Mỹ bật đèn xanh để Đức chuyển 10 tên lửa Patriot cho Ukraine

Hệ thống tên lửa MIM-104 Patriot do Đức vận hành khai hỏa tên lửa đánh chặn trong cuộc tập trận Red Arrow tại Hy Lạp vào ngày 15/10/2008. Ảnh: Bundeswehr

Theo hồ sơ của Quốc hội Mỹ, Washington đang chuẩn bị phê duyệt việc Đức chuyển cho Ukraine 10 tên lửa đánh chặn Patriot, trong bối cảnh Kiev thiếu hụt đáng kể đạn tên lửa cho hệ thống phòng không này.

Tờ Kyiv Post dẫn thông báo của Bộ Ngoại giao Mỹ gửi Quốc hội vào ngày 15/9 cho biết, Đức sẽ chuyển cho Ukraine 10 tên lửa đánh chặn MIM-104E GEM-T Patriot, trị giá khoảng 29,6 triệu USD. Do đây là các khí tài do Mỹ sản xuất và trước đó được cung cấp cho Đức, việc Berlin tái xuất số tên lửa này sang một nước thứ ba cần được Washington xem xét theo Đạo luật Kiểm soát Xuất khẩu Vũ khí của Mỹ.

Theo quy định, nếu Quốc hội Mỹ không thông qua nghị quyết chung nhằm ngăn chặn, việc chuyển giao sẽ được tự động cho phép. Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết Washington sẵn sàng chấp thuận thương vụ sau khi xem xét các yếu tố về chính trị, quân sự, kinh tế, nhân quyền và kiểm soát vũ khí.

Thêm một nguồn tên lửa cho hệ thống Patriot

Động thái trên diễn ra trong lúc Ukraine kêu gọi các đồng minh bổ sung tên lửa đánh chặn cho mạng lưới phòng không. Đầu tháng 9, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cho biết Berlin sẽ cung cấp thêm tên lửa đánh chặn PAC-2 Patriot từ kho dự trữ của nước này, đồng thời kêu gọi các quốc gia khác rà soát kho vũ khí để hỗ trợ Ukraine trước mùa Đông.

Nhu cầu này càng trở nên cấp thiết khi Ukraine phải đối phó với các đợt tập kích bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái của Nga. Các quan chức Ukraine cho rằng Patriot là một trong những hệ thống phòng không quan trọng nhất để đối phó với tên lửa đạn đạo của Nga. Trong khi đó, các nguồn tin phương Tây cho biết nguồn tên lửa đánh chặn Patriot đang khan hiếm do nhu cầu từ nhiều khu vực, trong đó có Trung Đông. Hãng tin Reuters ngày 17/9 đưa tin Lockheed Martin vừa nhận lô linh kiện đầu tiên từ General Motors Defense để đẩy nhanh sản xuất tên lửa đánh chặn PAC-3 MSE, trong bối cảnh nhu cầu đối với loại vũ khí này tăng cao.

Tuy nhiên, 10 tên lửa mới thuộc biến thể GEM-T, một phiên bản nâng cấp của PAC-2, không phải loại PAC-3 hiện đại hơn. GEM-T được thiết kế để tăng khả năng phát hiện và đánh chặn các mục tiêu trên không; trong khi PAC-3 sử dụng công nghệ “hit-to-kill”, tức đánh trúng trực tiếp mục tiêu, và được thiết kế đặc biệt để đối phó với tên lửa đạn đạo.

Nga phản đối việc phương Tây tiếp tục cung cấp vũ khí

Moskva từ lâu phản đối việc các nước phương Tây cung cấp vũ khí cho Ukraine, cho rằng việc này làm kéo dài xung đột. Hãng tin TASS dẫn các quan chức Nga cho biết Moskva coi việc phương Tây tiếp tục cung cấp khí tài quân sự cho Kiev là yếu tố làm gia tăng đối đầu và kéo dài chiến sự.

Trong những tuyên bố gần đây, Nga cũng cho rằng các nước châu Âu đang ngày càng trực tiếp tham gia hỗ trợ quân sự cho Ukraine. Trong khi đó, các nước cung cấp vũ khí cho Kiev khẳng định mục tiêu của họ là giúp Ukraine tăng khả năng phòng thủ trước các cuộc tập kích của Nga.

Việc Đức tiếp tục bổ sung tên lửa Patriot cho Ukraine cũng diễn ra trong bối cảnh Berlin và các đồng minh châu Âu đang tìm cách tăng nguồn cung phòng không trước mùa Đông. Ngày 8/9, Đức công bố kế hoạch cung cấp thêm tên lửa Patriot, trong khi Anh cam kết một gói hỗ trợ phòng không trị giá 100 triệu bảng Anh cho Ukraine.

Đối với Ukraine, vấn đề không chỉ nằm ở số lượng hệ thống Patriot mà còn ở nguồn tên lửa đánh chặn. Kiev được cho là đang tìm cách bổ sung hàng trăm tên lửa từ các đối tác, trong khi năng lực sản xuất của Mỹ và châu Âu cần thời gian để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng.

Nếu được Washington chính thức phê duyệt, 10 tên lửa GEM-T từ kho của Đức sẽ là một phần bổ sung tương đối nhỏ nhưng có ý nghĩa đối với mạng lưới phòng không của Ukraine trong bối cảnh các đồng minh đang phải cân đối giữa nhu cầu hỗ trợ Kiev và lượng dự trữ của chính họ.