Một tôi khác… xuất hiện từ nghịch cảnh

Từ biến cố đến sự "tái sinh"

Bao lâu nay, tôi luôn hiểu rằng nếu không có những năm tháng đằng đẵng đối diện với bệnh tật, với nỗi đau và những giới hạn tưởng như không thể vượt qua... có lẽ tôi đã không trở thành Tôi của hôm nay.

Mỗi khi có cơ hội mở lòng mình trước người đối diện, trước các chương trình ý nghĩa, điều đầu tiên tôi muốn bộc bạch không hẳn là mình đã mạnh mẽ thế nào, mà thường là cảm xúc biết ơn. Biết ơn cuộc đời vì đã cho tôi được sống; biết ơn gia đình vì đã không buông tay tôi trong những năm tháng tưởng chừng chỉ còn một lối đi vào tuyệt vọng; biết ơn cộng đồng vì đã tử tế chào đón tôi hòa nhập với xã hội... và biết ơn chính mình dù mang một thân thể chồng chất tổn thương đến mức nhiều lần loanh quanh trước "cửa tử", tôi vẫn tìm được lý do để yêu đời và cố gắng "bước đi" theo môt cách khác thay vì chấp nhận buông bỏ bản thân.

Vốn dĩ tôi sinh ra cũng là đứa trẻ khỏe mạnh với tuổi thơ tươi vui, hoạt bát và học giỏi. Hầu như ai gặp tôi hồi đó cũng cho rằng: "Con bé sau này sẽ có tương lai. Gia đình chắc chắn được nhờ." Tôi hồn nhiên tự hào về những lời khen ấy, thầm ôm ấp những giấc mơ thần tiên. Ngờ đâu, bạo bệnh vô phương cứu chữa đã ập xuống biến tôi thành... tật nguyền vào năm 1997, khi tôi mười hai tuổi.

Cái nắng nóng râm ran của mùa hè năm ấy cũng chẳng thể so với những cơn sốt cao liên miên bám lấy tôi. Các khớp toàn thân sưng tấy bất thường rồi nhanh chóng biến chứng gây nên tổn thương trầm trọng trên cơ thể. Tôi mất dần khả năng vận động. Ngay từ đầu gia đình đã lập tức đưa tôi đi khắp nơi điều trị: từ tuyến tỉnh đến các viện lớn như Nhi Thụy Điển, Bạch Mai, Quân y 103... nhưng sau những tháng ngày ròng rã chạy chữa không có kết quả, bác sĩ lắc đầu. Chẳng hề có "phép màu" nào xảy đến. Tôi suy kiệt, chân tay dần teo tóp và co quắp, xương tủy nhức nhối không dứt. Vô số vết sẹo lưu lại trên da thịt vì các biện pháp chữa trị kiểu "còn nước còn tát" là tình trạng mà bất cứ ai khi đó nhìn vào cũng xót. Từ đó, tôi nằm liệt giường, yếu ớt đến nỗi chỉ thở thôi cũng là điều cực kỳ nhọc nhằn. Bác sĩ đành khuyên gia đình chuẩn bị tinh thần cho tình huống xấu nhất. Ai cũng lo tôi gục ngã. Nhưng lạ thay! Dẫu triền miên gồng gánh những cơn đau đớn vượt quá khả năng chịu đựng của một đứa trẻ, tôi vẫn như mầm non khao khát chọc thủng chướng ngại, âm thầm xuyên qua lớp đất đá cằn cỗi để được ánh mặt trời quang hợp. Giờ nghĩ lại, tôi vẫn chẳng hiểu vì đâu mà đứa bé non nớt hồi ấy lại nảy sinh niềm tin mãnh liệt rằng: Mình sẽ không sao đâu, mình nhất định sẽ vượt qua. Để rồi... ngoan cường đối diện hiện thực và từng chút chiến đấu với sự nghiệt ngã bệnh tật. Lần đầu tiên tôi biết thế nào là khao khát được sống bất chấp vô vọng. Ấy vậy mà kỳ tích xảy đến: Tôi đã "tái sinh".

Thức tỉnh nội tại trong nghịch cảnh

Hai mươi chín năm trôi qua kể từ ngày tôi rơi vào nghịch cảnh, tôi đã có thể nở nụ cười rạng rỡ mỗi khi kể lại những kỷ niệm đầy ám ảnh ấy.

Hồi đó, sau lần trở về đời thường với dáng vẻ không còn lành lặn, tôi chỉ có thể nằm bất động trong căn phòng nhỏ, đau đáu ánh mắt nhìn ra phía cửa. Ngoài kia là con đường tôi từng đi, là thế giới của trường lớp, tiếng nói cười của bạn bè... nhưng nó đã xa vời vợi. Tôi không ngừng tưởng tượng một ngày nào đó mình sẽ lại đứng lên, tung tăng như trước dẫu biết ngày ấy không thể đến bởi tôi đã mất hoàn toàn khả năng vận động, phải phụ thuộc vào sự chăm sóc của gia đình trong mọi sinh hoạt.

Khóc, thầm lặng tủi thân mà không nỡ để lộ trước mặt đấng sinh thành. Tôi lén giấu đi tất thảy nỗi hụt hẫng để động viên ngược lại người thân. Gia đình tôi khi đó nghèo khổ cùng cực nhưng bố mẹ và họ hàng hai bên nội ngoại đã làm tất cả những gì có thể vì "đứa con, đứa cháu thiệt thòi", chưa từng mảy may bỏ cuộc. Tôi hiểu mình được níu giữ bởi tình yêu vô điều kiện ấy nên cố gắng để không trở thành nỗi đau của gia đình.

Có một điều đáng ngạc nhiên là tuy khi đó tôi còn nhỏ nhưng đã khá hiểu chuyện. Bên cạnh nỗi đau vẫn luôn tồn tại tia sáng trong tâm tưởng, càng đau càng không chịu khuất phục. Rồi, từng câu hỏi cứ lặp đi lăp lại nơi tâm trí: "Mình phải làm gì để sống có ý nghĩa? Mình nên sống như thế nào trong tình trạng này?" Có lẽ chính những trăn trở liên tục ấy đã khiến tôi phải tích cực động não, mò mẫm lối thoát nhằm dứt khỏi sự trói buộc của nghịch cảnh và tha thiết mở ra một cánh cửa khác để tự cứu lấy mình, trước hết là cứu lấy đời sống tinh thần. "Đôi chân không thể đưa mình đến nơi mình muốn đến, thì mình sẽ dùng tư tưởng để "đi". Thân thể bị giới hạn, mình sẽ sống bằng nội lực, bằng tư duy tích cực và trí óc..." - Tôi tự nhủ. Hẳn rằng lúc đó, một Tôi khác bắt đầu xuất hiện. Một "Tôi" không còn chăm chăm nhìn vào những gì mình đã mất, mà bắt đầu nhìn vào những gì mình vẫn còn.

Tôi đánh bạo nghĩ tới việc tự học, mở lời nhờ bố mẹ đi xin sách báo cũ. Từng trang giấy mở ra, qua đó tôi vừa tích lũy kiến thức vừa tiếp cận với "thế giới bên ngoài" thông qua con chữ. Song song đó, tôi tập viết, tập vẽ trong tư thế nằm ngửa dù chỉ có thể gượng gạo dùng hai ngón tay yếu ớt để giữ bút (vì bàn tay cứng còng đã mất chức năng cử động). Chiếc bảng kê trên bụng nhiều lần đổ ụp xuống mặt khiến tôi đau điếng. Chữ viết ra ngoằn ngoèo, run rẩy. Có những khi cận kề "tuyệt vọng", tôi rưng rức rơi lệ. Khóc xong, lại hít sâu một hơi, tiếp tục công cuộc chinh phục gian khổ.

Mẹ hỗ trợ Viên Nguyệt Ái làm việc tại giường suốt hai chín năm qua

Sau một thời gian kiên trì, chữ viết và tranh tôi vẽ dần khiến nhiều người ngỡ ngàng. Họ khen đẹp. Từ năm 1999, tôi mạnh dạn sáng tác Văn thơ gửi tới các báo những mong thử sức. Mười bốn tuổi, tôi đón nhận niềm vui vỡ òa: Bài đầu tiên tôi gửi đi đã được đăng trên chuyên mục "Phóng viên nhỏ" báo Thiếu niên Tiền Phong. Những lá thư của bạn đọc khắp mọi miền gửi về kết bạn khiến căn phòng nhỏ của tôi không còn là thế giới khép kín. Về sau, tôi càng chịu khó sáng tác, các bài viết xuất hiện nhiều hơn trên báo chí. Tôi nhận ra, từ chiếc giường bệnh, mình vẫn có thể kết nối với cộng đồng. Văn chương đối với tôi không phải lựa chọn được tính toán từ trước. Nó là duyên lành đến từ nhu cầu được sống, được đối thoại với cuộc đời và được chứng minh rằng: một con người dù bị giới hạn về thể chất vẫn có thể tạo ra giá trị.

Giá trị sống từ một... tôi khác

Nhiều lần, chiếc xe lăn có tôi đang ngồi được người thân đẩy đi chầm chậm, từng vòng bánh xe lóc cóc từ con đường quê gồ ghề đến những sự kiện vinh danh tổ chức nơi thành phố. Từ những ánh mắt thân thuộc trong gia đình tới những ánh nhìn xa lạ ngoài xã hội. Tôi từng chút gom góp dũng khí để xóa nhòa đi nỗi mặc cảm, dần tự tin nở nụ cười rạng rỡ với những người đối diện và trước cộng đồng.

Gần ba mươi năm, bệnh tật không vì tôi bền gan vững chí mà biến mất, ngược lại nó càng phức tạp theo số tuổi dần tăng lên của tôi. Không biết bao nhiêu lần kề cận ngặt nghèo, tôi lại đi "giao lưu y tế" - cách nói vui mà tôi tự đặt ra cho những lần nhập viện cấp cứu. Nhưng tôi vẫn luôn thấm thía một điều: có những khi lòng can đảm cũng là một loại trí tuệ. Cuộc đời quý giá biết bao! Tôi trân trọng và nhủ mình cứ hoan hỷ với nghịch cảnh để sống tốt nhất trong khả năng có thể, tiếp tục "bước ra cộng đồng bằng đôi chân vô hình và đôi tay run run có lửa."

Viên Nguyệt Ái vẽ túi nhằm gây quỹ thiện lành để chung tay “tương thân tương ái” đến những hoàn cảnh yếu thế.

Đến nay, tôi đã xuất bản mười một đầu sách, mới nhất là cuốn tiểu thuyết "Sự cứu chuộc" do Nhà xuất bản Công an Nhân dân ấn hành; đạt ba mươi tám thành tích tiêu biểu từ nhiều chương trình... và đang là Hội viên Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật tỉnh Phú Thọ. Bên cạnh đó, tôi triển khai ý tưởng viết Thư pháp, vẽ túi vải gây quỹ nhằm san sẻ yêu thương đến các hoàn cảnh yếu thế. Thật may mắn vì tôi đang thấy mình được sống ý nghĩa. Số phận khắc nghiệt đã thức tỉnh nội tại phi thường, sản sinh ra thứ năng lượng đặc biệt mà nếu cuộc sống êm ả có thể tôi không bao giờ biết đến. Tôi ngộ ra: Bởi sống chung với đau đớn và bệnh tật, tôi đã chọn Văn chương như một sự "cứu rỗi". Bởi nằm lặng lẽ trên giường, tôi thấm thía giá trị của một lời nói thiện chí, một nghĩa cử ấm áp, một sự quan tâm thật lòng… Và nếu chưa từng nhận quá nhiều sự tử tế ở đời, có lẽ tôi cũng không hiểu sâu sắc về sức mạnh của lòng tốt. Chính vì đã hiểu, tôi không ngừng tu dưỡng để sống thiện lành...

"Một Tôi khác" đã xuất hiện như vậy, thắp lên ngọn đuốc soi sáng cho cuộc đời của mình. Tôi hiểu rằng chỉ cần còn muốn sống, còn muốn tạo ra điều có ích thì nghịch cảnh cũng không thể ngăn mình nỗ lực trở thành phiên bản tốt đẹp... Cảm ơn "tôi" đã lặng lẽ tái sinh từ chính những ngày tưởng chừng tuyệt vọng ấy, để rồi mở ra một cánh cửa bước vào con đường cuộc đời đầy ý nghĩa. Tôi nghĩ, đó là món quà lớn nhất mà nghịch cảnh đã mang lại và tôi thực sự hạnh phúc với những gì mình đang có.