Liên thông dữ liệu, mở hướng quản trị số trường học

Ông Nguyễn Trần Khánh Bảo, Chánh văn phòng Sở GD&ĐT TPHCM chia sẻ tại Hội thảo.

Nội dung trên được ông Nguyễn Trần Khánh Bảo, Chánh Văn phòng Sở GD&ĐT TPHCM, trình bày tại Hội thảo “Chuyển đổi số và Ứng dụng AI trong Giáo dục” thuộc iTECH EXPO 2026 vào chiều 1/10.

Từ nền tảng dữ liệu đến điểm nghẽn kết nối

Theo số liệu chốt ngày 1/10/2026, cơ sở dữ liệu (CSDL) ngành giáo dục TPHCM lưu 31.688.597 bản ghi trên 792 bảng, 19.877 trường thông tin, dung lượng khoảng 46,5 GB, tích lũy liên tục qua 12 năm học. Đây là dữ liệu của khoảng 7.012 trường, cơ sở giáo dục, 2,68 triệu học sinh và gần 197.000 cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên.

Hệ thống có 675.443 tài khoản người dùng ở ba cấp và 195 danh mục dùng chung đã chuẩn hóa. Trùng mã học sinh đã được xử lý triệt để; tỉ lệ đồng bộ với CSDL quốc gia về dân cư trên 99%.

Những con số này cho thấy nền tảng dữ liệu ngành giáo dục TPHCM đã được hình thành với quy mô lớn, tích lũy liên tục qua nhiều năm và từng bước được chuẩn hóa.

Tuy nhiên, theo Sở GD&ĐT TPHCM, trên địa bàn có nhiều doanh nghiệp cung cấp phần mềm quản lý trường học. Các phần mềm chủ yếu đọc dữ liệu từ CSDL ngành, ít ghi ngược khi thông tin thay đổi tại trường.

Sở GD&ĐT TPHCM cho rằng các điểm nghẽn này có chung gốc rễ ở cơ chế, không chỉ ở công nghệ. Tiêu chí kỹ thuật chưa được công khai và áp dụng thống nhất. Việc xác nhận kết nối vẫn làm theo từng sản phẩm. Chuẩn kết nối chưa buộc phần mềm ghi ngược dữ liệu.

“Cơ quan quản lý không chọn phần mềm thay nhà trường, nhưng phải đặt ra nguyên tắc quản trị chung”, ông Nguyễn Trần Khánh Bảo nói.

Công khai tiêu chí, trao quyền cho nhà trường

Từ thực tế trên, Sở GD&ĐT TPHCM đề xuất công khai bộ tiêu chí kỹ thuật bắt buộc: Kết nối API hai chiều, tuân thủ chuẩn dữ liệu ngành, bảo đảm an toàn thông tin và cho phép nhà trường xuất toàn bộ dữ liệu ở định dạng mở.

Toàn cảnh Hội thảo.

CSDL ngành sẽ lưu danh mục nhà cung cấp, sản phẩm và tình trạng kết nối của từng trường. Mọi lượt đọc, ghi dữ liệu sẽ được ghi nhật ký, để ngành đo được tỉ lệ trả ngược của từng đơn vị, từng phần mềm. Quy chế quản lý dữ liệu sẽ xác định rõ ai nhập, ai duyệt, ai chịu trách nhiệm.

Trong năm học 2026–2027, Sở triển khai Cổng thông tin dịch vụ giáo dục số. Doanh nghiệp tự đăng ký; Sở kiểm tra theo tiêu chí rồi công bố. Sở không giới thiệu, không chỉ định doanh nghiệp và không ban hành văn bản xác nhận riêng cho từng hệ thống.

Theo định hướng này, nhà trường được tự tra cứu, so sánh và chọn dịch vụ trên Cổng, đồng thời giữ quyền chuyển đổi nhà cung cấp. “Dữ liệu thuộc về nhà trường và ngành, không thuộc về nhà cung cấp”, ông Bảo nêu rõ.

Cũng theo Chánh văn phòng Sở GD&ĐT TPHCM Nguyễn Trần Khánh Bảo, đi cùng quyền chọn là trách nhiệm: Thủ trưởng đơn vị chịu trách nhiệm về lựa chọn của mình và về chất lượng dữ liệu của trường. Dịch vụ không đáp ứng tiêu chí hoặc không trả ngược dữ liệu sẽ tạm dừng kết nối.

Sở cũng hướng tới giảm gánh nặng nhập liệu, bằng cách hợp nhất 4.935 cấu hình báo cáo địa phương về 101 biểu mẫu chuẩn và chuyển dần sang báo cáo sinh tự động.

“Khi dữ liệu mang lại lợi ích trực tiếp cho người dùng, việc trả ngược sẽ trở thành nhu cầu tự thân”, ông Nguyễn Trần Khánh Bảo nói.