Livestream trên mạng xã hội: Đừng để một cú 'bấm máy' thành rủi ro pháp lý

Phát trực tiếp (livestream) có thể giúp một sự việc nhanh chóng tiếp cận hàng nghìn người, nhưng cũng có thể biến thông tin chưa được kiểm chứng thành “tin nóng” chỉ sau vài phút.

Nhiều vụ việc người dân livestream thu hút hàng nghìn lượt xem và chia sẻ trên mạng xã hội.

Ngày 23/9, tại khu vực chân cầu vượt Bắc Sơn (tỉnh Thái Nguyên), một đám đông tập trung quanh chiếc ô tô dừng giữa đường, quay video, livestream và chia sẻ trên mạng xã hội. Khi vụ việc chưa được xác minh, một số tài khoản đã đưa ra suy đoán về “mâu thuẫn tình cảm”, thu hút sự chú ý trên mạng. Việc tụ tập, quay phim, livestream còn gây cản trở giao thông, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng an ninh, trật tự. Công an tỉnh Thái Nguyên đã khẩn trương xác minh, làm rõ vụ việc và những người liên quan.

Rất đông người tập trung quanh một chiếc ô tô ở tỉnh Thái Nguyên để quay phim, livestream lên các nền tảng mạng xã hội. Ảnh: Internet

Ngày 13/9/2026, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Điện Biên thi hành lệnh bắt bị can để tạm giam, khám xét đối với Nguyễn Thị Ngọc về tội “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân”. Theo cơ quan chức năng, ngày 10/2, Ngọc livestream hơn 1 giờ 20 phút cuộc gọi video với Bùi Thị Măng trên Facebook cá nhân. Nội dung được xác định có thông tin xuyên tạc, vu khống, xúc phạm nghiêm trọng uy tín của Đảng, Nhà nước và lực lượng Công an nhân dân.

Tại Phú Thọ, ngày 19/9, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh đã khởi tố vụ án, khởi tố 6 bị can về tội “Gây rối trật tự công cộng”, liên quan vụ livestream tại Bệnh viện Hữu nghị Lạc Việt, gây mất an ninh, trật tự và đưa thông tin sai sự thật.

Trước đó một thời gian, tại Hà Tĩnh, ngày 15/5, Bùi Xuân Cường (SN 1990, trú xã Kỳ Hoa) livestream trên Facebook chửi bới, đe dọa mẹ ruột. Sau khi video lan truyền, Công an xã Kỳ Hoa đã triệu tập Cường làm việc. Cường thừa nhận hành vi và cho biết trước đó có sử dụng rượu bia. Vụ việc gây bức xúc, ảnh hưởng đến an ninh, trật tự tại địa phương.

Từ những vụ việc trên cho thấy, livestream không chỉ là việc “phát trực tiếp cho mọi người cùng xem”, mà khi nội dung vượt khỏi giới hạn pháp luật, người thực hiện hoàn toàn có thể phải đối mặt với những hậu quả pháp lý nghiêm trọng.

Công an tỉnh Điện Biên ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Bùi Thị Măng. Ảnh: Bộ Công an

Đằng sau những phiên livestream thu hút hàng nghìn lượt xem là tâm lý hiếu kỳ, chạy theo đám đông và sợ bỏ lỡ thông tin “nóng”, trong khi ít người kịp dừng lại để kiểm chứng đúng - sai hay nghĩ đến hệ lụy phía sau.

Chị Nguyễn Thị Nguyệt (xã Cẩm Xuyên) chia sẻ: “Trước đây, thấy chỗ nào livestream đông người xem, bình luận rôm rả là tôi cũng bấm vào xem vì tò mò, sợ bỏ lỡ chuyện đang "hot". Nhiều khi thấy đám đông quay clip, phát trực tiếp, mình cũng bị cuốn theo rồi bật máy quay mà không nghĩ thông tin đúng hay sai, hay việc phát lên mạng có thể gây hậu quả gì. Sau khi tìm hiểu những rủi ro từ việc livestream và chia sẻ các nội dung chưa được kiểm chứng, tôi sẽ thận trọng hơn, kiểm tra kỹ thông tin trước khi đăng tải hoặc chia sẻ, tránh vô tình tiếp tay lan truyền thông tin sai lệch trên mạng xã hội".

Người dân cần kiểm tra kỹ thông tin trước khi đăng tải hoặc chia sẻ, tránh vô tình tiếp tay lan truyền thông tin sai lệch trên mạng xã hội.

Tâm lý “thấy đông thì xem, thấy nóng thì phát” khiến không ít người vô tình trở thành mắt xích trong quá trình lan truyền thông tin chưa được kiểm chứng, đồng thời phát tán cả những hình ảnh, dữ liệu mà chính họ cũng không lường hết hậu quả.

Khi đã lên sóng, hình ảnh có thể nhanh chóng bị lưu lại, sao chép và tiếp tục lan truyền trên nhiều nền tảng. Đáng lo hơn, một lời bình luận xúc phạm, thông tin chưa kiểm chứng hay những suy diễn, gán ghép, quy kết thiếu căn cứ đều có thể gây tổn hại đến danh dự, nhân phẩm của người liên quan. Việc đưa hình ảnh, trang cá nhân của người khác lên livestream để kêu gọi cộng đồng “tìm thông tin”, “xác minh” hay truy trách nhiệm có thể biến một sự việc chưa rõ đúng - sai thành làn sóng phán xét. Không chỉ người trực tiếp livestream, người đăng lại, chia sẻ hoặc tiếp tục phát tán nội dung vi phạm cũng có thể phải chịu trách nhiệm tùy tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi.

Theo Luật sư Nguyễn Hoàng Linh Chi - Công ty Luật TNHH Hà Châu, livestream là tự do biểu đạt của cá nhân trong khuôn khổ pháp luật, nhưng không đồng nghĩa với việc được tự do ghi hình, phát tán mọi thông tin. Việc livestream hình ảnh của người khác phải tuân thủ các quy định về quyền đối với hình ảnh và bảo vệ dữ liệu cá nhân, trong đó cần đặc biệt lưu ý yêu cầu về sự đồng ý của người có hình ảnh, trừ những trường hợp pháp luật cho phép sử dụng.

Luật sư Nguyễn Hoàng Linh Chi - Công ty Luật TNHH Hà Châu.

Điều 15 Nghị định 330/2026/NĐ-CP quy định, người phát trực tiếp (livestream) nội dung, hình ảnh hoặc hành vi không phù hợp với chuẩn mực văn hóa, đạo đức xã hội trên không gian mạng có thể bị phạt tiền từ 10 - 20 triệu đồng, nếu hành vi chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự. Bên cạnh đó, căn cứ theo quy định của pháp luật, trường hợp livestream có dấu hiệu của tội phạm và đủ yếu tố cấu thành tội phạm theo quy định của Bộ luật Hình sự, người vi phạm có thể bị xử lý hình sự.

Theo Thiếu tá Đặng Thế Long - Phòng An ninh mạng, Công an tỉnh Hà Tĩnh, pháp luật không cấm người dân quay phim, ghi hình hiện trường. Tuy nhiên, việc ghi hình phải bảo đảm không xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác, không cản trở hoạt động của cơ quan chức năng và không biến hình ảnh thu được thành công cụ để suy diễn, xúc phạm hoặc phát tán thông tin chưa được kiểm chứng. Đối với những vụ việc đang được xác minh, phải chờ thông tin chính thức từ cơ quan chức năng. Mạng xã hội không thể thay thế cơ quan chức năng trong việc xác minh sự thật, càng không phải nơi để một cá nhân tự đưa ra kết luận về trách nhiệm của người khác.

Lực lượng chức năng đang chủ động kiểm tra, rà soát, xác minh và thu thập tài liệu, chứng cứ đối với những tài khoản có hành vi đăng tải, chia sẻ hoặc bình luận nội dung có dấu hiệu vi phạm. Những trường hợp cố tình thêu dệt, phát tán thông tin sai sự thật sẽ được xử lý theo quy định.