Liên tiếp cây xanh bật gốc ở TP.HCM: Kiểm tra thế nào để ngăn rủi ro?

Theo Sở Xây dựng, cây da cổ thụ ngã đổ ngày 7.10, tại vị trí trước giao lộ Đinh Tiên Hoàng – Võ Thị Sáu (phường Tân Định), thuộc phạm vi quản lý trong khuôn viên tòa nhà ở góc giao lộ. Trong khi đó, hai cây phượng bật gốc ngày 9.10 trên đường số 30 (phường Tân Hưng) thuộc phạm vi quản lý của địa phương.

Việc xác định cây xanh thuộc phạm vi quản lý của đơn vị nào là cơ sở để làm rõ trách nhiệm khi xảy ra sự cố. Tuy nhiên, với những rủi ro có thể đe dọa trực tiếp đến người đi đường, yêu cầu đặt ra không chỉ là xử lý sau khi cây ngã đổ, mà còn phải phát hiện sớm những dấu hiệu mất an toàn, nhất là trong mùa mưa.

Cây đa cổ thụ có đường kính khoảng 2m, cao hơn 20m ngã đổ trước giao lộ Đinh Tiên Hoàng – Võ Thị Sáu ngày 7.10. Ảnh: Lam Giang/Dân Trí

Rà soát từ bộ rễ đến tán cây

Từ đầu mùa mưa đến nay, Sở Xây dựng TP.HCM đã có nhiều văn bản yêu cầu các địa phương, cơ quan và đơn vị quản lý, vận hành công trình hạ tầng kỹ thuật chủ động rà soát, đánh giá mức độ an toàn của hệ thống công trình thuộc phạm vi phụ trách. Mục tiêu là kịp thời có biện pháp xử lý, phòng ngừa sự cố, bảo đảm an toàn và duy trì hoạt động bình thường của các hạ tầng thiết yếu phục vụ người dân.

Đối với cây xanh đường phố, công viên và khu dân cư, yêu cầu đặt ra là kiểm tra toàn bộ hệ thống để phát hiện, đốn hạ hoặc trồng thay thế những cây bị sâu bệnh, già cỗi, sam thân, bọng gốc hoặc nghiêng, có khả năng gãy đổ. Đáng chú ý, việc rà soát cần tập trung vào những cây có hệ rễ bị xâm hại do thi công công trình hạ tầng, cũng như cành nhánh của các cây cao lớn như sao, dầu, lim xẹt.

Các hàng cây cổ thụ, khu vực thường xuyên tập trung đông người và những tuyến đường có mật độ giao thông cao cũng được xác định là những vị trí cần ưu tiên kiểm tra. Đây là những khu vực mà sự cố cây xanh có thể gây hậu quả đáng kể đối với người và phương tiện.

Theo Sở Xây dựng, quản lý, chăm sóc và bảo dưỡng cây xanh, đặc biệt là bảo đảm an toàn cây xanh, luôn là nhiệm vụ được cơ quan này quan tâm, chỉ đạo thường xuyên. Trước và trong mùa mưa bão hằng năm, ngoài việc tăng cường rà soát, cắt tỉa và xử lý cành nhánh khô theo quy trình kỹ thuật, các đơn vị còn thực hiện hạ thấp chiều cao cây kích thước lớn, thu gọn tán và chọn lọc loại bỏ cành nhánh cây dầu phân loại 3 nhằm hạn chế nguy cơ mất an toàn trên đường phố.

Dù vậy, việc chăm sóc định kỳ không đồng nghĩa mọi nguy cơ đều có thể được loại trừ. Những khiếm khuyết ở thân, gốc hoặc bộ rễ cần được nhận diện và đánh giá kịp thời để lựa chọn biện pháp xử lý phù hợp, thay vì chỉ tập trung cắt tỉa phần cành lá bên ngoài.

Xác định tiêu chí xử lý, làm rõ trách nhiệm

Về kế hoạch kiểm tra và tiêu chí quyết định cây cần cắt tỉa, gia cố hoặc đốn hạ, Sở Xây dựng cho biết đã chỉ đạo Trung tâm Quản lý Giao thông và Hạ tầng kỹ thuật Thành phố tiếp tục đẩy mạnh các biện pháp bảo đảm an toàn cây xanh đường phố. Trọng tâm là những tuyến có mật độ giao thông đông đúc, nhiều cây kích thước lớn và cây dầu phân loại 3.

Các đơn vị được yêu cầu tăng cường tuần tra, phát hiện nguy cơ; tổ chức rà soát, kiểm tra, đánh giá bằng những biện pháp kỹ thuật và phương tiện hiện có để xử lý kịp thời cây bị hư hại, khiếm khuyết như sam thân, mục, bọng hoặc có biểu hiện nguy hiểm như nghiêng, nhổm gốc. Công tác ứng trực 24/24 giờ cũng được triển khai, chú trọng thời điểm mưa bão, đồng thời tăng cường phương tiện để chủ động giải quyết các tình huống phát sinh.

Đốn hạ cây xanh ở trung tâm TP.HCM.

Theo Sở Xây dựng, việc đốn hạ, thay thế cây xanh nhằm bảo đảm an toàn được xem xét trong những trường hợp cụ thể: cây chết khô hoàn toàn hoặc suy yếu đến mức không còn khả năng phát triển bình thường và an toàn; cây bị xâm hại hệ rễ, ảnh hưởng sức neo giữ; cây bị khiếm khuyết, tổn thương nặng như mục, bọng, có nguy cơ gãy đổ; cây nghiêng, nhổm gốc và có nguy cơ ngã đổ cao; cùng một số trường hợp khác tùy tình hình thực tế...

Khi sự cố gây thiệt hại về người hoặc tài sản xảy ra, Sở Xây dựng chỉ đạo Trung tâm Quản lý giao thông và hạ tầng kỹ thuật chủ động phối hợp với các cơ quan, đơn vị chức năng xác định nguyên nhân, làm rõ trách nhiệm của đơn vị được giao chăm sóc, bảo dưỡng cây xanh, từ đó đề xuất giải pháp quản lý nhằm tránh những trường hợp tương tự.

Việc xác định trách nhiệm sau sự cố là cần thiết, nhưng hiệu quả phòng ngừa còn phụ thuộc vào khả năng phát hiện nguy cơ trước khi cây đổ, cũng như việc xử lý đúng thời điểm. Bởi ngay cả khi các kế hoạch kiểm tra, chăm sóc được triển khai, thời tiết cực đoan như mưa giông kéo dài hoặc gió lốc mạnh vẫn có thể khiến cành cây gãy, cây bật gốc, gây nguy hiểm cho người và tài sản, đồng thời cản trở giao thông...

Sở Xây dựng khuyến cáo người dân tìm nơi trú ẩn an toàn, hạn chế di chuyển trên những tuyến đường có cây xanh kích thước lớn khi có giông, lốc; không đứng chờ hoặc trú mưa dưới gốc cây, không dừng, đậu phương tiện dưới tán cây. Khi phát hiện cây có dấu hiệu mất an toàn hoặc xảy ra sự cố cây xanh trên đường phố, người dân có thể thông tin qua Tổng đài 1022 của Thành phố để cơ quan chức năng kịp thời kiểm tra, xử lý.

Bài, ảnh: Trọng Dân