Lý do Ukraine muốn nâng giới hạn tốc độ Starlink lên 450 km/h

Thiết bị Internet Starlink tại Kharkiv, Ukraine ngày 25/9/2022. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN

Theo tờ Kyiv Post, Ukraine đang tìm cách khôi phục dịch vụ Starlink không giới hạn tốc độ sau khi các gián đoạn ngày 14/10 gây ảnh hưởng đến nhiệm vụ của UAV. Các nguồn tin Ukraine cho biết hệ thống cần hỗ trợ thiết bị đầu cuối di chuyển với tốc độ ít nhất 450 km/h để giúp đối phó các UAV Shahed sử dụng động cơ phản lực của Nga.

Nhà báo Alex Raufoglu của Kyiv Post viết trên mạng xã hội X, dẫn lời một nguồn tin tại Kiev, rằng Ukraine muốn khôi phục dịch vụ không giới hạn tốc độ, thay vì chỉ nâng nhẹ ngưỡng giới hạn hiện tại.

“Một nguồn tin tại Kiev nói với tôi rằng Ukraine cần khôi phục chế độ không giới hạn tốc độ”, ông Raufoglu viết.

Theo nguồn tin này, trước đây dịch vụ hoạt động mà không có giới hạn tốc độ và được Đức tài trợ theo một hợp đồng kéo dài đến tháng 4/2027. Nguồn tin cho biết giới hạn hiện tại, chỉ khoảng 160 km/h, không đủ để đối phó các UAV Shahed sử dụng động cơ phản lực.

Một nguồn tin chính phủ Ukraine nói riêng với Đài Phát thanh châu Âu tự do rằng lực lượng Ukraine cần kết nối ở tốc độ ít nhất 450 km/h, với mục tiêu rộng hơn là khôi phục hoạt động không giới hạn. Việc nâng ngưỡng tốc độ có thể đáp ứng một phần nhu cầu tác chiến, trong khi xóa bỏ hoàn toàn giới hạn sẽ khôi phục điều kiện hoạt động mà Ukraine cho biết từng có trước khi xảy ra gián đoạn.

Khôi phục kết nối nhưng giới hạn tốc độ còn thấp

Tối 14/10, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov cho biết khả năng kết nối đang được cải thiện đối với các thiết bị đầu cuối di chuyển dưới ngưỡng giới hạn hiện hành.

“Kết nối Starlink ở tốc độ lên tới 160 km/h đang được khôi phục”, ông Fedorov viết trên X.

Ông nói thêm rằng việc xóa bỏ hoàn toàn giới hạn tốc độ của Starshield vẫn là yêu cầu quan trọng đối với năng lực phòng thủ của Ukraine. Thông báo của ông chỉ đề cập việc khôi phục dịch vụ ở tốc độ dưới ngưỡng giới hạn, không có nghĩa các hạn chế đối với thiết bị di chuyển nhanh hơn đã được dỡ bỏ.

Theo đài Deutsche Welle (DW), ông Fedorov cũng cho biết UAV tấn công và UAV đánh chặn cần có khả năng tiếp tục hoạt động khi kết nối được khôi phục.

Sau đó, Bộ Quốc phòng Ukraine thông báo rằng giới hạn chính thức vẫn ở mức khoảng 161 km/h, mặc dù chất lượng kết nối ở tốc độ dưới 160 km/h đã được cải thiện. Trong ngày 14/10, một số đơn vị thậm chí gặp gián đoạn kết nối ở tốc độ thấp hơn đáng kể.

Bộ này cho biết đang tiếp tục trao đổi với các đối tác và SpaceX nhằm bảo đảm dịch vụ ổn định, đồng thời ngăn chặn việc áp đặt các hạn chế đột ngột.

Điều gì khiến hệ thống ngừng hoạt động?

Theo Kyiv Post, hạn chế được đề cập liên quan đến tốc độ di chuyển của thiết bị đầu cuối, chứ không phải tốc độ truyền dữ liệu Internet. Khi UAV hoặc phương tiện mang thiết bị đầu cuối vượt quá ngưỡng tốc độ cho phép, kết nối vệ tinh có thể bị ngắt. Điều này làm gián đoạn các đường truyền cần thiết để điều khiển thiết bị bay hoặc chuyển tiếp thông tin trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Các nguồn tin thuộc Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết người dùng quân sự Starshield bắt đầu gặp sự cố kết nối trong đêm 13 rạng sáng 14/10 mà không được thông báo trước. Các đơn vị ghi nhận tình trạng mất kết nối ở nhiều ngưỡng tốc độ khác nhau, từ khoảng 72 đến 161 km/h.

Những gián đoạn này ảnh hưởng đến UAV đánh chặn, các hoạt động tấn công tầm trung, nhiệm vụ trinh sát, phương tiện chuyển tiếp thông tin liên lạc và hoạt động hậu cần ở tiền tuyến.

Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết đang thu thập báo cáo từ các đơn vị, liên hệ với Mỹ, SpaceX và các đối tác NATO, đồng thời kiểm tra những kênh liên lạc dự phòng.

Elon Musk nói Starshield do Mỹ kiểm soát

Chủ sở hữu SpaceX, tỷ phú Elon Musk phản hồi sự cố tại Ukraine bằng cách phân biệt dịch vụ Starlink thương mại với Starshield, hệ thống liên lạc vệ tinh dành cho mục đích quân sự.

“Các hệ thống Starshield thuộc sở hữu và quyền kiểm soát của Chính phủ Mỹ”, ông Musk viết trên X.

Ông cho biết các quyết định về giới hạn tốc độ và cách sử dụng hệ thống do quân đội Mỹ đưa ra, với thẩm quyền cuối cùng thuộc về tổng thống Mỹ. Theo ông Musk, Starlink thương mại là dịch vụ riêng do SpaceX kiểm soát, hướng đến các hoạt động dân sự hoặc phòng thủ.

Tuyên bố của ông Musk không giải thích ai đã cho phép áp dụng các hạn chế mới nhất hoặc vì sao lực lượng Ukraine không được thông báo trước. Một quan chức cấp cao Mỹ nói riêng với trang Axios rằng chính quyền Tổng thống Donald Trump không tham gia quyết định này, khiến các thông tin về trách nhiệm liên quan vẫn chưa thống nhất.

UAV phản lực Nga gia tăng sức ép lên phòng không Ukraine

Yêu cầu nâng ngưỡng tốc độ kết nối xuất hiện khi Ukraine phải điều chỉnh hệ thống phòng không để ứng phó việc Nga ngày càng sử dụng nhiều UAV Shahed trang bị động cơ phản lực.

Các UAV này bay nhanh và cao hơn những mẫu Shahed thông thường sử dụng động cơ cánh quạt. Điều đó khiến lực lượng phòng thủ có ít thời gian phản ứng hơn, đồng thời gây khó khăn cho các nhóm hỏa lực cơ động và những máy bay đánh chặn UAV có tốc độ thấp hơn.

Ukraine đang phát triển các dòng UAV đánh chặn chuyên dụng, đồng thời sử dụng những phương tiện khác như máy bay chiến đấu và tên lửa cỡ nhỏ.

Đầu tháng 10, Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết Ukraine đang thử nghiệm 5 mẫu UAV đánh chặn tốc độ cao. Theo ông, một mẫu có thể đạt sản lượng khoảng 400 chiếc vào cuối tháng 10.

Kết nối liên lạc ổn định cũng là điều kiện quan trọng đối với các UAV đánh chặn sử dụng đường truyền vệ tinh. Việc khôi phục kết nối ở tốc độ dưới 160 km/h có thể giúp một số nhiệm vụ tiếp tục được thực hiện, nhưng chưa giải quyết được khó khăn đối với các phương tiện phải di chuyển nhanh hơn đáng kể để tiếp cận mục tiêu.