Liên kết dữ liệu xuyên suốt, nâng hiệu quả phục vụ

Đường đi của một hồ sơ

Đầu giờ chiều một ngày cuối tháng 9, chị Nguyễn Thị Hương (ngụ phường An Phú Đông, TPHCM) đến Trung tâm Phục vụ hành chính công phường nhận kết quả hồ sơ đề nghị cấp xây dựng mới đối với nhà ở riêng lẻ (bản giấy). Trước đó, kết quả giải quyết hồ sơ và giấy phép xây dựng đã được trả trên Cổng dịch vụ công quốc gia.

Chị Hương nộp hồ sơ trực tuyến lúc 13 giờ 32 phút ngày 16-9 và được hẹn trả kết quả vào ngày 25-9. Chị chỉ thực hiện ba bước: chuẩn bị hồ sơ, nộp trực tuyến, nhận kết quả; nhưng phía sau đó là sáu chặng xử lý: tiếp nhận, thụ lý, xem xét - thẩm định, phê duyệt, đóng dấu, trả kết quả. Mỗi chặng đều có yêu cầu nghiệp vụ và thời hạn riêng. Hồ sơ muốn được giải quyết nhanh, đúng hạn đòi hỏi các khâu phải phối hợp nhịp nhàng, dữ liệu được cập nhật đầy đủ và trạng thái xử lý được ghi nhận xuyên suốt. Việc số hóa giúp đơn giản hóa thao tác của người dân, nhưng hiệu quả phụ thuộc rất nhiều vào khả năng kết nối của cả hệ thống phía sau.

Tại Trung tâm điều khiển Giao thông thông minh TPHCM, các dữ liệu được liên thông với nhiều cơ quan để phục vụ điều hành, phát triển thành phố. Ảnh: TẤN BA

Tương tự, hồ sơ liên thông đăng ký khai sinh, cấp thẻ bảo hiểm y tế và đăng ký thường trú có thời gian trả kết quả trong vòng 5 ngày làm việc. Sau khi người dân nộp hồ sơ trực tuyến, hệ thống sẽ liên thông dữ liệu đến Trung tâm Phục vụ hành chính công của phường, Công an phường và cơ quan BHXH. Người dân không phải tách thành các bộ hồ sơ riêng để tự lần lượt thực hiện từng thủ tục.

Theo bà Trần Thị Thu An, Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công phường An Phú Đông, đây chính là điểm khác biệt lớn. Thay vì người dân nhận giấy khai sinh rồi đi thực hiện thủ tục đăng ký thường trú, sau đó làm thủ tục cấp thẻ BHYT thì giờ đây, hồ sơ được đưa vào luồng liên thông ngay trên hệ thống.

Toàn bộ quá trình được thực hiện trên môi trường số, mỗi lần hồ sơ chuyển từ khâu này sang khâu khác đều được ghi nhận rõ thời gian đến từng phút. Trong quá trình giải quyết hồ sơ, mỗi bộ phận được quy định thời gian cụ thể. Tuy nhiên, đối với hồ sơ liên thông cấp giấy khai sinh, thẻ BHYT và đăng ký thường trú, hiện hệ thống không hiện kết quả hồ sơ đã được chuyển đến cơ quan công an, cơ quan BHXH hay chưa, nên khi muốn kiểm tra kết quả cấp thẻ BHYT, đăng ký thường trú, công chức Trung tâm Phục vụ hành chính công của phường phải kiểm tra trên nền dữ liệu khác…”, bà Trần Thị Thu An cho biết.

Theo đại diện UBND phường An Phú Đông, từ đầu năm 2026 đến ngày 6-9, phường đã tiếp nhận, giải quyết và trả kết quả hơn 20.700 hồ sơ; tỷ lệ giải quyết trước hạn, đúng hạn đạt 99,95%, số hóa hồ sơ đạt 100%. Đây là kết quả tích cực trong cải cách thủ tục hành chính. Bước tiếp theo là kết nối các khâu xử lý thành một quy trình xuyên suốt, giúp cán bộ nắm rõ trạng thái hồ sơ, kiểm soát tiến độ và kịp thời phát hiện khâu chậm trễ.

Cả một quá trình xây dựng

Để có được sự xuyên suốt trong giải quyết thủ tục hành chính như nói trên, TPHCM đã trải qua một quá trình xây dựng, phát triển và vận hành các nền tảng dữ liệu. Với gần 99% kết quả được cấp dưới dạng điện tử, người dân có thể nhận kết quả trực tuyến, lưu trên môi trường số và tiếp tục sử dụng cho những thủ tục sau, giảm việc sao y, chứng thực và đi lại. Đó cũng là giá trị thiết thực của chuyển đổi số: giảm giấy tờ, giảm thời gian, giảm chi phí và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

TPHCM đang vận hành 13 nền tảng số dùng chung cốt lõi, trong đó có Hệ thống giải quyết thủ tục hành chính, Quản lý văn bản và lịch công tác, ứng dụng Công dân số... Quá trình vận hành cho thấy, khi dữ liệu được liên thông, cán bộ có thể khai thác để giải quyết công việc hiệu quả mà không yêu cầu người dân cung cấp lại thông tin cơ quan nhà nước đã có.

Dữ liệu cũng giúp lãnh đạo thành phố theo dõi tiến độ xử lý hồ sơ theo thời gian thực, giám sát chất lượng phục vụ của từng đơn vị, phát hiện điểm nghẽn để điều hành kịp thời thông qua các bảng dữ liệu tại Trung tâm Thông tin phục vụ chỉ đạo, điều hành (IOC). Tuy nhiên, trong 13 nhóm dữ liệu trọng yếu, chỉ mới kết nối được 3 nhóm thuộc lĩnh vực nông nghiệp - môi trường, tài chính và giáo dục. Còn 10 nhóm vẫn đang trong quá trình hoàn thiện, tập trung ở các lĩnh vực phức tạp về nghiệp vụ như tư pháp - hộ tịch, công an - dân cư chuyên sâu, y tế, nội vụ, xây dựng.

Riêng trong lĩnh vực đất đai, thành phố đang triển khai giai đoạn 2 làm giàu và chuẩn hóa dữ liệu cùng Sở Nông nghiệp và Môi trường, đồng thời số hóa dữ liệu hộ tịch còn tồn đọng sau sắp xếp chính quyền địa phương 2 cấp - riêng khối lượng này dự kiến hơn 12 triệu dữ liệu hộ tịch…

“Thành phố cũng đã kết nối liên thông, đấu nối 13/16 cơ sở dữ liệu bộ, ngành qua trục NDXP - HCM LGSP, tích hợp 254/337 dịch vụ qua trục liên thông quốc gia, đạt 75%. Về khai thác dữ liệu mở và dùng chung: đã đưa 31/45 cơ sở dữ liệu lên Cổng dữ liệu dùng chung và 78/142 cơ sở dữ liệu, tệp dữ liệu lên Cổng dữ liệu mở. Cách tiếp cận của chúng tôi là không đợi “khó nhất giải quyết trước” mà theo nguyên tắc lĩnh vực nào có tác động trực tiếp, tần suất cao với người dân thì ưu tiên làm trước…”, bà Võ Thị Trung Trinh, Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số TPHCM, thông tin.

Ngoài ra, UBND TPHCM đã ban hành Khung kiến trúc số TPHCM, qua đó hình thành nền tảng thống nhất cho quá trình chuyển đổi số toàn diện đến năm 2030, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và các định hướng lớn của Trung ương. Khung kiến trúc số TPHCM được thiết kế gồm 4 phân lớp: Hạ tầng số và an ninh mạng dùng chung; Dữ liệu và nền tảng lõi; Ứng dụng và nghiệp vụ dùng chung; Kênh tương tác và đo lường hiệu quả. Khung kiến trúc số cũng xác lập 7 nguyên tắc cốt lõi, trong đó nhấn mạnh quản trị dựa trên kết quả; lãnh đạo, điều hành dựa trên dữ liệu theo thời gian thực; vận hành thông minh.

Cùng với đó là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trên nền tảng số; lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm; bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng; thúc đẩy dữ liệu mở, minh bạch và đổi mới sáng tạo. Khung kiến trúc số được triển khai đối với toàn bộ các cơ quan nhà nước trên địa bàn TPHCM.

Bà Võ Thị Trung Trinh chia sẻ: “TPHCM đang đứng trước thời cơ lớn khi Luật Phát triển đô thị sẽ có hiệu lực từ ngày 1-10-2026, và việc phát triển chiến lược dữ liệu sẽ có thêm những ưu tiên mới. Chúng tôi sẽ tham mưu UBND TPHCM sớm ban hành quy chế chia sẻ dữ liệu công - tư theo hợp đồng khai thác - mở khóa cho khối doanh nghiệp cùng tham gia hệ sinh thái dữ liệu. Tiếp đó là áp dụng cơ chế chỉ định thầu cho các dự án chuyển đổi số cấp bách còn tồn đọng. Như vậy, khi đó điều mà người dân, doanh nghiệp… cảm nhận rõ nhất không phải là văn bản pháp lý, mà là dịch vụ số mới ra đời nhanh hơn, ít bị chậm trễ vì thủ tục nội bộ và ngày càng nhiều dữ liệu, dịch vụ tiện ích từ cả khu vực tư nhân được tích hợp ngay trên ứng dụng Công dân số mà họ đang dùng...”.