Liệu 'hãng xe Tesla' có biến mất?

Từng được xem là lá cờ đầu của ngành công nghiệp ôtô điện, không chỉ tại Mỹ mà còn trên phạm vi toàn cầu, Tesla đang có những động thái rút gọn đáng kể danh mục sản phẩm của mình.

Từ Model S, Model X cho đến bán tải điện Cybertruck, nhiều mẫu xe đáng chú ý của Tesla đã hoặc đang đối diện khả năng bị khai tử, biến mất khỏi bản đồ xe điện toàn cầu. Liệu đây có phải dấu hiệu cho thấy Tesla đang dần rời xa vai trò một hãng sản xuất ôtô?

Khai tử xe, rút gọn danh mục sản phẩm

Hồi đầu năm nay, Elon Musk mở màn cuộc cải tổ quy mô lớn trong danh mục sản phẩm xe điện Tesla bằng tuyên bố sẽ khai tử bộ đôi Model S và Model X. Một là sedan điện hạng sang, một là SUV điện với cửa sau mở dạng cánh chim, cả Model X và Model S đều đã chính thức dừng sản xuất kể từ tháng 5 vừa qua.

Gần đây, đến lượt Tesla Cybertruck rơi vào "tầm ngắm" của Elon Musk. Tỷ phú người Mỹ tuyên bố sẽ bắt đầu tinh gọn dây chuyền sản xuất mẫu bán tải điện tại nhà máy Gigafactory Texas vào khoảng giữa năm sau, dành năng lực nhà máy cho mẫu taxi tự hành Cybercab.

Elon Musk không tuyên bố khai tử Cybertruck, cũng chưa rõ liệu dây chuyền sản xuất mẫu bán tải điện có được di dời sang nhà máy khác hay không. Tuy nhiên, Gigafactory Texas tại Austin được cho là cơ sở duy nhất của hãng có trang thiết bị chuyên dụng để sản xuất các bộ phận đặc biệt của mẫu bán tải điện.

Do vậy, "số phận" của Tesla Cybertruck gần như đã được định đoạt. Chỉ sau khoảng 4 năm có mặt trên thị trường, mẫu bán tải điện "tai tiếng" của Tesla đã rất gần với việc bị khai tử.

Model X đã bị khai tử, Cybertruck dự kiến dừng sản xuất từ giữa năm sau. Ảnh: Bối Hạ, Phúc Hậu.

Nhìn lại danh sách những mẫu xe đã hoặc sắp bị khai tử của Tesla, tất thảy đều từng được Tesla đặt nhiều kỳ vọng chiến lược cho từng mục tiêu cụ thể.

Chẳng hạn, bộ đôi Model S và Model X phản ánh tham vọng của Tesla trong thị trường xe điện hạng sang, trong khi Tesla Cybertruck lại là nỗ lực xâm nhập thị trường bán tải - nơi Ford, General Motors và các hãng Nhật, Hàn đang tận dụng khá tốt niềm đam mê xe cỡ lớn của người dân Mỹ.

Lý do khai tử

Trong tuyên bố khai tử Model S và Model X, Elon Musk cho biết dây chuyền sản xuất các mẫu xe này ở Fremont (tiểu bang California, Mỹ) sẽ chuyển sang chế tạo robot hình người Optimus.

Với Tesla Cybertruck, Elon Musk thừa nhận việc dừng sản xuất mẫu bán tải điện sẽ giúp Tesla có thêm năng lực sản xuất cho mẫu robotaxi Cybercab.

Tesla Cybertruck bị khai tử để tối ưu hoạt động sản xuất taxi tự hành Cybercab. Ảnh minh họa: Top Gear.

Bằng những tuyên bố nêu trên, Tesla dường như đang muốn rút dần nguồn lực ở mảng ôtô, thay vào đó tập trung cho mảng tự động hóa, bao gồm robot Optimus và xe taxi tự hành Cybercab.

Dù vậy, đằng sau những tuyên bố về chiến lược chuyển đổi xung quanh động thái khai tử bộ ba Model S, Model X và Cybertruck, hiệu quả kinh doanh của các dòng xe này cũng là yếu tố không thể bỏ qua.

Trong nhiều năm, Model 3 và Model Y luôn là những dòng xe "gánh" phần lớn doanh số Tesla tại nhiều thị trường. Ngay trong 9 tháng đầu năm nay, Model 3 và Model Y đã đóng góp gần 97% tổng lượng xe Tesla bàn giao trên toàn cầu. Hai dòng xe này đạt doanh số gần 1,29 triệu xe, trong khi toàn bộ dòng xe còn lại chỉ đóng góp chưa đến 37.000 xe.

Bản thân Tesla Cybertruck với những "lùm xùm" trước, trong và sau khi mở bán chính thức cũng không phải là dòng xe được lòng khách hàng.

Giá bán thương mại cao hơn đáng kể so với mức Tesla từng công bố tại thời điểm ra mắt, cùng những tranh cãi về thiết kế, chất lượng và các đợt triệu hồi đã ảnh hưởng đến sức hấp dẫn của Tesla Cybertruck.

Không những vậy, toàn thị trường bán tải điện tại Mỹ cũng gặp nhiều khó khăn khi giá xe cao, tầm hoạt động lại có thể ảnh hưởng đáng kể khi kéo tải nặng là những thách thức mà Cybertruck cùng loạt bán tải điện như Ford F-150 Lightning phải đối mặt.

Bán tải điện không phải cuộc chơi dễ dàng cho các hãng xe tại Mỹ. Ảnh: Tesla, Ford.

Sự chênh lệch quá lớn trong cơ cấu doanh số giữa Model 3, Model Y với phần còn lại khiến Tesla không còn lý do vững chắc để duy trì sự hiện diện của Model S, Model X và Cybertruck.

Liệu có còn "hãng xe Tesla"?

Động thái khai tử hàng loạt dòng xe khiến nhiều người đặt ra câu hỏi, liệu khái niệm "hãng xe Tesla" có còn tồn tại trong tương lai hay không. Cho đến lúc này, câu trả lời là có, Tesla vẫn sẽ là một hãng xe.

Như đã đề cập phía trên, danh mục sản phẩm xe điện của Tesla vẫn còn những "chủ lực" doanh số Model 3 và Model Y. Không những vậy, xe đầu kéo điện Tesla Semi cũng đã bắt đầu lăn bánh trên đường, trong khi Tesla Roadster ra mắt gần đây cũng trở thành "hiện tượng" trên Internet.

Model Y Juniper và Roadster là những mẫu xe được Tesla ra mắt gần đây. Ảnh: Tesla.

Việc Tesla chia sẻ nguồn lực cho robot và taxi tự hành không đồng nghĩa hãng này rút chân hoàn toàn khỏi mảng ôtô. Khi Model 3 và Model Y vẫn bán tốt - dù đứng trước áp lực không nhỏ từ các đối thủ, Tesla vẫn có đủ cơ sở để duy trì mảng kinh doanh ôtô, ít nhất trong ngắn hạn.

Khi đầu tư thêm cho mảng robot hình người và taxi tự hành, Elon Musk dường như muốn thay đổi vị thế của Tesla trong toàn ngành công nghiệp giao thông. Thay vì chỉ bán ôtô điện cho khách hàng như khoảng chục năm gần đây, Tesla có vẻ sẽ muốn tiến đến sở hữu một hệ sinh thái kết hợp giữa xe tự lái, dịch vụ robotaxi và robot hình người.

Robotaxi Cybercab sẽ đóng vai trò quan trọng với Tesla trong tương lai. Ảnh: Tesla.

Trong mô hình giả định đó, ôtô điện Tesla không còn là sản phẩm duy nhất, thậm chí nhận sự quan tâm và mức độ đầu tư thấp hơn các lĩnh vực mới như robotaxi hay robot hình người Optimus.

Nếu chiến lược trên thực sự được Tesla theo đuổi, bản đồ ngành công nghiệp ôtô thế giới vẫn sẽ chứng kiến cái tên Tesla xuất hiện như một hãng xe. Tuy nhiên, đằng sau danh xưng "hãng xe Tesla" sẽ là tham vọng của Elon Musk muốn vươn xa hơn mục tiêu trở thành nhà sản xuất ôtô điện hàng đầu thế giới.