Mở rộng tầm soát ung thư cho phụ nữ yếu thế và phụ nữ dân tộc thiểu số

Phụ nữ yếu thế được tầm soát ung thư trong Chạm sẻ chia Trao hy vọng 2025. (Ảnh: Trang Quỳnh)

Sau nhiều năm thành công triển khai chăm sóc sức khỏe cho phụ nữ yếu thế tại Thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương (cũ), Hưng Yên và Bắc Ninh, Chương trình năm 2026 mở rộng phạm vi hỗ trợ đến phụ nữ khó khăn tại bốn vùng miền từ Đồng bằng Bắc Bộ (Ninh Bình), Duyên hải Nam Trung Bộ (Đà Nẵng), Tây Nguyên (Đắk Lắk) đến Đồng bằng sông Cửu Long (Cần Thơ).

Đối tượng thụ hưởng cũng được mở rộng, bao gồm những phụ nữ còn gặp nhiều rào cản trong tiếp cận dịch vụ y tế như lao động thu nhập thấp, lao động thời vụ, phụ nữ dân tộc thiểu số, phụ nữ đơn thân, phụ nữ khuyết tật, phụ nữ thuộc hộ nghèo, gia đình có hoàn cảnh khó khăn hoặc chịu ảnh hưởng bởi thiên tai.

Theo Bộ Y tế, tính đến năm 2020, chỉ 28,2% phụ nữ từ 30-49 tuổi từng được sàng lọc ung thư cổ tử cung. Tỷ lệ phụ nữ chủ động sàng lọc ung thư vú còn thấp, với khoảng 18,8% tự khám vú hằng tháng, 22,4% từng được khám lâm sàng, trong khi tỷ lệ chụp X-quang tuyến vú định kỳ ở nhóm tuổi mục tiêu còn hạn chế.

Khả năng tiếp cận cũng chênh lệch rõ giữa thành thị và nông thôn, tỷ lệ từng chụp X-quang vú tương ứng khoảng 32% và 18%, đặc biệt thấp tại khu vực miền núi và trong nhóm phụ nữ dân tộc thiểu số. Khoảng cách địa lý, gánh nặng kinh tế và cả rào cản văn hóa đối với những chủ đề được xem là "nhạy cảm" như khám phụ khoa đã khiến việc chăm sóc sức khỏe chuyên khoa trở thành ưu tiên sau cùng của rất nhiều phụ nữ ở các cộng đồng vùng sâu, vùng xa và dân tộc thiểu số.

Ông Nguyễn Đăng Hùng, Phó Tổng Giám đốc NAPAS (giữa) trao quà tài trợ cho chương trình. (Ảnh: Trang Quỳnh)

Thấu hiểu những trở ngại đó đồng thời hưởng ứng kế hoạch hành động quốc gia về phòng, chống ung thư vú, ung thư cổ tử cung giai đoạn 2026-2035 của Bộ Y tế, “Chạm sẻ chia, Trao hy vọng 2026” chọn đi xa hơn để đến gần nhóm phụ nữ ít có điều kiện tiếp cận các dịch vụ y tế. Mỗi người sẽ được khám sàng lọc ba loại ung thư phổ biến là ung thư vú, ung thư buồng trứng và ung thư cổ tử cung. Đồng thời, chương trình hỗ trợ chi phí di chuyển đến điểm khám ngay tại địa phương và gửi tặng thêm các phần quà nhu yếu phẩm như một sự động viên, mang thêm niềm vui cho người thụ hưởng.

Đó cũng là tinh thần xuyên suốt của thông điệp mà chương trình lựa chọn cho năm 2026 - "Đường về với chị", với ý nghĩa bày tỏ sự thấu cảm, thay vì để người phụ nữ phải tự vượt qua nhiều rào cản để tìm đến một cơ hội chăm sóc sức khỏe, chương trình xây dựng hành trình mang hoạt động tầm soát đến gần hơn với nơi các chị đang sống.

Chia sẻ về ý nghĩa chương trình, Phó Tổng giám đốc Công ty cổ phần Thanh toán quốc gia Việt Nam (NAPAS) Nguyễn Đăng Hùng, cho biết: Thông qua “Chạm sẻ chia, Trao hy vọng 2026”, những thao tác thanh toán quen thuộc hằng ngày sẽ được kết nối với hành trình đưa cơ hội tầm soát sớm đến gần hơn với phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn, phụ nữ dân tộc thiểu số và phụ nữ tại các khu vực còn hạn chế trong tiếp cận dịch vụ y tế.

“NAPAS tin rằng mỗi giao dịch thanh toán không tiền mặt không chỉ mang lại sự thuận tiện mà còn góp phần tạo nên những giá trị thiết thực cho cộng đồng. Chúng tôi mong muốn chương trình sẽ tiếp tục nhận được sự đồng hành rộng rãi để thêm nhiều phụ nữ có cơ hội chủ động chăm sóc và bảo vệ sức khỏe”, ông Nguyễn Đăng Hùng bày tỏ.

Giám đốc Quốc gia Mastercard tại Việt Nam, Campuchia và Lào Sharad Jain cũng cho hay: Cần có sự chung tay của doanh nghiệp, các tổ chức và cộng đồng để tạo ra những tác động xã hội có ý nghĩa. Chương trình này cho thấy khi cùng hành động, những đóng góp từ các hoạt động thường ngày có thể tạo nên những thay đổi thiết thực và lâu dài cho phụ nữ và cộng đồng.

Ông Ngô Trung Lĩnh, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Dịch vụ trực tuyến Cộng Đồng Việt, đơn vị phát triển nền tảng thanh toán Payoo nhấn mạnh: Những năm qua, “Chạm sẻ chia, Trao hy vọng” liên tục mở rộng cả về hình thức và phạm vi triển khai.

“Từ chỗ là sáng kiến ban đầu về một chương trình an sinh xã hội của ba tổ chức tài chính, đến hôm nay có hàng triệu người tiêu dùng, hàng nghìn điểm chấp nhận thanh toán, các trường đại học, cộng đồng chạy bộ và rất nhiều bạn sinh viên đại diện cho thế hệ trẻ cùng đi trên con đường này, chung tay chăm sóc cho phụ nữ khó khăn khắp mọi miền đất nước. Điều đó cho chúng tôi thêm niềm tin rằng công nghệ không chỉ kết nối con người trong đời sống, mà còn có thể kết nối những hành động nhỏ để tạo nên những giá trị lớn và bền vững hơn cho xã hội”, ông Ngô Trung Lĩnh cho biết.

Mỗi giao dịch contactless thành công, NAPAS và Mastercard đóng góp. (Ảnh: Trang Quỳnh)

Theo Ban tổ chức chương trình, mỗi hành động thanh toán của người tiêu dùng cũng góp một phần không nhỏ vào hành trình này: từ tháng 9 đến tháng 12, mỗi giao dịch thanh toán không tiếp xúc bằng thẻ Mastercard hoặc thẻ NAPAS tại hệ thống đối tác của Payoo, 2.010 đồng sẽ được NAPAS và Mastercard đóng góp vào hoạt động tầm soát. Cách làm này đã được duy trì và tối ưu qua nhiều năm triển khai chương trình. Nhờ vậy, người tiêu dùng đô thị có thể đóng góp ngay trong thói quen thanh toán hằng ngày: một cú chạm thẻ khi mua cà phê buổi sáng, thanh toán hóa đơn tại siêu thị, hay quét thẻ trong cửa hàng tiện lợi cũng có thể trở thành một phần của suất tầm soát cho phụ nữ vùng xa.

Song song đó, hàng triệu bước chân trong sự kiện "Bước chạy sống khỏe" tổ chức tại các điểm trường đại học ba miền, và trên nền tảng trực tuyến kéo dài trong 60 ngày sẽ nối dài và tiếp thêm nguồn lực cho hành trình: mỗi km hoàn thành trong hoạt động chạy trực tuyến sẽ đóng góp 2.010 đồng cho chương trình; riêng hoạt động chạy bộ, đi bộ đồng hành tại các trường đại học, mỗi km tương ứng 20.100 đồng.

Điểm đặc biệt của hành trình năm nay còn là chuyến đi để hiểu hơn về văn hóa và giá trị bản địa, qua loạt phim tài liệu theo chân người phụ nữ chèo đò mưu sinh giữa Tràng An - Ninh Bình và người phụ nữ dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên. Qua chính lời kể của các chị, từng câu chuyện mở ra không chỉ những tâm sự về việc chăm sóc sức khỏe, mà còn cả nhịp sống, ẩm thực, phong tục và những nét đặc trưng của mỗi vùng đất.

Những hình ảnh và lát cắt đời sống ấy tiếp tục được đưa đến gần công chúng qua không gian triển lãm của chương trình vào lễ tổng kết diễn ra cuối tháng 12, như một điểm gặp gỡ để cộng đồng hiểu hơn về cuộc sống của người phụ nữ, cũng như thiên nhiên và văn hóa nơi các chị đang gắn bó.

Sinh viên các trường đại học tham gia Bước chạy sống khỏe. (Ảnh: Trang Quỳnh)

Nhìn lại chặng đường từ một hoạt động trao tặng tóc dành cho bệnh nhân ung thư tại Thành phố Hồ Chí Minh năm 2023, chương trình đã từng bước mở rộng phạm vi hoạt động: năm 2024, hơn 2.010 suất tầm soát đã được trao cho phụ nữ khó khăn tại Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội. Năm 2025 chương trình đã mở rộng triển khai đến các tỉnh Bình Dương (cũ), Hưng Yên, Bắc Ninh. Đến năm 2026 chính thức chạm đến bốn địa phương thuộc bốn vùng địa lý khác biệt của đất nước.

Sau bốn năm, hàng nghìn suất tầm soát đã được trao đến tay phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn. Hàng triệu giao dịch đã góp phần tạo nên những thay đổi tích cực. Từ một sáng kiến nhỏ, chương trình đã phát triển thành phong trào vì cộng đồng, quy tụ sự đồng hành của người tiêu dùng, các trường đại học, các bệnh viện và cộng đồng doanh nghiệp. Đó là minh chứng cho sức lan tỏa ngày càng mạnh mẽ của hành trình vì sức khỏe và hạnh phúc phụ nữ Việt Nam.