Lo cho Việt Nam và Thái Lan khi Philippines dùng 'bài' từ đội nữ

Việt Nam bị Philippines cầm hòa tại AFF Cup 2024. Ảnh: VFF

Tuy nhiên, cần nhớ là nếu bóng đá nữ Philippines từng khiến khu vực thay đổi cách nhìn bằng chiến lược tìm kiếm cầu thủ gốc Philippines trên toàn thế giới, bóng đá nam nước này hiện cũng đang đi theo công thức tương tự.

Bài học từ bóng đá nữ 5 năm trước

Ngày 26/9, Việt Nam sẽ gặp Philippines tại sân Si Jalak Harupat, Bandung, trong trận mở màn bảng B FIFA ASEAN Cup 2026. Ba ngày sau, thầy trò HLV Kim Sang-sik mới đối đầu Thái Lan. Nhưng cả chúng ta và Thái Lan chỉ mải nghĩ về nhau trong khi chính Philippines mới là đối thủ không nên bị đánh giá thấp, nhất là khi đội bóng này đang mang đến một diện mạo hoàn toàn khác so với vài năm trước.

Nếu nhìn sang bóng đá nữ, bài học càng rõ. Khoảng 5 năm trước, rất ít người nghĩ Philippines có thể chen chân vào cuộc đua với Việt Nam và Thái Lan. Nhưng chiến lược tìm kiếm những cầu thủ mang dòng máu Philippines đang sinh sống, trưởng thành và thi đấu ở các nền bóng đá phát triển đã thay đổi vị thế của họ.

Philippines giành quyền dự World Cup nữ 2023 và tại giải đấu trên đất Australia - New Zealand, họ gây bất ngờ khi đánh bại chủ nhà New Zealand 1-0. Trong khi đó, Việt Nam thua cả ba trận vòng bảng với 12 bàn thua.

Đến SEA Games 2025, Philippines tiếp tục tạo cột mốc lịch sử khi đánh bại cả Thái Lan ở bán kết rồi hạ Việt Nam trong chung kết để lần đầu giành HCV bóng đá nữ. Lúc này, nữ Philippines cũng là lá cờ đầu của khu vực tại Asian Games khi vào tứ kết với 4 điểm trong khi Việt Nam chỉ có 1 điểm còn Thái Lan và Myanmar bị loại sớm.

Đáng chú ý hơn, sự thay đổi ấy không đến từ việc Philippines đột nhiên xây dựng được một hệ thống đào tạo trẻ vượt trội so với toàn khu vực. Họ tận dụng một nguồn lực mà trước đó chưa được khai thác triệt để là cộng đồng người Philippines và những cầu thủ nữ mang dòng máu Philippines đang được đào tạo ở nước ngoài.

Bóng đá nam Philippines hiện cũng đi theo hướng đó. Danh sách dự FIFA ASEAN Cup 2026 chỉ có hậu vệ Daisuke Sato đang chơi bóng trong nước. Phần còn lại thi đấu ở nước ngoài, trong đó có nhiều cầu thủ tại châu Âu và Mỹ. Đây là điểm rất đáng chú ý. Bởi thay vì chờ hệ thống bóng đá trong nước sản sinh ra một thế hệ cầu thủ đủ sức cạnh tranh, Philippines tìm kiếm tài năng ở những nơi có môi trường đào tạo và thi đấu phát triển hơn.

Philippines ngày càng là đối thủ khó chịu. Ảnh: VFF

“Công thức bóng đá nữ” đang được áp dụng cho đội tuyển nam

Những cái tên trong danh sách Philippines cho thấy rõ cách tiếp cận này. Bjorn Martin Kristensen đang chơi cho KFUM Oslo ở Na Uy, trong khi Sebastian Rasmussen khoác áo Hobro IK II. Ở tuyến giữa, Randy Schneider từng trải qua nhiều cấp độ đội trẻ của Thụy Sĩ trước khi chọn khoác áo Philippines và hiện thi đấu cho Andorra ở giải hạng Nhất Tây Ban Nha.

Những cầu thủ như vậy mang đến một giá trị mà bóng đá Đông Nam Á rất khó tự tạo ra trong thời gian ngắn: kinh nghiệm được tích lũy trong môi trường bóng đá châu Âu. Và đây chính là điểm khiến Việt Nam lẫn Thái Lan phải chú ý.

Việc một đội tuyển Đông Nam Á có một danh sách gần như toàn bộ cầu thủ đang thi đấu ở nước ngoài sẽ rất đáng gờm. Minh chứng rõ nhất chính là thành công của Indonesia tại vòng loại World Cup 2026.

Hãy nhớ lại Việt Nam từng có những cầu thủ như Công Phượng, Quang Hải, Văn Hậu thử sức ở châu Âu, nhưng các chuyến xuất ngoại của các tuyển thủ Việt Nam toàn là thất bại và không thể trụ nổi ở các giải hạng thấp. Trong khi đó, Philippines lại có những ngôi sao bền bỉ ở trời Âu.

Tất nhiên, Việt Nam cũng chuyển mình. Danh sách FIFA ASEAN Cup 2026 của HLV Kim Sang-sik có Nguyễn Adou Leygley Minh, cầu thủ mang hai dòng máu Việt - Pháp và được đào tạo tại Pháp, cùng Williams Minh Hoàng, cầu thủ có gốc Việt và được đào tạo ở Anh. Thế nhưng, rõ ràng Philippines có chất lượng và số lượng châu Âu nhiều hơn.

Cần nhớ năm 2024, đội tuyển Việt Nam từng đánh bại Thái Lan ở chung kết AFF Cup nhưng cũng chỉ có thể hòa Philippines 1-1 và khi ấy Philippines chưa dùng nhiều Phi kiều như hiện giờ. Do vậy đừng lạ nếu Philippines sẽ gây bất ngờ trong trận ra quân với Việt Nam tại FIFA ASEAN Cup tới đây. Và cũng đừng lạ nếu trong tương lai bóng đá nam Philippines sẽ đẩy Việt Nam, Thái Lan xuống như cách mà bóng đá nữ Philippines đã làm.