Mạng xã hội của cơ phó Flydubai có hình ảnh cực đoan

Theo The Wall Street Journal, cơ phó chuyến bay Flydubai 1073, người bị cáo buộc đâm cơ trưởng và khiến chuyến bay 1073 lao xuống đột ngột, tên Hamam al-Hammami, công dân Oman.

Hình ảnh cực đoan và quan điểm coi thường phụ nữ

CNN cho biết có hai bài đăng xuất hiện trên hồ sơ LinkedIn mang tên Hamam al-Hammami. Cả hai được đăng liên tiếp ngày 30/9, khoảng 9 giờ sau sự cố trên chuyến bay Flydubai. Hiện chưa rõ ai là người đăng tải các bài viết này hoặc liệu chúng có được lên lịch từ trước hay không.

Bài đăng đầu tiên về một loạt video quay trong buồng lái của máy bay Boeing 737 Max. Chiếc máy bay phải chuyển hướng đến Saudi Arabia trong sự cố ngày 30/9 là Boeing 737 Max 8 của Flydubai.

Hình ảnh đăng trên mạng xã hội của Hamam al Hammami. Ảnh: News9.

Trong video được CNN xác định là quay tại Sân bay Quốc tế Dubai, người quay phóng to hình ảnh một máy bay của hãng hàng không Israel El Al. Màn hình trong buồng lái xuất hiện số hiệu chuyến bay OMA624 và ngày 11/10/2023. Đây là số hiệu của một chuyến bay thường xuyên trên chặng Dubai - Muscat. Ngày tháng trên màn hình cũng trùng với khoảng thời gian al-Hammami làm việc tại Oman Air.

Các đoạn video khác cho thấy thêm nhiều máy bay của El Al, cùng một máy bay của Arkia, hãng hàng không của Israel. Video kết thúc bằng hình ảnh Ayman al-Zawahiri (người từng đứng đầu al-Qaeda sau cái chết của Osama bin Laden) và Humam Khalil Abu-Mulal al-Balawi (người thực hiện vụ đánh bom tự sát năm 2009 khiến 9 người thiệt mạng và được xác định là có liên hệ với al-Qaeda).

Khoảnh khắc hành khách khống chế cơ phó trên máy bay Flydubai Video do truyền hình Israel công bố ghi lại tiếng hành khách la hét, cảnh cơ trưởng Smit Machchhar nằm đẫm máu ngoài buồng lái và cơ phó bị khống chế sau khi bị cáo buộc tìm cách lao máy bay xuống.

Bài đăng thứ hai là một hình ảnh do AI tạo ra, mô tả ba địa điểm linh thiêng của Hồi giáo tại Mecca, Medina và Jerusalem, được nối với nhau bằng một dải sáng. Phía sau là bài thơ mang tính thách thức và bảo vệ phẩm giá bản thân.

Hồ sơ LinkedIn của al-Hammami cho thấy người này từng theo học Đại học Buckinghamshire New ở Anh. Một nguồn tin tại trường xác nhận với CNN rằng một người có tên như vậy đã hoàn thành chương trình đào tạo từ xa kéo dài 3 năm và tốt nghiệp ngành quản lý hàng không năm 2023.

Hai video tương tự cũng được đăng gần như cùng thời điểm trên một tài khoản Instagram mang cùng tên và sử dụng hình ảnh tương tự. Tài khoản này sau đó cũng bị xóa.

Phân tích của CNN đối với tài khoản Twitter đã bị xóa của al-Hammami cho thấy người này từng đăng nhiều nội dung thể hiện quan điểm tôn giáo bảo thủ và những phát ngôn gây tranh cãi về phụ nữ.

Trong các bài đăng đã bị xóa, al-Hammami đề cập khó khăn mà mẹ mình gặp phải khi tìm kiếm một người vợ chấp nhận các điều kiện của con trai, trong đó có việc đeo khăn che mặt và nghỉ việc sau khi kết hôn.

Một bài đăng tháng 2/2022 viết: “Tất cả họ đều từ chối. Sau đó, mẹ tôi nói với họ: ‘Con trai tôi là phi công’ và đột nhiên tất cả đều đồng ý”.

Các bài đăng khác cũng chỉ trích môi trường làm việc có cả nam và nữ, cho rằng những môi trường này có thể tác động tiêu cực đến phụ nữ.

CNN cho biết gần 3.000 bài đăng của al-Hammami được đăng trong giai đoạn 2021-2022 đã bị xóa. Những nội dung này được phân tích và phân loại bằng một mô hình tìm kiếm ngữ nghĩa dựa trên AI.

Từng bị cấm bay

ABC News đưa tin, khi còn là phi công tập sự của Oman Air năm 2024, al-Hammami bị phát hiện sở hữu các tài liệu cực đoan, sau đó bị đình chỉ bay 1 năm, nhưng vẫn được làm việc cho hãng ở vị trí hành chính. Các nhà điều tra hiện tập trung việc vì sao người này sau đó vẫn có thể được tuyển dụng và làm phi công cho Flydubai.

Một nguồn tin của CNN cho hay al-Hammami sinh tại Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), có cha là người Oman và mẹ là người Syria. Người này đã sống nhiều năm tại UAE. Một quan chức Israel cũng xác nhận quốc tịch Oman của nghi phạm.

Phút hỗn loạn khi hành khách khống chế cơ phó Flydubai Sau khi nghe tiếng cãi vã và ẩu đả trong buồng lái, các hành khách trên chuyến bay Flydubai cùng lao vào khống chế cơ phó, giữa lúc máy bay bất ngờ mất hơn 5.000 m độ cao.

Một quan chức Israel nói với CNN rằng nghi phạm mới làm việc cho Flydubai khoảng 8 tháng. Trước đó, đối tượng từng làm việc cho Royal Air Maroc. Hãng hàng không Morocco hiện chưa phản hồi về thông tin này.

UAE đang dẫn đầu cuộc điều tra. Bộ Ngoại giao UAE thông tin công tố viên trưởng đã thành lập một nhóm chuyên trách để xác định nguyên nhân và diễn biến vụ việc, đồng thời xem xét cả khả năng liên quan hoạt động khủng bố hoặc có sự chỉ đạo từ trước.

Nhà chức trách UAE cũng kêu gọi chỉ sử dụng thông tin đã được xác nhận chính thức và tránh suy đoán khi cuộc điều tra chưa kết thúc.

Cơ trưởng Flydubai kể lúc nhận ra máy bay đang lao xuống Trong cuộc gọi video với Thủ tướng Narendra Modi, cơ trưởng Smit Machchhar kể khoảnh khắc trọng thương, nằm trên sàn buồng lái nhưng vẫn cố mở cửa cứu mọi người.

Những câu hỏi về quy trình kiểm tra phi công

Vụ việc đang đặt ra câu hỏi về quá trình tuyển dụng, kiểm tra an ninh và chia sẻ thông tin giữa các hãng hàng không, cũng như các cơ quan quản lý của nhiều quốc gia.

Theo một cựu thành viên phi hành đoàn Flydubai được The Wall Street Journal dẫn lời, các phi công của hãng phải trải qua kiểm tra an ninh trước mỗi chuyến bay và khám sức khỏe ít nhất một lần mỗi năm. Flydubai cũng có bộ phận tâm lý nội bộ kiểm tra các cơ phó khi họ được thăng chức lên cơ trưởng.

Hiện chưa rõ al-Hammami đã trải qua những quy trình nào trước khi được Flydubai tuyển dụng và phân công bay trên tuyến tới Israel.

Sau sự cố, Israel cho biết sẽ tăng cường kiểm tra an ninh đối với các phi công bay vào nước này.

Một phút máy bay lao xuống hàng nghìn mét

Sự cố với chuyến bay FZ1073 (Boeing 737 MAX 8) hành trình Dubai - Tel Aviv xảy ra ngày 30/9, khi máy bay đang ở tốc độ cao hơn 10.000 m.

Theo dữ liệu theo dõi chuyến bay Flightradar24, khoảng 8h21 sáng (theo giờ Israel), máy bay bắt đầu thay đổi độ cao đột ngột và lao xuống hơn 14.000 feet, tương đương khoảng 4.300 m, trong chưa đầy 30 giây.

FlightRadar24 ghi nhận máy bay sau đó ngóc lên rồi tiếp tục mất độ cao mạnh lần thứ hai.

Chuyến bay FlyDubai 1073 trải qua cú mất độ cao đột ngột. Ảnh: Flightradar24.

Phân tích dữ liệu của nhóm OSINT thuộc India Today cho thấy phi cơ bay với tốc độ hạ độ cao lớn nhất khoảng 596 km/h khi ở độ cao 30.875 feet. Tại điểm thấp nhất, khoảng 16.600 feet, phi cơ thực hiện cú đổi hướng mạnh nhất từ tây sang đông bắc, ngay trước khi bắt đầu lấy lại độ cao.

Tốc độ mặt đất cao nhất được ghi nhận ở độ cao 16.850 feet, đạt 598 hải lý/giờ, tương đương 1.107 km/h. Đây là giai đoạn nguy hiểm nhất của chuyến bay.

Tuy nhiên, cần phân biệt tốc độ mặt đất với tốc độ của máy bay so với không khí. Chỉ riêng dữ liệu theo dõi công khai chưa đủ để xác định chính xác tốc độ khí động học mà máy bay đạt được hoặc liệu nó có vượt một giới hạn kết cấu cụ thể hay không.

ABC News dẫn lời chuyên gia hàng không và cựu Đại tá Không quân Mỹ Steve Ganyard rằng việc máy bay có thể phục hồi sau cú lao xuống ở tốc độ khoảng 600 dặm/giờ là điều “đáng kinh ngạc”.

Sự cố đã khiến chuyến bay FlyDubai FZ1073 phải rẽ hướng hạ cánh. Đồ họa: Google Earth, Flightradar24.

Theo ông, ở tốc độ như vậy, các bộ phận của máy bay có thể chịu lực khí động học rất lớn. Hình ảnh sau sự cố cho thấy phần bánh lái hướng ở đuôi máy bay bị hư hỏng hoặc mất một phần.

Ganyard cũng cảnh báo rằng quá trình kéo máy bay lên khỏi cú bổ nhào có thể tạo ra tải trọng lớn lên kết cấu. Theo ông, nếu máy bay chịu lực khoảng 4 G, nguy cơ hư hỏng kết cấu sẽ tăng đáng kể.

Thợ sửa ống nước kéo cần điều khiển

Trong lúc máy bay lao xuống, cơ trưởng Smit Machchhar, người bị thương trong vụ tấn công, đã mở được cửa buồng lái. Một nhóm hành khách sau đó chạy vào, khống chế nghi phạm và ngăn người này tiếp tục can thiệp vào máy bay.

Ông Netanyahu ôm chặt người thợ sửa ống nước điều khiển máy bay Văn phòng Thủ tướng Israel công bố video ghi lại cảnh ông Netanyahu đón và ôm chặt Yaniv Hayun tại sân bay Ben Gurion. "Tôi nhìn thấy anh và thấy một con sư tử - người anh hùng vĩ đại", ông Netanyahu xúc động nói với vị hành khách vẫn mặc chiếc áo dính đầy máu từ chuyến bay.

Yaniv Hayun, một thợ sửa ống nước người Israel, cho biết anh đã vào buồng lái và kéo cần điều khiển để giúp máy bay thoát khỏi tư thế lao xuống.

Hayun nói mình không có kinh nghiệm lái máy bay và chỉ nhớ những kiến thức từng xem trong chương trình truyền hình về điều tra tai nạn hàng không.

Yaniv Hayun, một trong những hành khách giúp khống chế nghi phạm trên chuyến bay FlyDubai, sau khi máy bay hạ cánh xuống sân bay quốc tế Ben Gurion ngày 30/9. Ảnh: Reuters.

“Tôi kéo cần điều khiển, chỉnh cho máy bay thẳng hơn một chút. Sau đó, tôi thấy hai cần điều khiển không có người cầm. Tôi từng xem chương trình ‘Điều tra chuyến bay’ và biết rằng mình phải kéo cần điều khiển lên”, Hayun kể.

Hai phi công dự bị đang có mặt trên khoang sau đó tiếp quản quyền điều khiển, phối hợp đưa máy bay tới Tabuk, Saudi Arabia, nơi phi cơ hạ cánh an toàn.

Ganyard gọi việc máy bay có thể được phục hồi sau khi chúi thẳng xuống đất ở tốc độ rất cao là “không thể tin được”.

Trong một cuộc phỏng vấn với ABC News, hành khách Shota Musaev kể rằng nghi phạm sau khi bị khống chế đã bị thương và nằm trên sàn bên ngoài buồng lái. Musaev cho biết người này nói mình là công dân Oman.

“Đối tượng nói: ‘Làm ơn hãy giết tôi, làm ơn hãy giết tôi’”, Musaev kể.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hôm 2/10 nói nghi phạm có dấu hiệu “cực đoan hóa” và cho rằng người này lên máy bay với ý định làm máy bay cùng toàn bộ hành khách rơi xuống. Tuy nhiên, đây là nhận định của phía Israel trong khi động cơ và toàn bộ diễn biến vụ việc đang được điều tra.

Cuộc điều tra hiện tập trung vào hai câu hỏi lớn: điều gì khiến một phi công từng bị đình chỉ bay vì lo ngại an ninh có thể tiếp tục trở lại buồng lái của máy bay thương mại, và chính xác điều gì đã xảy ra trong những giây ngắn ngủi khi FZ1073 lao xuống hàng nghìn mét.

Cận cảnh cơ trưởng Flydubai đổ gục trong buồng lái Tiếng la hét vang lên khi chiếc phi cơ bất ngờ mất độ cao. Trong buồng lái, cơ trưởng bị thương nặng do bị đồng nghiệp tấn công nhiều nhát dao lên đầu và tay nhưng vẫn cố rướn người bấm nút mở cửa để hành khách vào hỗ trợ khống chế người tấn công.