ trình ba bên do Mỹ, Syria và Jordan công bố nhằm giải quyết tình hình tại Sweida, đồng thời kêu gọi các bên kiềm chế và Israel cùng Syria giảm căng thẳng thông qua đối thoại, giải pháp hòa bình.