Một tiếng nổ cho vui, cả đời trả giá: Hiểm họa khôn lường từ pháo tự chế

Cảnh báo nguy cơ tai nạn pháo nổ ở trẻ em dịp Tết Nguyên đán

Mặc dù Nhà nước đã cấm tuyệt đối việc tự sản xuất, tàng trữ và sử dụng pháo nổ, song mỗi dịp giáp Tết Nguyên đán, các bệnh viện tuyến đầu vẫn phải đặt trong tình trạng trực cấp cứu cao độ để tiếp nhận những ca tai nạn nghiêm trọng do pháo tự chế gây ra.

Tai nạn pháo nổ không còn dừng lại ở những vết bỏng nhẹ ngoài da. Thực tế cho thấy, nhiều vụ việc mang tính chất hủy diệt, xuất phát từ sức công phá lớn của các loại hóa chất bị nén chặt trong không gian kín. Khi phát nổ, áp lực sinh ra đủ mạnh để gây tổn thương nghiêm trọng cho cơ thể con người.

Các nạn nhân thường được đưa vào viện trong tình trạng đa chấn thương phức tạp như: dập nát bàn tay, rách toạc vùng mặt, vỡ nhãn cầu, thậm chí tổn thương sâu nội tạng và gãy xương.

Đáng lo ngại, chỉ trong những ngày đầu năm 2026, nhiều bệnh viện lớn tại Hà Nội và Tp.HCM đã liên tục tiếp nhận các ca cấp cứu nặng liên quan đến pháo nổ, cho thấy nguy cơ tai nạn đang có dấu hiệu gia tăng trở lại ngay từ thời điểm cận Tết.

Cụ thể, tại Bệnh viện Nhi đồng 2, các bác sĩ vừa điều trị cho một bệnh nhi nam 13 tuổi (ngụ Đồng Nai) nhập viện trong tình trạng bỏng lửa diện rộng vùng mặt do pháo tự chế phát nổ. Vết bỏng bao phủ gần như toàn bộ khuôn mặt, với mức độ bỏng từ độ II đến độ III, tiềm ẩn nguy cơ hoại tử, để lại sẹo co rút và biến dạng vĩnh viễn.

Chơi pháo nổ, bé trai 13 tuổi bị tai nạn cháy đen khuôn mặt.

Theo BS Ngô Hồng Phúc, Trưởng khoa Bỏng-Chỉnh trực, Bệnh viện Nhi đồng 2, đây đã là trường hợp thứ 2 bỏng pháo mà bệnh viện tiếp nhận trong thời gian ngắn. "Trung bình mỗi năm, chúng tôi điều trị hơn 10 ca bỏng do pháo tự chế, có trường hợp dập nát cả bàn tay, có trường hợp bỏng mặt rất nặng. Nếu bỏng tiến triển xấu, bệnh nhi có thể phải cắt lọc hoặc ghép da. Ngay cả khi qua được giai đoạn cấp, trẻ vẫn cần theo dõi lâu dài vì nguy cơ sẹo co rút, ảnh hưởng thẩm mỹ và tâm lý", BS Ngô Hồng Phúc cho biết.

Theo các bác sĩ, sau những tổn thương như vậy, không ít trẻ cần thêm hỗ trợ tâm lý, bởi sang chấn về ngoại hình và nỗi ám ảnh tai nạn có thể kéo dài nhiều năm.

Không chỉ trẻ em, tai nạn pháo nổ ở người lớn cũng để lại những hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, chỉ trong tuần đầu tiên của năm 2026, các bác sĩ đã tiếp nhận liên tiếp 6 ca đa chấn thương do pháo nổ, trong đó nhiều trường hợp đe dọa tính mạng.

PGS.TS Lưu Quang Thùy, Giám đốc Trung tâm Gây mê và Hồi sức ngoại khoa, Trưởng khoa Hồi sức tích cực 2, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cho biết: Nhiều bệnh nhân nhập viện trong tình trạng sốc, suy hô hấp, mất máu nhiều, buộc phải hồi sức và phẫu thuật cấp cứu ngay. Mục tiêu không chỉ là cứu sống mà còn là hạn chế di chứng. Thực tế, dù được cứu sống, không ít trường hợp vẫn phải mang di chứng nặng nề suốt đời.

Bệnh nhân N.H.T (31 tuổi, Hưng Yên) được chuyển lên trong tình trạng chấn thương sọ não hở, máu tụ màng cứng, gãy xương hàm, gò má, gãy mũi và tổn thương cả hai mắt. Các bác sĩ đã phải kích hoạt "báo động đỏ", huy động cùng lúc ba kíp phẫu thuật chuyên sâu để xử trí. Một trường hợp khác, bệnh nhân T.V.P (61 tuổi, Hưng Yên) nhập viện với chấn thương hàm mặt phức tạp, bỏng toàn bộ vùng cổ – mặt, được phẫu thuật khẩn cấp để bảo tồn chức năng và thẩm mỹ.

Theo TS.BS Nguyễn Hoàng Quân-Khoa Phẫu thuật Chi trên và Y học thể thao, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, nguyên nhân sâu xa của các tai nạn này vẫn là pháo tự chế và pháo nổ không rõ nguồn gốc. Hiện nay, trên mạng xã hội vẫn lan truyền nhiều nội dung hướng dẫn chế tạo pháo với vật liệu dễ mua. Chỉ vài thao tác tìm kiếm, người trẻ có thể tiếp cận những cách làm cực kỳ nguy hiểm.

Các chuyên gia nhấn mạnh, pháo tự chế đặc biệt nguy hiểm vì các hóa chất dễ cháy nổ không được kiểm soát, sức công phá lớn và hoàn toàn không có cơ chế an toàn. Tai nạn pháo nổ không chỉ gây bỏng sâu, để lại sẹo co rút suốt đời, mà còn dễ dẫn đến dập nát chi, tổn thương mắt, thậm chí tổn thương nội sọ, đe dọa trực tiếp tính mạng.

Trước thực trạng trên, các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cần tăng cường giáo dục, giải thích rõ cho trẻ về mức độ nguy hiểm cũng như các chế tài pháp lý liên quan đến hành vi chế tạo, tàng trữ và sử dụng pháo trái phép.

Đồng thời, phụ huynh cần giám sát chặt chẽ việc sử dụng mạng internet, quản lý các khoản chi tiêu và hoạt động mua sắm trực tuyến của trẻ. Trong trường hợp trẻ không may bị tai nạn do pháo nổ, cần nhanh chóng dập lửa, làm mát vết bỏng bằng cách ngâm rửa dưới vòi nước sạch, mát trong ít nhất 15-20 phút nhằm giảm nhiệt độ và giảm đau; sau đó băng bó vết thương và đưa nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất để được sơ cứu, điều trị kịp thời.

Các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến pháo nổ trái phép

Khi Tết Nguyên đán 2026 đang đến gần, các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến pháo nổ trái phép đang có xu hướng gia tăng. Thực tế tại Quảng Trị thời gian qua cho thấy, pháo nổ tự chế không còn là câu chuyện cá biệt mà đã trở thành mối hiểm họa đáng báo động, đòi hỏi sự cảnh giác cao độ từ gia đình, nhà trường và toàn xã hội.

Không chỉ gây nguy hiểm về tính mạng, hành vi chế tạo, tàng trữ, sử dụng pháo nổ trái phép còn là hành vi vi phạm pháp luật, có thể bị xử lý nghiêm theo quy định. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến tương lai của chính các em mà còn để lại hệ lụy nặng nề cho gia đình và xã hội. Vì vậy, bên cạnh sự vào cuộc quyết liệt của lực lượng chức năng, vai trò quản lý, giáo dục của gia đình và nhà trường là hết sức quan trọng, nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn và định hướng cho thanh thiếu niên những hoạt động lành mạnh, an toàn.

Thiếu tướng Nguyễn Thanh Liêm, Giám đốc Công an tỉnh Quảng Trị nhấn mạnh, thời gian tới, Công an tỉnh tiếp tục chỉ đạo các đơn vị, địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động toàn dân nâng cao nhận thức về tác hại của vũ khí, vật liệu nổ và pháo nổ trái phép dịp giáp Tết Nguyên đán.

"Công an tỉnh Quảng Trị kêu gọi người dân, nhất là các gia đình, chủ động giao nộp vũ khí, vật liệu nổ, pháo tự chế cho cơ quan chức năng; đồng thời phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an trong việc phát hiện, tố giác các hành vi vi phạm. Đây là giải pháp căn cơ để phòng ngừa tai nạn, giữ gìn sự bình yên cho nhân dân, đặc biệt trong dịp Tết Nguyên đán", Thiếu tướng Nguyễn Thanh Liêm khẳng định.

Trúc Chi (t/h Đại Đoàn Kết, Thanh Tra, TTXVN)