Mưa lớn nhất năm, đường hóa sông: Bao giờ TP.HCM thoát cảnh lội về nhà?

Ảnh minh họa: ITN

Đài Khí tượng Thủy văn khu vực Nam Bộ xác định trận mưa tối 10.9 là trận lớn nhất tại TP.HCM từ đầu năm 2026. Số liệu quan trắc từ 7 giờ đến 21 giờ cùng ngày ghi nhận Cát Lái đạt 124,6mm, Củ Chi 119,8 mm, Thủ Đức 108,8mm, Hóc Môn 97mm. Mưa lớn gây ngập nhiều tuyến đường; dông, gió mạnh làm cây xanh tại một số nơi ngã đổ.

Tại đường Tô Ngọc Vân, phường Tam Bình, có đoạn nước dâng hơn nửa bánh xe. Gần giao lộ với đường Linh Đông, phương tiện dồn ứ, nhiều người phải dắt xe qua nước ngập. Lực lượng chức năng cùng một nhóm bạn trẻ hỗ trợ đẩy xe chết máy, giúp người lớn tuổi di chuyển.

Nước rút, thiệt hại vẫn còn

Với người dân, hậu quả một trận ngập không kết thúc khi mặt đường khô trở lại. Xe cần sửa, đồ đạc cần dọn, công việc bị gián đoạn. Những khoản thiệt hại nhỏ ở từng gia đình, khi cộng lại, là một chi phí đáng kể của đời sống đô thị.

Hình ảnh các bạn trẻ giúp người qua đoạn ngập mang lại sự ấm áp giữa một buổi chiều khó khăn. Nhưng sự tận tình ấy cũng gợi một yêu cầu rõ ràng: người dân cần được cảnh báo và bảo vệ trước khi rơi vào tình thế phải nhờ người khác đẩy xe qua dòng nước.

Tại những vị trí thấp, thông tin về độ sâu ngập, tuyến đường thay thế và thời điểm hạn chế lưu thông cần đến sớm. Một cảnh báo hữu ích phải xuất hiện trước điểm nguy hiểm, đủ dễ nhận biết để người đi đường có thể đổi hướng.

Bản tin dự báo được công bố sáng 11.9 cho thấy Nam Bộ còn có mưa dông trong hai ngày 12 - 13.9, một số nơi mưa vừa, mưa to, dù lượng mưa có xu hướng giảm. Điều đó đặt ra nhu cầu xử lý ngay những vị trí dễ tái ngập, đồng thời cập nhật cảnh báo theo diễn biến mới.

Sau mỗi trận ngập phải có việc được sửa

Lượng mưa lớn là dữ kiện cần tính đến khi đánh giá hạ tầng. Tuy nhiên, xác định vì sao một nơi ngập sâu cần thêm dữ liệu: cống có hoạt động đúng công suất không, cửa thu nước có bị tắc, hệ thống bơm vận hành thế nào, nước mất bao lâu để rút?

Chưa có kết quả kiểm tra thì không nên vội kết luận nguyên nhân ở từng điểm. Nhưng những câu hỏi ấy phải được trả lời bằng việc khảo sát cụ thể. Nếu chỉ dừng ở thống kê lượng mưa và số tuyến ngập, thành phố sẽ có thêm hồ sơ về thiệt hại mà chưa chắc có thêm khả năng phòng tránh.

Mỗi điểm ngập cần gắn với đơn vị phụ trách, biện pháp xử lý và thời hạn hoàn thành. Hiệu quả chống ngập cũng nên được theo dõi bằng mức nước và thời gian rút trong những điều kiện mưa có thể so sánh, để người dân nhìn thấy sự cải thiện thực tế.

Một đô thị khó tránh mọi gián đoạn trước thời tiết cực đoan. Điều có thể đòi hỏi là sau mỗi lần gián đoạn, hệ thống phải học được điều gì và sửa được việc gì. Người dân cần một con đường về nhà an toàn hơn sau mùa mưa, chứ không chỉ thêm một lần được nhắc phải tự đề phòng.