Mặt trái của công nghệ lái tự động

Chuyên trang Carscoops dẫn kết quả báo cáo của New York Times cho thấy một nghịch lý, rằng các hệ thống lái tự động trên ôtô thương mại càng “thông minh” hơn lại càng gây ra nhiều nguy hiểm hơn trên đường.

Các chuyên gia đặt tên hiện tượng này là “chủ quan do tự động hóa” - xảy ra khi người dùng trở nên quá chủ quan, cho rằng các hệ thống lái xe tự động có thể xử lý tất cả tình huống.

Chủ quan vì xe có lái tự động

Hiện, các hệ thống lái tự động Level 2, chẳng hạn Full Self-Driving (FSD) của Tesla, vẫn yêu cầu tài xế chú ý quan sát diễn biến trên đường và sẵn sàng cầm tay vào vô lăng để xử lý tình huống. Quan trọng hơn, điều này đồng nghĩa tài xế là bên chịu trách nhiệm pháp lý hoàn toàn trong trường hợp không may xảy ra va chạm.

Chuyên trang Carscoops dẫn lại trường hợp một tài xế nhiều năm trước đã lao xe vào luồng giao thông ngược chiều khi đang sử dụng hệ thống FSD của Tesla. Người này chịu hoàn toàn trách nhiệm, thừa nhận đã lầm tưởng hệ thống có thể xử lý, do vậy đã cúi xuống nhặt điện thoại.

Các hệ thống lái tự động trên ôtô thương mại hiện nay vẫn cần sự giám sát của tài xế, có sự khác biệt rất lớn với taxi hoàn toàn tự hành kiểu Waymo hay Tesla Cybercab.

Dẫu vậy, nhiều người vẫn bày tỏ sự tin tưởng vào công nghệ này cho hoạt động lái xe hàng ngày. Tờ New York Times dẫn lời một nữ tài xế 72 tuổi cho biết đã gặp khó khăn khi quan sát vào ban đêm, nhưng hệ thống hỗ trợ trên Tesla Model Y đã ngăn chiếc xe không đâm trúng một người đi bộ.

Bản thân Tesla cũng nghiêng về ý tưởng sử dụng FSD như một công cụ hỗ trợ. Trên mạng xã hội X, hãng xe điện Mỹ dẫn lại chia sẻ từ một người đàn ông mắc bệnh bại não, khẳng định chiếc Tesla với FSD đã cho phép anh đi đến bất kỳ đâu, bất kỳ lúc nào anh mong muốn.

Chuyên gia cảnh báo

Tesla mô tả hệ thống FSD như “một thiên thần hộ mệnh” cho tài xế, hành khách trên xe và những người cùng tham gia giao thông. Chuyên trang Carscoops đánh giá kiểu quảng cáo này có thể được dán nhãn là nguy hiểm cho người dùng.

Bất chấp các hệ thống lái tự động của Tesla đã ghi nhận không ít tiến bộ vượt bậc, chúng không được thiết kế để bù đắp cho bất kỳ sự suy giảm nào trong khả năng lái xe, đồng thời vẫn yêu cầu các tài xế đầy đủ sức khỏe và năng lực hành vi ngồi sau vô lăng, tỉnh táo và sẵn sàng can thiệp khi cần.

Lãnh đạo AMCI Testing - công ty chuyên đánh giá công nghệ ôtô mới đã đưa ra cảnh báo về các hệ thống lái xe tự động.

Dù ca ngợi những tiến bộ của Tesla, Giám đốc Guy Mangiamele của công ty này vẫn lưu ý về những giới hạn còn đang tồn tại.

“Chiếc xe có thể vận hành an toàn trên 500 dặm hoặc 1.000 dặm, nhưng đến một lúc nào đó hệ thống sẽ mắc sai sót. Nếu bạn không tập trung 100% và sẵn sàng can thiệp khi cần, bạn sẽ trở thành mối nguy hiểm cho chính mình và những người xung quanh”, ông Guy Mangiamele nhận định.

Cuộc đua tự hành

Lúc này, Rivian đang chuẩn bị ra mắt công nghệ tự lái của riêng mình. Tương tự FSD của Tesla, hệ thống này cho phép người lái rời tay khỏi vô lăng, tự vận hành chiếc xe từ điểm này đến điểm khác trên bất kỳ tuyến đường nào bố trí vạch kẻ rõ ràng.

Tuy nhiên tương tự FSD, hệ thống của Rivian vẫn chỉ là lái tự động Level 2, đồng nghĩa tài xế vẫn là bên chịu trách nhiệm hoàn toàn.

Đáng chú ý, Rivian định hướng hệ thống này như một giải pháp giúp tài xế tránh mệt mỏi và giữ tỉnh táo.

“Mối nguy hiểm lớn nhất thực chất là việc tài xế bị mệt mỏi. Hệ thống này có thể cải thiện đáng kể điều đó”, Phó chủ tịch phụ trách mảng Tự hành của Rivian chia sẻ.

Bên cạnh Tesla và Rivian, Ford cũng đã công bố kế hoạch ra mắt hệ thống trợ lái BlueCruise Level 3 vào năm 2028, cho phép tài xế rời tay khỏi vô lăng và không cần quan sát tình hình trên đường. General Motors cũng được cho là sẽ thực hiện tương tự với thế hệ Super Cruise tiếp theo.

Chuyên trang Carscoops nhận định đang có một cuộc đua sản xuất ôtô tự hành hoàn toàn để cung cấp cho khách hàng phổ thông. Điều này cần những thay đổi đáng kể về mặt pháp lý và theo quan điểm của các chuyên gia, sẽ cần 5 năm hoặc cả thập kỷ để thực hiện.