Liên hợp quốc: 'Không thể xây dựng hòa bình trên hành tinh đang bốc cháy'

“Không thể xây dựng hòa bình trên một hành tinh đang bốc cháy”, Tổng thư ký Liên hợp quốc António Guterres phát biểu tại cuộc họp báo về khí hậu cuối cùng trên cương vị người đứng đầu tổ chức này, diễn ra ngày 13/11 trong khuôn khổ Hội nghị COP31 tại Thổ Nhĩ Kỳ.

Ông Guterres nhấn mạnh ứng phó với biến đổi khí hậu phải được đặt ở vị trí trung tâm trong chương trình nghị sự toàn cầu.

“Không thể xóa bỏ đói nghèo khi các thảm họa khí hậu liên tục đẩy con người trở lại cảnh nghèo khó. Không thể hứa hẹn với thế hệ trẻ một tương lai tốt đẹp hơn trong khi chúng ta đang phá hủy những hệ thống tự nhiên mà tương lai đó phụ thuộc vào”, ông Guterres nói.

Tổng thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres phát biểu tại cuộc họp báo trong khuôn khổ Hội nghị COP31 tại Thổ Nhĩ Kỳ, ngày 13/11. (Ảnh: Getty Images)

Dự kiến kết thúc nhiệm kỳ vào cuối tháng 12 năm nay, ông António Guterres được đánh giá là một trong những Tổng thư ký Liên hợp quốc có lập trường mạnh mẽ nhất về biến đổi khí hậu. Trong suốt nhiệm kỳ, ông nhiều lần chỉ trích các doanh nghiệp nhiên liệu hóa thạch và những chính phủ thiếu quyết tâm cắt giảm phát thải.

Trong bối cảnh người kế nhiệm chưa được xác định, nhiều ý kiến lo ngại, sau khi ông kết thúc nhiệm kỳ, vấn đề khí hậu có thể không còn được ưu tiên như trước.

Biến đổi khí hậu đe dọa mọi lĩnh vực

Trong thông điệp được xem là gửi đến người kế nhiệm, ông Guterres nhấn mạnh biến đổi khí hậu không phải vấn đề tồn tại riêng lẻ, mà tác động trực tiếp đến an ninh, kinh tế và sự phát triển của các quốc gia.

Ông Guterres cho rằng khủng hoảng khí hậu làm gia tăng bất ổn xã hội và tình trạng di dời dân cư, xóa bỏ những thành tựu phát triển được xây dựng trong nhiều thập kỷ, đẩy các quốc gia vào tình trạng thâm hụt ngân sách nghiêm trọng hơn và làm gia tăng cạnh tranh về đất đai, nguồn nước.

Tổng thư ký Liên hợp quốc khẳng định chưa bao giờ coi hành động khí hậu chỉ là một trong nhiều vấn đề cần giải quyết, mà đây là nhiệm vụ gắn liền với mọi lĩnh vực hoạt động của Liên hợp quốc.

Phát biểu được đưa ra khi COP31 bước vào giai đoạn đàm phán quan trọng. Đến chiều 13/11, phần lớn trong số hơn 90 lãnh đạo thế giới tham dự hội nghị đã rời Thổ Nhĩ Kỳ, nhường lại các cuộc thảo luận chuyên sâu cho những đoàn đàm phán.

COP31 tìm kiếm thỏa thuận về năng lượng sạch

Một trong những mục tiêu được kỳ vọng tại COP31 là nâng tỷ trọng điện trong tổng mức tiêu thụ năng lượng trên toàn cầu lên 35% vào năm 2035, nhằm thúc đẩy quá trình giảm phát thải carbon.

Các quốc gia cũng đang thảo luận về cắt giảm phát thải khí metan, thúc đẩy chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch và bảo đảm nguồn tài chính cho những nước đang phát triển chịu thiệt hại do thảm họa khí hậu.

COP31 tìm kiếm thỏa thuận về năng lượng sạch nhằm thúc đẩy quá trình giảm phát thải carbon. (Ảnh: The Guardian)

Australia, quốc gia chủ trì các cuộc đàm phán đã công bố tài liệu tổng hợp quan điểm và đề xuất của các bên. Đây sẽ là cơ sở sơ bộ để xây dựng dự thảo quyết định cuối cùng, dự kiến được thông qua khi COP31 kết thúc ngày 20/11.

Ông Chris Bowen, Bộ trưởng Khí hậu và Năng lượng Australia cho biết tài liệu hiện tại chưa phải văn bản đàm phán chính thức và không nội dung nào được mặc định đưa vào thỏa thuận cuối cùng.

Những kỳ COP trước từng đạt được các bước tiến quan trọng. COP26 năm 2021 đưa ra cam kết giảm dần sử dụng than, trong khi COP28 năm 2023 ghi nhận thỏa thuận toàn cầu về chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch.

Tuy nhiên, tiến trình đàm phán tại COP31 tiếp tục đối mặt với những bất đồng, đặc biệt liên quan đến vai trò của ngành nhiên liệu hóa thạch. Một báo cáo công bố ngày 13/11 cho thấy hơn 100 doanh nghiệp và tổ chức có liên quan đến ngành nhiên liệu hóa thạch hiện diện tại COP31.

Prakash Dalal, đại diện tổ chức bảo vệ môi trường Pro Public tại Nepal, chỉ trích sự hiện diện của các nhóm này tại hội nghị.

“Những doanh nghiệp gây ô nhiễm lớn khiến người dân của chúng tôi mất sinh kế, chịu tổn thương tinh thần, sang chấn tâm lý và đối mặt với những thách thức để tồn tại”, ông Dalal nói. “Chúng tôi không thể chấp nhận việc họ được dành quá nhiều không gian tham gia so với các tổ chức xã hội dân sự và phái đoàn của các quốc gia”.