Lí do Hàn Quốc không bàn giao nguyên mẫu tiêm kích KF-21 cho Indonesia

Cơ quan Quản lý Chương trình Mua sắm Quốc phòng (DAPA) thuộc Bộ Quốc phòng Hàn Quốc thông báo, Indonesia sẽ không nhận được nguyên mẫu tiêm kích KF-21 Boramae do không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trong thỏa thuận hợp tác giữa hai nước.

Điều này xuất phát từ việc Indonesia giảm đóng góp tài chính và những tranh chấp kéo dài suốt những năm qua. Các điều khoản sửa đổi dẫn đến việc Jakarta ngừng cung cấp tài chính và bị loại bỏ một số quyền lợi thiết yếu.

Tháng 6/2025, hai bên đã đàm phán lại điều khoản của dự án chung, phía Indonesia ban đầu chịu trách nhiệm đóng góp 1,6 nghìn tỷ won, nhưng thực tế chỉ cung cấp 600 tỷ won, trong đó chính phủ Indonesia giao 500 tỷ won vào năm ngoái.

Thực tế trên dẫn đến việc Indonesia bị mất các quyền lợi cơ bản, ví dụ như nhận nguyên mẫu KF-21 005, vốn dự kiến sẽ được giao cho Không quân Indonesia để thử nghiệm bay và tích hợp vũ khí.

Jakarta gặp rất nhiều chỉ trích vì trì hoãn thanh toán nhiều lần, buộc Hàn Quốc phải gánh thêm chi phí, cũng như cáo buộc âm mưu gián điệp và chiếm đoạt sở hữu trí tuệ do các thành viên phái đoàn quốc gia ASEAN này thực hiện.

Những bê bối liên tiếp đã làm gia tăng áp lực chính trị và kỹ thuật, buộc Hàn Quốc phải xem xét lại vai trò của Indonesia trong việc phát triển máy bay chiến đấu thế hệ 4,5 KF-21.

Việc không được nhận nguyên mẫu tiêm kích Boramae là một đòn giáng mạnh vào Không quân Indonesia, bởi họ hy vọng sử dụng chiếc KF-21 005 để đẩy nhanh quá trình huấn luyện phi công, phát triển học thuyết tác chiến và tích hợp các loại vũ khí trong và ngoài nước.

Theo điều khoản mới, Indonesia vẫn tham gia chương trình KF-21 nhưng sẽ bị hạn chế quyền tiếp cận công nghệ, nguyên mẫu và các giai đoạn phát triển quan trọng.

Hiện Hàn Quốc sở hữu 6 nguyên mẫu KF-21 Boramae, chúng đang trải qua quá trình thử nghiệm bay, đánh giá cảm biến và tích hợp tên lửa không đối không. Seoul đặt mục tiêu bắt đầu sản xuất hàng loạt vào năm 2026 và đạt khả năng hoạt động ban đầu từ năm 2028.

Như đã đề cập trước đó, theo thỏa thuận ban đầu được ký kết năm 2015, Indonesia cam kết chi trả 20% tổng chi phí phát triển máy bay chiến đấu, ước tính khoảng 8,1 nghìn tỷ won (5,99 tỷ USD), thời hạn đến năm 2026.

Chính phủ Hàn Quốc chịu trách nhiệm với 60% chi phí, và Tập đoàn KAI là 20% còn lại. Đổi lại khoản đầu tư này, Indonesia sẽ nhận được 1 nguyên mẫu KF-21, quyền tiếp cận các công nghệ và bí quyết đã được phát triển, họ có thể mua tối đa 48 tiêm kích với giá ưu đãi.

Theo nghĩa vụ quy định, Indonesia sẽ phải đóng góp khoảng 1,6 nghìn tỷ won. Đáng tiếc là vì nhiều lý do chủ quan, việc thanh toán không đều đặn và đôi khi bị tạm dừng.

Vào tháng 5/2024, Jakarta đã khởi xướng những cuộc thảo luận về việc giảm phần đóng góp tài chính của mình xuống còn 600 tỷ won và tương ứng là hạn chế mức độ chuyển giao công nghệ.

Trước đó, vào tháng 1 năm 2024, Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Vũ trụ Hàn Quốc (KAI) đã bắt giữ các nhân viên người Indonesia khi họ đang cố gắng lấy trộm một số ổ USB chứa dữ liệu mật về tiêm kích KF-21 từ cơ sở Sacheon.

Hàn Quốc và Indonesia cuối cùng đã nhất trí giảm phần đóng góp của Jakarta trong dự án phát triển máy bay chiến đấu KF-21 Boramae xuống còn 600 tỷ won (443 triệu USD) vào tháng 6/2025.

Việt Dũng