Một tin đồn thất thiệt, một vụ livestream xúc phạm và bài học cho người dùng mạng

Ngày 16/9, Trang TTĐT Công an TP Đà Nẵng thông tin, tháng 5/2026, một nhà hàng tại Cà Mau bị lan truyền thông tin sai sự thật cho rằng nhiều nhân viên nhiễm HIV. Nội dung nhanh chóng xuất hiện trên nhiều hội, nhóm trên mạng xã hội, gây hoang mang và ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của nhà hàng. Sau khi xác minh, cơ quan chức năng khẳng định thông tin trên là sai sự thật.

Tại Tây Ninh, từ mâu thuẫn liên quan đến việc mua bán đất, một phụ nữ bị livestream với những lời lẽ xúc phạm. Nội dung thu hút khoảng 11.000 lượt xem và 176 lượt chia sẻ. Tháng 1/2026, TAND tỉnh Tây Ninh xét xử phúc thẩm, buộc người vi phạm bồi thường 10 triệu đồng, gỡ bỏ nội dung và đăng lời xin lỗi công khai trong 3 ngày liên tiếp.

Ảnh minh họa/Nguồn: Trang TTĐT Công an TP Đà Nẵng

Các vụ việc là lời cảnh báo rõ ràng về hậu quả của việc sử dụng mạng xã hội thiếu trách nhiệm. Một thông tin chưa được kiểm chứng, khi được đăng tải hoặc chia sẻ nhiều lần, rất dễ tạo cảm giác “đúng vì nhiều người cùng đăng”, trong khi nguồn gốc và tính xác thực chưa được làm rõ.

Theo các chuyên gia, tâm lý tò mò, phản ứng theo cảm xúc, chạy theo trào lưu hoặc muốn trở thành người đưa tin đầu tiên là những yếu tố khiến tin giả có điều kiện lan nhanh. Vì vậy, trước khi nhấn nút “đăng”, “chia sẻ” hay “bình luận”, người dùng cần dừng lại để kiểm chứng.

Một số thao tác đơn giản có thể giúp hạn chế nguy cơ tiếp tay cho thông tin sai lệch: tìm nguồn đăng tải ban đầu; kiểm tra thời gian, địa điểm và bối cảnh của thông tin; xem nội dung có được cơ quan chức năng hoặc nguồn tin chính thống xác nhận hay không; đối chiếu với nhiều nguồn đáng tin cậy. Đặc biệt, cần cảnh giác với những bài viết sử dụng tiêu đề gây sốc, hình ảnh thiếu nguồn gốc hoặc nội dung kêu gọi chia sẻ gấp.

Theo nội dung quy định được cung cấp, Nghị định 330/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 19/8/2026, quy định cá nhân làm ra, phát tán thông tin sai sự thật, chưa được kiểm chứng, gây ảnh hưởng đến tổ chức, cá nhân có thể bị phạt từ 10 đến 20 triệu đồng. Một số hành vi liên quan đến việc thiết lập, quản trị trang, tài khoản, hội, nhóm để đăng tải nội dung vi phạm có thể bị phạt từ 20 đến 30 triệu đồng, kèm các biện pháp buộc gỡ bỏ, xóa hoặc cải chính thông tin.

Từ ngày 5/10/2026, theo nội dung được cung cấp, Nghị định 328/2026/NĐ-CP về phòng, chống tin giả, tin sai sự thật có hiệu lực, quy định quy trình xử lý gồm phát hiện; kiểm chứng, xác minh; gắn nhãn; công bố, cảnh báo; ngăn chặn, gỡ bỏ và áp dụng hình thức xử lý.

Khi gặp thông tin đáng ngờ, người dùng không nên vội bình luận, đăng lại hoặc chia sẻ. Trường hợp phát hiện nội dung có dấu hiệu sai sự thật, cần lưu lại đường dẫn, tên tài khoản, thời điểm xuất hiện và thông tin liên quan để phản ánh đến nền tảng hoặc cơ quan có thẩm quyền.

Trên mạng xã hội, một cú “chia sẻ” chỉ mất vài giây nhưng có thể khiến thông tin sai sự thật tiếp tục lan rộng và gây hậu quả khó lường. Kiểm chứng trước khi đăng tải, chia sẻ không chỉ là cách tự bảo vệ mình mà còn góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh, có trách nhiệm.