Lo ngại nạn chèo kéo tại điểm tâm linh đầu xuân ở Khánh Hòa

Du khách nước ngoài liên tục bị chèo kéo tại chùa Long Sơn

Chèo kéo nơi cửa Phật

Trong vai người đi du xuân, chúng tôi tìm đến chùa Long Sơn (phường Tây Nha Trang) - một trong những điểm đến tâm linh nổi tiếng, thu hút đông đảo người dân và du khách thập phương.

Từ sáng sớm, dòng người đã nườm nượp đổ về chùa để thắp nhang, cầu bình an, xin lộc đầu năm. Không ít du khách nước ngoài cũng chọn nơi đây làm điểm tham quan, tìm hiểu văn hóa tín ngưỡng đầu xuân của người Việt.

Clip: Tình trạng đeo bám, chèo kéo du khách ở chùa Long Sơn

Nhưng bình an chưa kịp tìm thấy thì sự bất an đã xuất hiện ngay từ cổng chùa. Vừa bước qua lối vào, chúng tôi lập tức bị bao vây bởi những lời mời chào dồn dập. Nhiều người bán hàng cầm sẵn nhang, túi lộc, quạt… trên tay, liên tục mời mọc.

Vừa dừng lại quan sát khung cảnh chưa đầy 1 phút, một phụ nữ đã nhanh chóng tiến đến: "Mua giúp em bó nhang lấy lộc đầu năm đi, rẻ thôi mà. Vào chùa không mua nhang thắp thì sao có lộc" - người phụ nữ vừa nói, chân vẫn bước theo khi chúng tôi từ chối.

Không chỉ chúng tôi, nhiều du khách nước ngoài cũng rơi vào tình huống tương tự. Có người liên tục xua tay, nói "No, thanks!". Thậm chí, có du khách phải nhanh chóng rời đi trong trạng thái không mấy vui vẻ. Dù đã thể hiện rõ sự không đồng ý, người phụ nữ bán hàng vẫn bám theo du khách ấy thêm một quãng khá xa mới chịu quay lại.

Cũng có trường hợp vì quá ngại ngần trước sự chèo kéo kéo dài, một số du khách đành mua tạm một món hàng cho xong... chuyện.

Theo quan sát, trong khuôn viên chùa đã bố trí khu vực riêng cho các cá nhân buôn bán, ngồi đúng vị trí quy định. Lực lượng an ninh trật tự cũng có mặt tại đây. Tuy nhiên, tình trạng chèo kéo vẫn diễn ra công khai, chưa có dấu hiệu được xử lý triệt để.

Rời chùa Long Sơn, chúng tôi đến Am Chúa - di tích văn hóa cấp quốc gia tại xã Diên Điền. Ngay từ lối dẫn vào khu di tích, một số người đã đứng chặn dọc tuyến đường để thu phí.

Bãi giữ xe được quây tạm bằng dây và tấm bạt mỏng, diện tích khá nhỏ, sơ sài so với lượng phương tiện đổ về ngày một đông. Xe máy được xếp san sát, gần như không còn khoảng trống. Mỗi lượt gửi xe máy có giá 10.000 đồng, với ô tô, mức thu lên đến 30.000 đồng/lượt.

Tình trạng "giăng dây thu tiền" đang diễn ra tại di tích quốc gia Am Chúa

Trong khi đó, theo bảng giá do UBND tỉnh Khánh Hòa ban hành năm 2016 được niêm yết tại di tích quốc gia Am Chúa, mức thu trông giữ xe thu theo lượt ban ngày (từ 6 giờ đến trước 19 giờ) tại các điểm danh lam thắng cảnh, di tích, lễ hội được quy định: xe máy 4.000 đồng/lượt; ô tô dưới 12 chỗ 15.000 đồng/lượt; ô tô từ 12 chỗ trở lên 20.000 đồng/lượt. So với mức thu thực tế, có thể thấy sự chênh lệch khá rõ.

Khi chúng tôi dừng ô tô tại một bãi đất trống bên ngoài khu vực giăng dây, chưa có ý định đưa xe vào trong, một người đàn ông tiến lại và cho biết khu vực này đã được "thầu", dù đậu xe ở đó vẫn phải nộp phí.

"Đất ở đây anh thầu hết rồi. Dù em không gửi xe bên anh mà đậu ở đó anh cũng thu tiền.Tết mà, coi như em lì xì cho anh đầu năm!", người đàn ông nói.

Dù không khỏi bức xúc, nhiều người dân, du khách vẫn chọn cách im lặng trả tiền với tâm lý đầu năm không muốn xảy ra va chạm. Câu chuyện về việc "giăng dây thu tiền" và cách tổ chức vẫn đặt ra những băn khoăn về tính minh bạch, sự thống nhất trong quản lý tại một di tích mang tầm quốc gia, khu vực đáng lẽ cần sự chỉn chu và chuyên nghiệp hơn để xứng với giá trị vốn có.

Bao giờ chấm dứt?

Các địa điểm tâm linh lớn trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa sẽ thu hút đông du khách đến hết tháng Giêng, nếu không kịp thời chấn chỉnh việc thu phí trông giữ xe, kéo dài tình trạng chèo kéo thi những hình ảnh chưa đẹp ấy sẽ âm thầm bào mòn môi trường văn hóa, du lịch mà địa phương dày công xây dựng.

Với du khách phương xa, đặc biệt là khách quốc tế, một trải nghiệm thiếu thiện cảm có thể ảnh hưởng trực tiếp đến đánh giá về điểm đến.

Theo một số chuyên gia du lịch, mưu sinh là nhu cầu chính đáng và cần được tôn trọng. Song mưu sinh bằng cách tạo áp lực, làm xô lệch sự tôn nghiêm vốn có của không gian tâm linh lại là câu chuyện khác. Vấn đề không nằm ở việc cấm đoán, mà ở cách tổ chức, sắp xếp hoạt động dịch vụ sao cho hài hòa lợi ích đôi bên.

Nhiều người dân sống gần các khu vực này cũng thừa nhận tình trạng này không phải mới xuất hiện, mà gần như lặp lại vào dịp cao điểm lễ, Tết.

"Ai cũng muốn kiếm thêm thu nhập đầu năm, nhưng chèo kéo quá thì phản cảm lắm", ông Nguyễn Văn Thành (phường Tây Nha Trang) chia sẻ. Theo ông Thành và nhiều người dân khác, điều họ mong mỏi là sự sắp xếp lại để mọi hoạt động diễn ra trật tự, văn minh hơn.

Đã đến lúc việc quản lý tại các điểm tâm linh không thể làm theo kiểu "đến hẹn lại nhắc". Sự quyết liệt, đồng bộ mới là giải pháp căn cơ để chấm dứt tình trạng tái diễn qua từng năm.

Bởi nếu không hành động kịp thời, điều mất đi không chỉ là vài hình ảnh phản cảm, mà là niềm tin của du khách. Muốn giữ chân và khiến du khách quay trở lại, một điểm đến không chỉ cần cảnh quan đẹp hay câu chuyện văn hóa hấp dẫn, trước hết phải đem lại cho du khách cảm giác được tôn trọng, được bảo vệ và được phục vụ đúng mực trong một môi trường văn minh, thân thiện.

Hương Thảo