Luật sư cung cấp tài liệu giám định bằng AI tại phiên tòa

Tòa Phúc thẩm TAND Tối cao tại TP.HCM vừa công bố bản án phúc thẩm về việc tranh chấp tuyên bố văn bản công chứng vô hiệu; yêu cầu hủy quyết định cá biệt; yêu cầu hủy việc cập nhật biến động; tranh chấp tài sản chung và tranh chấp về tài sản thừa kế giữa nguyên đơn là bà NTY và bị đơn là ông NKP (cháu bà Y).

Theo nội dung vụ án, nhà đất số 111 tại TP.HCM là tài sản của cha mẹ bà Y là ông NVQ (mất năm 2016) và bà HTH (mất năm 1992).

Cha bà sống với vợ đầu có 5 người con. Ngày 10-9-1974, cha bà lập hôn thú với mẹ của bà, nhưng thực tế cả hai đã chung sống từ năm 1968 và có 5 người con chung, trong đó có bà Y.

Quá trình chung sống, cha mẹ bà có tài sản chung là Nhà đất số 111. Sau khi mẹ bà Y mất, cha bà đã ủy quyền cho một người thân làm giấy tờ nhà. UBND quận đã cấp Giấy chứng nhận cho cha bà là đồng sở hữu và đại diện thừa kế của mẹ bà.

Năm 2016, cha bà mất. Gia đình trích lục giấy tờ nhà mới phát hiện căn nhà trên đã được chuyển sang tên cho ông NKP theo di chúc ngày 9-1-2008 lập tại phòng công chứng.

Bà Y cho rằng việc cập nhật biến động sang tên ông NKP là trái pháp luật, yêu cầu tuyên di chúc vô hiệu, hủy việc cập nhật biến động, xác định nhà đất là di sản của cha mẹ bà và chia thừa kế theo pháp luật.

Ông NKP không đồng ý và cho rằng mình được hưởng di sản hợp pháp theo di chúc và đề nghị công nhận quyền sở hữu nhà đất số 111 cho ông.

Xét xử sơ thẩm tháng 6-2024, TAND TP.HCM chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà Y. Hủy phần cập nhật thay đổi sau khi cấp giấy chứng nhận, xác định Nhà đất số 111 là tài sản thuộc quyền sử dụng, quyền sở hữu của cha bà Y và những người thừa kế...

Sau phiên sơ thẩm, bà Y kháng cáo đề nghị cấp phúc thẩm tuyên di chúc vô hiệu; chia thừa kế đối với di sản cha bà để lại... Ông NKP kháng cáo đề nghị cấp phúc thẩm bác yêu cầu khởi kiện của bà Y.

Tại phiên phúc thẩm, luật sư PVT (người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bà Y) trình bày, cùng một nội dung ủy quyền hợp thức hóa nhà đất trong cùng một ngày nhưng cha bà Y lại ủy quyền cho hai người khác nhau. Bà Y là người giữ bản chính giấy chiếm ngụ từ trước đến nay, trong khi người còn lại không giữ bản chính nhưng vẫn làm đơn cớ mất là có dấu hiệu gian dối.

Di chúc là trái quy định Luật Công chứng, Luật Nhà ở và Luật Đất đai do hồ sơ không đầy đủ, sử dụng bản photo, mâu thuẫn về thời gian, hình thức...

Cấp phúc thẩm nhận định, tại phiên tòa phúc thẩm bà Y đã cung cấp được bản chính giấy chiếm ngụ này, đây là tình tiết mới của vụ án. Do bản chính giấy chiếm ngụ do bà Y trực tiếp giữ nên chắc chắn người còn lại không thể xuất trình để công chứng viên đối chiếu để lập di chúc.

Bản án sơ thẩm chưa đánh giá tính hợp pháp của di chúc số khi không có bản chính giấy chiếm ngụ và kết luận di chúc số có hiệu lực là chưa có căn cứ. Cạnh đó, cần thiết phải kiểm tra lại toàn bộ hồ sơ và đánh giá tính hợp pháp của giấy chứng nhận.

Đáng chú ý, tại phiên tòa, luật sư PVT cung cấp tài liệu do công nghệ AI tiến hành giám định thể hiện dấu lăn tay trong di chúc không phải của cha bà Y.

HĐXX nhận thấy đây là tài liệu không chính thống, không được thu thập theo đúng quy định của Bộ BLTTDS nên không có giá trị chứng minh. Trường hợp sau này, nếu các đương sự có yêu cầu giám định thì sẽ được xem xét trong quá trình giải quyết vụ án.

Từ những phân tích trên, HĐXX phúc thẩm tuyên hủy bản án sơ thẩm, chuyển hồ sơ vụ án cho tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại vụ án theo thủ tục chung.

SONG MAI