Mái chùa ở TPHCM hơn 30 năm lan tỏa lòng từ bi, cưu mang người già neo đơn

Hơn 31 năm cưu mang người già neo đơn

Hoạt động cưu mang người già neo đơn tại chùa Lâm Quang (TPHCM) bắt đầu từ năm 1995, khi Ni trưởng Huệ Tuyến trở về tiếp nhận ngôi chùa. Trước đó, ngôi chùa trải qua khoảng 20 năm không có trụ trì, nhiều cụ già lang thang tìm đến tá túc, bán vé số hoặc xin ăn.

Chứng kiến hoàn cảnh ấy, Ni trưởng Huệ Tuyến phát nguyện để các cụ ở lại chùa, không phải tiếp tục bươn chải kiếm sống. Từ đó, hoạt động cưu mang người già dần được duy trì và mở rộng. Từ sự cưu mang ban đầu ấy, việc chăm sóc người già neo đơn được duy trì suốt hơn 31 năm qua.

Theo sư cô Diệu Sơn, có cụ tìm đến chùa chỉ mang theo một chiếc bọc nhỏ đựng vài bộ quần áo. Có người không còn người thân, nhà cửa; có người bị con cái bỏ rơi. Thậm chí, một số cụ được người thân đưa đến rồi lặng lẽ rời đi, để lại người già trước cổng chùa.

Hơn 31 năm qua, chùa đã cưu mang hàng trăm người già, trong đó hàng trăm cụ đã qua đời tại đây. Hiện chùa đang chăm sóc 117 người, gồm 13 trẻ em và những người già có hoàn cảnh khó khăn. Ngoài ra, 20 sư cô và 14 người làm công quả thường xuyên tham gia các hoạt động chăm sóc, phục vụ sinh hoạt tại chùa.

Các cụ được bố trí tại ba khu. Hai khu dành cho người còn khả năng tự đi lại, ăn uống; khu còn lại dành cho những người không thể tự chăm sóc bản thân.

Chùa tiếp nhận người từ 60 tuổi trở lên, không nhà cửa, không con cái, không có người nuôi dưỡng và phải được địa phương xác nhận hoàn cảnh. Người được nhận vào chùa không phải trả chi phí ăn ở, sinh hoạt và chăm sóc.

“Chùa lo cho các cụ từ lúc được nhận vào, khi đau yếu cho đến lúc mất. Khi các cụ qua đời, nhà chùa tổ chức tang lễ và lo hỏa táng”, sư cô Diệu Sơn chia sẻ.

Những phận người từng bị bỏ lại

Trong hơn ba thập kỷ chăm sóc người già, sư cô Diệu Sơn chứng kiến nhiều hoàn cảnh éo le. Có người được đưa đến chùa với lý do là hàng xóm nhờ giúp đỡ. Chỉ khi người thân rời đi, các cụ ngồi khóc, nhà chùa hỏi han mới biết họ chính là cha mẹ của người đưa đến.

Có trường hợp, người ta thuê taxi đưa một cụ già không thể đi lại từ trong hẻm đến chùa rồi lặng lẽ bỏ đi. Có những đêm, khi các sư cô thức dậy tụng kinh lúc 4h, họ phát hiện một cụ già ngồi co ro trước cổng, không có giấy tờ tùy thân.

Với những trường hợp này, nhà chùa phải báo chính quyền địa phương để xác minh, tìm hướng giải quyết. Giấy tờ tùy thân là cơ sở cần thiết để thực hiện các thủ tục khi người già đau bệnh hoặc qua đời.

“Thường người ta nghĩ trẻ em mới bị bỏ rơi, nhưng qua nhiều năm ở đây, tôi thấy người già bị bỏ rơi cũng rất nhiều”, sư cô Diệu Sơn nói.

Trong số những người đang nương nhờ tại chùa, bà Bích Lập (74 tuổi) đã sống ở đây 14 năm. Cuộc đời bà trải qua nhiều biến cố: con gái mắc bệnh tâm thần, cháu ngoại qua đời đột ngột khi mới 21 tuổi. Bản thân bà từng mất nhà, phải sống ở công viên, làm thuê kiếm sống.

Trong một lần tình cờ, bà được một phụ nữ biết hoàn cảnh, chỉ dẫn đến chùa Lâm Quang. Sau khi nghe bà trình bày, nhà chùa hướng dẫn về địa phương xác nhận hoàn cảnh. Ngay trong ngày hôm đó, bà hoàn tất thủ tục và được nhận vào ở.

Bức ảnh kỷ niệm bà Bích Lập chụp với những phật tử đến thăm nhiều năm qua.

“Lúc đó tôi mừng quá. Tôi không biết ở đâu nữa, được người ta chỉ đến đây rồi chùa nhận nuôi. Tôi ở từ đó đến giờ”, bà Bích Lập nhớ lại.

Suốt 14 năm ở chùa, điều khiến bà an lòng là được chăm sóc khi đau bệnh, không còn phải lo cơm áo. Có lần phải điều trị tại bệnh viện với chi phí hàng chục triệu đồng, nhà chùa vẫn đứng ra lo liệu.

Bà Bích Lập thích vẽ tranh, tụng kinh.

“Người già không làm ra tiền, chùa nuôi cơm, khi bệnh thì chùa đưa đi viện, lo viện phí. Tôi thấy những người già được vào đây là có phước, là hạnh phúc cuối đời rồi. Bây giờ tôi không mong ước gì nữa, chỉ yên tâm sống ở đây”, bà Bích Lập bộc bạch.

Cụ Trần Thị Bé (77 tuổi) cũng đã sống tại chùa khoảng 7 năm. Không có con cái, người thân đều đã mất, cụ tìm thấy nơi nương tựa khi tuổi cao, sức yếu. Hiện mắc bệnh phổi, cụ phải uống thuốc thường xuyên, chi phí được nhà chùa hỗ trợ.

“Ở đây các sư cô chăm sóc tốt lắm. Thuốc men cũng được nhà chùa lo. Người già như tôi không còn làm ra tiền, được sống ở đây là may mắn”, cụ Bé chia sẻ.

Những người âm thầm chăm sóc các cụ

Để chăm sóc 117 người đang nương nhờ, các sư cô và người làm công quả tại chùa phải đảm đương nhiều công việc từ sáng sớm đến tối muộn.

Người còn khỏe có thể tự đi lại, ăn uống. Với những cụ nằm một chỗ, người chăm sóc phải hỗ trợ từ tắm rửa, thay quần áo, đút ăn đến vệ sinh cá nhân.

Chùa có sư cô từng học điều dưỡng, phụ trách đo huyết áp, phát thuốc và theo dõi sức khỏe. Mỗi tháng, một nhóm bác sĩ đến khám bệnh miễn phí. Khi bệnh vượt quá khả năng chăm sóc tại chùa, các cụ được đưa đến bệnh viện; chi phí thuốc men và điều trị do nhà chùa hỗ trợ.

Với những cụ ngày càng yếu do tuổi tác, việc chăm sóc cũng được điều chỉnh phù hợp. Nhà chùa chuẩn bị thức ăn mềm, cháo và hỗ trợ ăn uống, theo dõi dinh dưỡng.

Chị Nguyễn Thị Ánh Nguyệt (41 tuổi) đã gắn bó với hoạt động chăm sóc tại chùa từ năm 2013. Sau những lần đến tụng kinh và biết nơi đây nuôi dưỡng người già neo đơn, chị phát tâm xin làm công quả.

Công việc hằng ngày của chị chủ yếu là hỗ trợ những cụ không thể tự sinh hoạt, từ đút ăn, thay tã đến tắm rửa. Sau khi lo việc nhà và con cái, chị thường đến chùa từ khoảng 7h30-8h, dành phần lớn thời gian phụ giúp các sư cô.

“Tôi nghĩ mình chăm sóc các bà như người con báo hiếu cha mẹ. Cứ quán tưởng các bà là cha mẹ nhiều đời nhiều kiếp của mình thì mình có thể làm được”, chị Nguyệt chia sẻ.

Tại chùa, 20 sư cô cùng 14 người làm công quả thường xuyên được phân công nấu ăn, chăm sóc, vệ sinh và hỗ trợ sinh hoạt. Những cụ còn khỏe có thể đi dạo, tập thể dục, uống cà phê buổi sáng; một số người còn phụ nhà bếp những việc nhẹ như lặt rau.

Nguồn kinh phí duy trì hoạt động chủ yếu đến từ sự đóng góp của mạnh thường quân, Phật tử và người dân. Chùa còn nhận nấu tiệc chay cho một số doanh nghiệp, tổ chức để có thêm kinh phí chăm sóc các cụ.

Các nhà hảo tâm thường đến thăm hỏi, tặng các phần ăn, thuốc,...

Có người mang đến vài thùng mì, vài ký gạo; người có điều kiện hơn hỗ trợ tiền thuốc, viện phí. Những đóng góp dù lớn hay nhỏ đều góp phần duy trì hoạt động chăm sóc người già tại chùa.

“Có những người cũng khó khăn nhưng vẫn chắt chiu mang đến thùng mì, 5-10kg gạo để hỗ trợ. Nhờ nhiều bàn tay góp lại mà chùa có thể duy trì việc chăm sóc các cụ suốt 31 năm qua”, sư cô Diệu Sơn chia sẻ.

Phụng sự từ những việc bình dị

Với những người gắn bó cùng chùa Lâm Quang, chăm sóc người già không chỉ là làm công quả mà còn là cơ hội thực hành lòng từ bi, tinh thần phụng sự trong đời sống Phật giáo.

“Thực ra, nói mình giúp các cụ cũng chưa hẳn. Chính các cụ lại là những người giúp các cô có cơ hội phụng sự, trải lòng, chăm sóc và yêu thương”, sư cô bày tỏ.

Chị Ánh Nguyệt cũng xem những năm tháng làm công quả là hành trình gieo mầm thiện. Không có điều kiện hỗ trợ tài chính, chị góp sức bằng thời gian, công việc và sự kiên nhẫn.

Hoạt động tại chùa Lâm Quang là một trong những hình thức tham gia công tác an sinh xã hội của cơ sở Phật giáo. Bên cạnh chăm sóc người già neo đơn, nhiều cơ sở Phật giáo còn tham gia khám chữa bệnh, hỗ trợ người khiếm thị, xây nhà tình thương, nhà tình nghĩa và giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn.

Sư cô Diệu Sơn gọi chùa Lâm Quang là “ga cuối của chuyến tàu”. Hơn 31 năm qua, nơi đây đã đón nhận những người già không còn người thân, nhà cửa hoặc khả năng tự chăm sóc. Có người tìm đến với vài bộ quần áo, có người được đưa đến rồi lặng lẽ bỏ lại trước cổng.

Với những phận người ấy, chùa không chỉ là nơi có chỗ ở và bữa cơm hằng ngày, mà còn là nơi có người chăm sóc khi đau bệnh, ở bên lúc tuổi già và lo hậu sự khi qua đời. Sau những năm tháng bươn chải, họ đã có một nơi để dừng chân.