Luật Xây dựng sửa đổi 2025: Tăng năng lực pháp lý cho ngành xây dựng

Nền tảng thể chế cho quản trị rủi ro hợp đồng xây dựng

Ngày 9/1, tại Hà Nội, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) phối hợp cùng Hội Pháp luật Xây dựng Việt Nam và Trường Đại học Luật Hà Nội tổ chức Hội thảo quốc gia với chủ đề “Luật Xây dựng sửa đổi năm 2025 - những điểm cần lưu ý trong hợp đồng xây dựng và quản trị rủi ro pháp lý”.

Hội thảo thu hút đông đảo chuyên gia pháp lý, chuyên gia xây dựng, đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, hiệp hội doanh nghiệp, doanh nghiệp, luật gia và luật sư tham dự, tạo nên không gian trao đổi chuyên sâu xoay quanh những thay đổi quan trọng của Luật Xây dựng mới.

Phát biểu khai mạc hội thảo, PGS.TS Tô Văn Hòa - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội nhấn mạnh, xây dựng là lĩnh vực có vai trò trực tiếp đối với quá trình phát triển đất nước, đồng thời cũng là lĩnh vực chứng kiến ngày càng nhiều tranh chấp pháp lý phức tạp. Các quan hệ pháp luật trong xây dựng mang tính giao thoa cao giữa nhiều ngành luật như dân sự, thương mại, hành chính, đất đai…, khiến việc áp dụng pháp luật trên thực tế không hề đơn giản.

Hội thảo quốc gia với chủ đề “Luật Xây dựng sửa đổi năm 2025 - những điểm cần lưu ý trong hợp đồng xây dựng và quản trị rủi ro pháp lý”. Ảnh: Hải Linh

Theo PGS. TS Tô Văn Hòa, thời gian qua, Quốc hội và các cơ quan chức năng đã ban hành nhiều văn bản pháp luật mới, với kỳ vọng tháo gỡ vướng mắc, tạo hành lang pháp lý thông thoáng hơn cho hoạt động đầu tư xây dựng.

Tuy nhiên, khoảng cách giữa quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng vẫn còn tồn tại. Trong bối cảnh đó, Luật Xây dựng sửa đổi năm 2025 được kỳ vọng sẽ góp phần khắc phục những bất cập, song cũng đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ phía doanh nghiệp, nhà đầu tư, nhà thầu và đội ngũ tư vấn pháp lý.

Thực tiễn cho thấy, phần lớn tranh chấp xây dựng phát sinh từ các vấn đề quen thuộc như tiến độ, chi phí, thay đổi thiết kế, bồi thường thiệt hại và phân định trách nhiệm giữa các bên. Những tranh chấp này không chỉ gây tổn thất về tài chính mà còn làm kéo dài dự án, ảnh hưởng đến môi trường đầu tư. Vì vậy, việc soạn thảo, quản lý và thực hiện hợp đồng xây dựng được xem là cơ sở đầu tiên trong quản trị rủi ro pháp lý của mỗi dự án.

Vai trò đồng hành cùng doanh nghiệp

GS. TS Lê Hồng Hạnh - Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) cho rằng, Luật Xây dựng sửa đổi năm 2025 là một trong những đạo luật quan trọng được thông qua tại Kỳ họp thứ 10, tạo nền tảng pháp lý để đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới. Luật mới chứa đựng nhiều giải pháp mang tính đột phá, xử lý những “điểm nghẽn của điểm nghẽn” trong lĩnh vực xây dựng.

Không ít rủi ro và tranh chấp trong xây dựng bắt nguồn từ những bất cập của pháp luật và cách thức thi hành pháp luật. Doanh nghiệp nhiều khi rơi vào thế bị động trước các quy định thiếu phù hợp với thực tiễn sản xuất kinh doanh. Luật Xây dựng mới được kỳ vọng sẽ giúp giảm thiểu những rủi ro này, song rủi ro không chỉ đến từ chính sách, mà còn xuất phát từ các thỏa thuận hợp đồng thiếu chặt chẽ và quá trình thực hiện hợp đồng.

Trong bối cảnh đó, vai trò của cơ chế giải quyết tranh chấp, đặc biệt là trọng tài thương mại, ngày càng trở nên quan trọng. GS. TS. Lê Hồng Hạnh nhấn mạnh, tranh chấp xây dựng thường gắn với yếu tố kỹ thuật, giá trị lớn và sự tham gia của nhiều bên, do đó cần một cơ chế giải quyết công bằng, hiệu quả và linh hoạt. Trọng tài thương mại, với các chuẩn mực tố tụng tiệm cận quốc tế, được xem là lựa chọn phù hợp cho cộng đồng doanh nghiệp.

Thực tiễn hoạt động của VIAC cho thấy, tranh chấp xây dựng luôn thuộc nhóm tranh chấp lớn và phức tạp nhất, chiếm khoảng 20% tổng số vụ việc được giải quyết tại VIAC trong những năm gần đây. Con số này phản ánh rõ đặc thù rủi ro cao của lĩnh vực xây dựng; và nhu cầu ngày càng lớn đối với các cơ chế giải quyết tranh chấp chuyên nghiệp.

Hội thảo lần này, tiếp nối thành công của nhiều diễn đàn chuyên sâu trước đó, được kỳ vọng sẽ góp phần làm rõ các điểm mới của Luật Xây dựng sửa đổi năm 2025; cung cấp những góc nhìn thực tiễn và giải pháp cụ thể trong phòng ngừa, quản trị và giải quyết tranh chấp.

“Đây là dịp để các nhà làm luật, giới học thuật, trọng tài viên, luật sư và cộng đồng doanh nghiệp cùng đối thoại, góp phần đưa các quy định của luật mới đi vào cuộc sống một cách hiệu quả, bền vững”, GS. TS. Lê Hồng Hạnh nhận định.

Có thể bạn quan tâm

Hải Linh