Mở hướng đi mới cho nông nghiệp hữu cơ

HTX Nông nghiệp hữu cơ Nông trại xanh (xã Tam Xuân) hiện có 2ha trồng rau hữu cơ theo mô hình tuần hoàn, mang lại giá trị cao. Ảnh: ĐẮC MẠNH

Đề án “Phát triển nông nghiệp hữu cơ trên địa bàn thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2035” (ban hành kèm Quyết định số 1169/QĐ-UBND ngày 2/4/2026 của UBND thành phố) được kỳ vọng tạo thêm động lực cho nông nghiệp thành phố phát triển theo hướng xanh, sinh thái và bền vững.

Đưa thị trường đô thị và du lịch thành đầu ra của chuỗi

Để cụ thể hóa đề án, Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đà Nẵng đã ban hành Kế hoạch số 83/KH-SNNMT ngày 18/6/2026. Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Vũ Thị Bích Hậu nhận định, Đà Nẵng có lợi thế đáng chú ý trong phát triển nông nghiệp hữu cơ nhờ thị trường tiêu dùng đô thị và hoạt động du lịch phát triển. Nhu cầu thực phẩm an toàn từ người dân, hệ thống nhà hàng, khách sạn, trường học, cùng nhu cầu trải nghiệm của du khách sẽ tạo thêm các kênh tiêu thụ bền vững cho sản phẩm.

Theo đó, cánh đồng, nhà vườn hay làng rau không chỉ là nơi sản xuất mà còn có thể trở thành một phần của sản phẩm du lịch; nông sản đồng thời hiện diện trên bàn ăn, trong hệ thống phân phối và trong trải nghiệm của du khách. “Khi đó, cùng một diện tích đất có thể tạo ra nhiều nguồn giá trị từ nông sản, dịch vụ trải nghiệm, ẩm thực và giá trị từ câu chuyện văn hóa của vùng đất”, bà Hậu chia sẻ.

Trong năm 2026, nhiệm vụ trọng tâm của sở là phối hợp với các địa phương rà soát, xác định và khoanh vùng sản xuất hữu cơ; đánh giá điều kiện đất, nước, môi trường để từng bước hình thành vùng sản xuất tập trung. Từ đây, thành phố sẽ tạo ra các sản phẩm chủ lực, chất lượng cao, đồng thời kết nối với du lịch trải nghiệm nông thôn. Các nhóm cây trồng được định hướng phát triển hữu cơ gồm: lúa, rau đậu, cây ăn quả, một số cây công nghiệp (chè, hồ tiêu, cau) và dược liệu (sâm Ngọc Linh...).

Để tạo động lực cho quá trình này, các tổ chức, cá nhân tham gia sản xuất hữu cơ sẽ được hưởng chính sách hỗ trợ theo Nghị quyết số 17/2026/NQ-HĐND ngày 29/5/2026 của HĐND thành phố về chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất nông nghiệp, nông thôn trên địa bàn giai đoạn 2026 - 2030.

Du khách tham quan trải nghiệm chăm sóc rau hữu cơ tại HTX Rau hữu cơ và Du lịch Thanh Đông (phường Hội An Đông). Ảnh: ĐẮC MẠNH

Từng bước xây dựng thương hiệu chung

Tại nhiều địa phương, mô hình sản xuất hữu cơ hình thành từ trước khi đề án được triển khai. Đây là nền tảng quan trọng để thành phố mở rộng diện tích, chuẩn hóa quy trình và xây dựng thương hiệu chung. Đơn cử tại thôn Bích Tân (xã Tam Xuân), HTX Nông nghiệp hữu cơ Nông trại xanh đang sản xuất 2ha rau hữu cơ theo mô hình tuần hoàn. Rau được trồng trong hệ thống nhà màng, nhà kính, ứng dụng tưới phun mưa và điều chỉnh nhiệt độ, cho sản lượng khoảng 200 tấn/năm, cung ứng chủ yếu cho siêu thị.

Giám đốc HTX Ung Duy Vũ cho biết, để sản phẩm vừa bảo đảm tiêu chuẩn vừa có giá bán cạnh tranh trước áp lực chi phí đầu tư lớn, đơn vị phải tối ưu hóa nguồn lực. “Một số hạt giống được chúng tôi trữ lại hoặc thu mua từ người dân; nguồn phân bón hữu cơ tự sản xuất và tận dụng tối đa nhân công địa phương với giá hợp lý”, ông Vũ chia sẻ.

Ở phường Hội An Tây, HTX Sản xuất và Kinh doanh rau Trà Quế Xanh hiện có hơn 18,5ha sản xuất rau sạch gắn với du lịch sinh thái trải nghiệm. Làng rau thành lập Tổ du lịch cộng đồng, hướng dẫn du khách tham gia các công đoạn làm đất, cấy và chăm sóc rau. Theo đại diện HTX, khi nhiều hộ cùng tham gia, việc kiểm soát quy trình đồng bộ là bài toán then chốt. Vì vậy, HTX không chỉ tổ chức sản xuất mà còn đóng vai trò “người gác cổng” về chất lượng, kết nối từng hộ vào chuỗi giá trị nhằm tạo sự đồng nhất, giảm chi phí và nâng cao giá thành.

Tương tự, tại phường Hội An Đông, HTX Rau hữu cơ và Du lịch Thanh Đông trồng canh tác hơn 20 loại rau, củ, quả quanh năm trên diện tích hơn 1ha. Sản phẩm có dán tem truy xuất nguồn gốc đầy đủ, sản lượng bình quân khoảng 200kg/sào/tháng. Ông Lê Nhương, Giám đốc HTX cho hay, nhờ bảo đảm quy trình chuẩn (organic), rau có giá 30 - 35 nghìn đồng/kg và củ quả đạt 85 - 90 nghìn đồng/kg (cao gấp 2-3 lần mức thông thường). Đặc biệt, HTX còn kết hợp với các công ty lữ hành, trường học tổ chức tour tham quan, tạo nguồn thu ổn định cho hội viên.

Theo bà Vũ Thị Bích Hậu, đích đến của đề án không chỉ là có thêm bao nhiêu hecta sản xuất, mà quan trọng hơn là hình thành một chuỗi giá trị minh bạch. Ở đó, người sản xuất tuân thủ cùng một chuẩn mực, HTX kiểm soát chất lượng, doanh nghiệp mở rộng thị trường và du lịch tạo thêm giá trị. “Khi những mắt xích này được kết nối, Nông nghiệp hữu cơ Đà Nẵng mới có thể chuyển từ định hướng phát triển thành một thương hiệu có sức nhận diện trên thị trường”, bà Hậu nói.