Lính cứu hỏa bỏ lại bình thở cạn khí, cõng nạn nhân vượt biển khói

Từ năm 2016 đến nay, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH đã tham gia chữa cháy hơn 36.700 vụ, triển khai hơn 23.000 vụ cứu nạn, cứu hộ, trực tiếp cứu sống hơn 12.000 người.

Phía sau những con số ấy là những cuộc chạy đua với thời gian, nơi người lính luôn bước về phía hiểm nguy để đưa người khác trở về an toàn. Họ cũng có gia đình, có những người thân chờ đợi, nhưng mỗi khi tiếng còi báo động vang lên, họ lại sẵn sàng lên đường.

Băng qua "biển lửa"

18 năm công tác trong lực lượng Công an nhân dân, trong đó nhiều năm trực tiếp làm nhiệm vụ chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, Trung tá Lê Văn Đoài, Tổ trưởng Tổ PCCC và CNCH (Đội cảnh sát CC và CNCH khu vực số 7, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an TP Hà Nội), đã trải qua nhiều vụ cháy nguy hiểm.

Với anh, một trong những kỷ niệm đáng nhớ nhất là vụ cháy ngày 5/5/2026 tại ngôi nhà số 5 phố Hàng Vôi (Hoàn Kiếm, Hà Nội), nơi anh cùng đồng đội đã cứu được 4 người mắc kẹt.

Cán bộ, chiến sĩ Đội CC và CNCH khu vực số 7 triển khai chữa cháy quán ăn trên phố Tăng Bạt Hổ.

Nhớ lại thời điểm đó, Trung tá Đoài cho biết, khoảng 4 phút sau khi nhận thông tin từ Trung tâm Chỉ huy 114, lực lượng chữa cháy đã có mặt tại hiện trường. Khi đó, đám cháy đã phát triển lớn, bao phủ toàn bộ tầng một của ngôi nhà.

“Chúng tôi triển khai ngay lực lượng chữa cháy tại tầng một. Với kinh nghiệm hơn 7 năm chữa cháy tại khu vực phố cổ, qua ánh lửa, tôi hình dung được kiến trúc của ngôi nhà, đồng thời triển khai đội hình phù hợp và hướng di chuyển trong đám cháy”, Trung tá Đoài nhớ lại.

Rất nhanh sau đó, anh cùng đồng đội triển khai một mũi tấn công. Từ tầng một, vòi phun nước được hướng lên trên dọc theo trục cầu thang để chữa cháy tại các tầng phía trên. “Các sản phẩm cháy rơi vào người chúng tôi. Ba anh em cùng giữ vòi chữa cháy và áp sát người vào nhau để đứng vững”, anh kể.

Khi đám cháy phần nào dịu xuống, Trung tá Đoài chuyển nhiệm vụ cầm vòi chữa cháy cho đồng đội rồi một mình di chuyển lên phía trên để tìm kiếm, cứu người. “Tôi vừa di chuyển, vừa bò lên trên. Vật liệu của ngôi nhà và các sản phẩm cháy chắn hết lối đi”, Trung tá Đoài nhớ lại.

Khi lên đến tầng 5, tại khu vực phòng ngủ, anh phát hiện 4 nạn nhân. Trong đó, một phụ nữ lớn tuổi gần như đã ngất lịm. Trung tá Đoài cho biết, môi trường bên trong lúc này vô cùng khắc nghiệt. Khói dày đặc khiến tầm nhìn gần như bằng không, nhiệt lượng lớn, khí độc bao trùm. Đặc biệt, toàn bộ cầu thang gỗ của ngôi nhà đã cháy.

Các nạn nhân được đưa ra ngoài trong vụ cháy nhà số 5 Hàng Vôi.

Một tình huống bất ngờ xảy ra, bình thở của Trung tá Đoài cũng đã hết khí. Anh quyết định bỏ bình thở, trấn an các nạn nhân, hướng dẫn họ sử dụng quần áo và những vật dụng xung quanh để bịt mặt, mũi, hạn chế hít phải khói độc.

Anh cõng người phụ nữ lớn tuổi, đồng thời hướng dẫn những nạn nhân còn lại di chuyển theo sau. "Người phía sau bám vào áo người phía trước để cùng nhau xuống dưới", Trung tá Đoài nói.

Khi đến chiếu nghỉ giữa tầng 4 và tầng 5, anh và nạn nhân nữ lớn tuổi bị ngã. Tuy nhiên, Trung tá Đoài nhanh chóng đứng dậy, tiếp tục cõng nạn nhân xuống dưới, đồng thời động viên những người còn lại cố gắng di chuyển.

“Tôi trấn an các nạn nhân rằng bên dưới đã có đồng đội của tôi chờ sẵn. Mọi người cố gắng bằng sức lực còn lại để cùng di chuyển xuống”, anh kể.

"Thứ không khí chúng tôi hít vào là khói, khí độc"

Theo Trung tá Đoài, mỗi hơi thở hít vào lúc đó gần như khiến cơ thể cứng lại, phổi căng hết ra, bởi đó là khói, khí độc chứ không phải không khí bình thường.

Trung tá Lê Văn Đoài.

Khi xuống đến tầng 2, Trung tá Đoài cùng các nạn nhân được đồng đội hỗ trợ, dìu và đưa ra ngoài an toàn.

"Vừa bước ra ngoài, gần như người tôi không còn sức nữa, nằm vật ra đó luôn. Nhưng trong lòng tôi rất vui vì nhiệm vụ đã hoàn thành xuất sắc”, anh nhớ lại.

Theo Trung tá Đoài, người lính chữa cháy được rèn luyện trong môi trường đặc thù nên khả năng chịu đựng và thích nghi với điều kiện khắc nghiệt tốt hơn người bình thường. Tuy nhiên, trong những tình huống như vậy, bản lĩnh và tâm lý vẫn là yếu tố đặc biệt quan trọng.

"Trong vụ cháy trên, nếu người lính cứu hỏa không có bản lĩnh và tâm lý vững vàng thì rất dễ bị cuốn theo sự hoảng loạn của nạn nhân. Chúng tôi không thể phản ứng như người bình thường trong những tình huống đó”, anh nói.

Trung tá Lê Văn Đoài cho biết công việc chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ dần trở thành một phản xạ nghề nghiệp. "Hàng ngày chúng tôi sinh hoạt, từ bữa cơm đến giấc ngủ, chỉ cần nghe tiếng còi báo là thành một phản xạ tự nhiên, sẵn sàng lên đường làm nhiệm vụ”, anh chia sẻ.

Theo Trung tá Đoài, nhiệm vụ lớn nhất của người lính cứu hỏa là cứu được người bị nạn. Chính vì vậy, khi bước vào một vụ cháy, tâm lý của phải thật vững để xác định cách thức tiếp cận, tìm kiếm và đưa nạn nhân ra ngoài.

“Trong tích tắc đó gần như chúng tôi cũng không có thời gian suy nghĩ nhiều. Cứu xong các nạn nhân, chúng tôi lại tiếp tục nhiệm vụ. Miễn là thể lực còn thì chúng tôi lại bước vào một trận đánh mới, một nhiệm vụ mới”, Trung tá Đoài chia sẻ.

Vụ cháy quán ăn số 5 Hàng Vôi.

Mỗi người dân cần trang bị kỹ năng thoát nạn

Trước khi trực tiếp làm công tác chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, Trung tá Lê Văn Đoài từng hoạt động trong lĩnh vực phòng cháy. Đây là kinh nghiệm giúp anh hiểu rõ hơn về các loại hình, nguyên nhân dẫn đến cháy, nguyên lý phát triển của đám cháy và đặc điểm của từng công trình.

Đây là một lợi thế giúp Trung tá Đoài có thể phân tích, dự đoán và tính toán để lồng ghép công tác phòng cháy vào công tác chữa cháy.

Theo Trung tá Đoài, các vụ cháy tại khu vực phố cổ Hà Nội có những đặc thù riêng. Ngõ nhỏ, ngõ sâu khiến phương tiện chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ khó tiếp cận. Nhà ở có diện tích chật hẹp, nhiều hộ gia đình cùng sinh sống trong một căn nhà, trong khi lượng vật liệu dễ cháy tồn chứa nhiều.

“Chữa cháy đối với những loại hình này, ngoài việc áp dụng các kỹ, chiến thuật chữa cháy thông thường, còn phải vận dụng các kỹ năng, kinh nghiệm trải qua nhiều vụ cháy”, anh nói.

Từ mỗi vụ cháy, lực lượng chữa cháy tiếp tục rút kinh nghiệm, phát huy những điểm mạnh và hiểu rõ hơn đặc điểm, kết cấu của từng ngôi nhà để dự đoán diễn biến khi xảy ra cháy, khả năng tụ khói, giữ nhiệt và phát triển của đám cháy.

Vẫn theo Trung tá Đoài, những kỹ năng này cần được tích lũy lâu dài và thường xuyên để nâng cao hiệu quả chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ tại các khu vực nhà phố, đặc biệt là khu vực phố cổ.

Dù trực tiếp đối mặt với hiểm nguy, anh cho rằng điều quan trọng nhất vẫn là phòng cháy để không xảy ra cháy. Nếu không may xảy ra sự cố, việc chữa cháy ngay từ ban đầu có ý nghĩa quyết định, hạn chế đám cháy phát triển thành quy mô lớn.

“Làm sao để thực hiện ngay việc chữa cháy ban đầu, không để phát sinh đám cháy lớn, đó là điều kiện kiên quyết và tốt nhất”, Trung tá Đoài nói.

Để làm được điều đó, theo anh, cần sự phối hợp của nhiều yếu tố, trong đó có ý thức chấp hành các quy định về phòng cháy của người dân và việc duy trì những biện pháp an toàn trong sinh hoạt hằng ngày. Khi đám cháy đã xảy ra, yếu tố quan trọng tiếp theo là kỹ năng thoát nạn.

“Bản thân mỗi người dân, ngoài việc trang bị kiến thức về chữa cháy ban đầu, còn phải trang bị kiến thức thoát nạn cho bản thân mình và những người xung quanh”, Trung tá Đoài nhấn mạnh.