Loạt vi phạm tại Tập đoàn Dương Đông

Công ty Dương Đông được thành lập năm 2006, có vốn điều lệ 750 tỷ đồng, trụ sở tại TP.HCM. Doanh nghiệp được Bộ Công Thương cấp giấy xác nhận đủ điều kiện làm thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu vào tháng 7/2024.

Theo kết luận thanh tra, Công ty Dương Đông có 17 công ty thành viên, 7 chi nhánh, hệ thống phân phối gồm 45 tổng đại lý, đại lý và 34 cửa hàng bán lẻ xăng dầu. Doanh nghiệp còn sở hữu 17 tàu vận tải xăng dầu, 40 xe đầu kéo, xe bồn, 5 kho và một cầu cảng.

Tồn kho âm gần 123 triệu lít xăng dầu

Một trong những nội dung đáng chú ý được Thanh tra Chính phủ chỉ ra là dấu hiệu mua bán xăng dầu không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc và vi phạm quy định về kế toán.

Qua kiểm tra thực tế tại 16 kho và dữ liệu tồn kho trên phần mềm do doanh nghiệp cung cấp, Thanh tra Chính phủ xác định số tồn lũy kế cuối kỳ ngày 31/3/2026 trên phần mềm kế toán tại văn phòng Công ty Dương Đông thể hiện kho nguồn hàng hạch toán âm khoảng 123 triệu lít.

Đáng chú ý, số liệu nhập, xuất xăng dầu được hạch toán trên báo cáo tài chính lớn hơn số liệu nhập, xuất thể hiện trên bảng kê hóa đơn, tờ khai hải quan đã kê khai thuế. Cụ thể, lượng nhập lớn hơn khoảng 21 triệu lít, lượng xuất lớn hơn khoảng 102 triệu lít, tổng giá trị tương đương khoảng 2.078 tỷ đồng.

Kho lưu trữ xăng dầu của Công ty Dương Đông. Ảnh: CTDĐ.

Thanh tra Chính phủ đánh giá có dấu hiệu vi phạm quy định về kế toán, cụ thể là xác nhận thông tin, số liệu kế toán sai sự thật.

Cơ quan thanh tra cũng phát hiện từ năm 2022 đến tháng 3/2026, Công ty Dương Đông kê khai mua bán xăng dầu với một số doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự về mua bán xăng dầu không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc, sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp.

Trong đó, Công ty TNHH Kinh doanh thương mại xăng dầu Thanh Bình bị xác định đã sử dụng 4.692 hóa đơn giá trị gia tăng đầu vào, thể hiện mua xăng dầu của 12 công ty không có hoạt động kinh doanh thực tế, không hoạt động tại địa chỉ đăng ký và không có giấy xác nhận đủ điều kiện làm thương nhân kinh doanh xăng dầu.

Số lượng xăng dầu thể hiện trên các hóa đơn này khoảng 2,6 tỷ lít, được sử dụng để hợp thức cho khoảng 2,8 tỷ lít xăng dầu bán ra. Trong thời gian trên, doanh nghiệp này đã mua của Công ty Dương Đông khoảng 114 triệu lít xăng dầu.

Với Công ty TNHH Xăng dầu Tây Nam S.W.P, từ tháng 1/2025 đến ngày 30/6/2026, doanh nghiệp xuất hóa đơn bán khoảng 93 triệu lít xăng dầu, trị giá khoảng 1.650 tỷ đồng và đã thu tiền khách hàng. Tuy nhiên, đến ngày 30/6/2026, công ty chưa giao 57,6 triệu lít, trị giá khoảng 1.000 tỷ đồng, trong khi tồn kho thực tế tại hai kho thuê chỉ còn khoảng 15.670 lít dầu.

Trong thời gian này, Công ty Tây Nam S.W.P đã mua khoảng 55 triệu lít và bán khoảng 66 triệu lít xăng dầu với Công ty Dương Đông.

Đối với Công ty Cổ phần Nhiên liệu Phúc Lâm, cơ quan thanh tra xác định trong giai đoạn từ năm 2022 đến ngày 30/6/2026, lượng tồn kho xăng dầu trên sổ sách kế toán, báo cáo tài chính chênh lệch với tồn kho kiểm kê thực tế tại các kho thuê, tổng giá trị khoảng 675 tỷ đồng. Doanh nghiệp này đã mua khoảng 38,6 triệu lít và bán khoảng 468 triệu lít xăng dầu với Công ty Dương Đông.

Một doanh nghiệp khác là Công ty Cổ phần Thương mại dầu khí Đồng Tháp được xác định đã bán khoảng 185 triệu lít xăng dầu, tương đương 2.841,8 tỷ đồng, không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc trong giai đoạn từ năm 2022 đến tháng 3/2026. Trong thời gian này, doanh nghiệp đã mua khoảng 53 triệu lít và bán khoảng 3,6 triệu lít xăng dầu với Công ty Dương Đông.

Từ các tài liệu, dữ liệu thu thập được, Thanh tra Chính phủ xác định vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự về mua bán xăng dầu không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc và vi phạm quy định về kế toán. Cơ quan này đã chuyển thông tin, hồ sơ vụ việc đến Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an để tiếp nhận, xử lý theo quy định tại Văn bản số 730 ngày 14/10.

Kê khai thuế bảo vệ môi trường không đúng đối tượng, có dấu hiệu trốn thuế

Ngoài những dấu hiệu vi phạm nêu trên, Thanh tra Chính phủ còn phát hiện Công ty Dương Đông cùng các công ty con, chi nhánh kê khai không đúng đối tượng đối với thuế bảo vệ môi trường.

Cụ thể, từ năm 2022 đến tháng 3/2026, số thuế bảo vệ môi trường kê khai không đúng đối tượng khoảng 720 tỷ đồng. Trong đó, khoảng 140 tỷ đồng không có khả năng nộp vào ngân sách Nhà nước.

Thanh tra Chính phủ đánh giá hành vi này có dấu hiệu trốn thuế và đã chuyển thông tin, hồ sơ vụ việc đến Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an để tiếp nhận, xử lý theo quy định.

Bên cạnh đó, cơ quan thanh tra phát hiện dấu hiệu khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp trong các giao dịch liên kết giữa Công ty Dương Đông, công ty con và các tổ chức, cá nhân liên quan.

Các khoản vay với lãi suất thấp, khoản trả nợ thay và ứng vốn cho công ty con được xác định là giao dịch liên kết với tổng giá trị khoảng 860 tỷ đồng. Những giao dịch này dẫn đến doanh thu tài chính kê khai thiếu khoảng 243 tỷ đồng, tương ứng số thuế thu nhập doanh nghiệp thiếu khoảng 48,6 tỷ đồng.

Theo quy định, hành vi này có thể bị phạt 20% số tiền thuế khai thiếu, tương ứng khoảng 9,7 tỷ đồng, đồng thời buộc nộp đủ số thuế thiếu khoảng 48,6 tỷ đồng. Thanh tra Chính phủ đã lập biên bản và chuyển hồ sơ đến Cục Thuế, Bộ Tài chính xem xét, xử lý.

15 đơn vị có dấu hiệu găm hàng trong kho

Kết luận thanh tra cũng chỉ ra tình trạng tồn kho xăng dầu vượt mức quy định tại các đơn vị thuộc hệ thống Công ty Dương Đông.

Theo bảng kê tồn kho theo ngày, có 15/19 đơn vị gồm các chi nhánh hạch toán độc lập và công ty con có lượng xăng tồn kho trong tháng 3/2026 vượt từ 150% đến trên 500% so với lượng hàng tồn kho trung bình của ba tháng liền kề trước đó. Số ngày vi phạm dao động từ 5 đến 31 ngày trong tháng.

Hành vi này có dấu hiệu vi phạm quy định về găm hàng trong kho, có thể bị phạt tiền từ 40-60 triệu đồng và áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là tước quyền sử dụng giấy phép kinh doanh từ 3 đến 6 tháng trong trường hợp vi phạm nhiều lần hoặc tái phạm.

Ngoài ra, trong 51 tháng từ năm 2022 đến tháng 3/2026, Công ty Dương Đông có ít nhất một ngày mỗi tháng duy trì mức dự trữ xăng RON 95-III và dầu diesel thấp hơn mức tối thiểu theo quy định.

Với hành vi không duy trì mức dự trữ xăng dầu bắt buộc, doanh nghiệp có thể bị phạt từ 120-140 triệu đồng. Thanh tra Chính phủ đã chuyển hồ sơ các hành vi có dấu hiệu vi phạm hành chính nêu trên đến Bộ Công Thương xem xét, xử lý.

Một nội dung khác được cơ quan thanh tra đề cập là việc trích lập và chi sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu. Do chưa thống nhất cách tính sản lượng "thực tế tiêu thụ" tại Nghị định 95/2021/NĐ-CP và sản lượng "tiêu thụ tại thị trường nội địa" theo các thông tư hướng dẫn, Công ty Dương Đông đã thực hiện trích lập, chi sử dụng quỹ theo cách tính tại các thông tư.

Theo đó, trong năm 2022, năm 2023 và quý I/2026, số tiền trích lập Quỹ bình ổn giá thấp hơn khoảng 5,4 tỷ đồng, trong khi số tiền chi sử dụng quỹ cao hơn khoảng 71,7 tỷ đồng so với cách tính theo sản lượng thực tế tiêu thụ quy định tại Nghị định 95/2021/NĐ-CP.

Từ kết quả thanh tra, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Công an, Bộ Tài chính và Bộ Công Thương tổ chức thực hiện các nội dung liên quan.

Cơ quan này đồng thời kiến nghị Bộ Công an chỉ đạo Cơ quan Cảnh sát điều tra tiếp nhận, xử lý các hồ sơ vụ việc có dấu hiệu tội phạm; Bộ Tài chính và Bộ Công Thương xem xét, xử lý các hành vi vi phạm hành chính thuộc thẩm quyền.Công ty Dương Đông được yêu cầu chủ động khắc phục những tồn tại, hạn chế đã được chỉ ra, chấp hành yêu cầu của cơ quan nhà nước và tuân thủ quy định pháp luật trong hoạt động kinh doanh xăng dầu, thực hiện nghĩa vụ thuế.